Dichters en Denkers Kort

Dichter en Denkers

Peter Benenson

Libanon 1961, twee studenten toosten op de vrijheid. Ze worden gearresteerd en gevangen gezet.

Peter Benenson schrijft hierop in The Observer een stuk en begint als volgt:

«Sla uw krant open op een willekeurige dag in de week en u treft een artikel aan vanuit ergens in de wereld over iemand die werd gevangen gezet, gemarteld of geëxecuteerd omdat zijn opinies of geloof voor zijn regering niet acceptabel zijn.»

Binnen enkele jaren na zijn artikel had Peter Benenson, die afgelopen week op 84-jarige leeftijd stierf, Amnesty International opgericht.

Portret Joyce ontdekt

Er is een onbekend portret van James Joyce opgedoken op een schilderij van de kubistische schilder Juan Gris. Het lijkt sprekend. Het spich tige spechtengelaat van de oude Joyce, compleet met oog lapje, kijkt je streng maar mededogend aan op het schilderij uit 1915, Ontbijt. De wonderen zijn de wereld nog niet uit.

Ian McEwan

Ian McEwans Saturday is gerecenseerd door The British Medical Journal. De hoofdpersoon is immers een neurochirurg. Men is zeer tevreden, zegt The Guardian: «Met stereotactische precisie hanteert McEwan zijn pen als een ‹gamma-knife›, om de essentie van de praktijk van een chirurg bloot te leggen.» Er was maar één klacht: hedendaagse neurochirurgen zijn eigenlijk altijd stand-by, en het drinken van een glas wijn, op zaterdagavond, is daarom praktisch een te groot risico.

Churchill

Vier delen en een periode van twee duizend jaar bestrijkt Winston Churchills A History of the English-Speaking Peoples. Tijd voor een vijfde deel waarin de belangrijkste gebeurtenissen van de twintigste eeuw staan beschreven, inclusief Churchill zelve. De Engelse historicus Andrew Roberts verwacht dat deel in september 2006 te kunnen publiceren.

Dat is betrekkelijk snel, Roberts’ eigen opmerkingen over de historicus Churchill in aanmerking nemende: «Hij had een erg vrijzinnige blik wanneer het op bewijs aankwam, waarvan ik niet denk dat een hedendaagse historicus ermee weg zou komen. Je zult aanzienlijk rigoureuzer te werk moeten gaan dan hij deed.»

Constitutie (1)

Een anoniem gebleven Rus uit de tijd dat er nog tsaren waren gaf als antwoord op de vraag van een westerse diplomaat waarom Rusland nog steeds geen grondwet had: «Ach, ieder land heeft zijn eigen constitutie. De onze is absolutisme, gematigd door tsaricide.»

Constitutie (2)

Toen de tsaar van alle Russen Nicolaas II in 1906 zijn volk dan eindelijk een grondwet schonk, werden er ruiters gestuurd naar de verste uithoeken van het rijk om dit heugelijke feit te verbreiden. We hebben een constitutie! Het nieuws werd met gejuich ontvangen. Tot in de kleinste boerengehuchten werd gedronken op de goede tsaar en

zijn nieuwe vrouw, Constitutia.

Wedstrijdje?

Wat is het meest gepubliceerde, meest vertaalde, meest verspreide werk van een Nederlandse auteur? Niet Het achterhuis of Max Havelaar, maar de Catechismus van Petrus Canisius (1521-1597), geboren als Peter Kanís (klemtoon op de tweede lettergreep) in Nijmegen.

Op een fraaie kleine tentoonstelling in Museum Het Valkhof in die stad worden 1115 edities vermeld; doch tussen de inrichting van de zaal en de opening tikte de teller door tot 1163 and counting…

Hebreeuws

In de dagelijkse heksenketel van het leven in Palestina hebben ook schrijvers en dichters het moeilijk. Eén van hen, Sayed Kashua, zei op de Jerusalem Book Fair dat er nauwelijks drukkers zijn, vrijwel geen uitgevers, bijna geen publiciteit. Voor Palestijnse auteurs zit er niets anders op, ironisch genoeg, dan in het Hebreeuws schrijven.

P.B. Shelley

«Christus heeft nooit bestaan», staat te lezen in een van de acht brieven die Ralph Wedgwood begin negentiende eeuw ontving. Ze kwamen van rebel poet Percy Bysshe Shelley en zijn vriend en biograaf Thomas Jefferson Hogg, die na publicatie van hun pamflet over het atheïsme waren weggestuurd van de Universiteit van Oxford. Nadat ze nipt gered werden van een garage verkoop worden ze 8 juni aangeboden bij Christie’s te Londen.

Keigo

Japanners worden steeds onbeleefder. De hyperbeleefdheidstaal, het keigo, wordt namelijk steeds minder en slechter gesproken. Keigo is een zeer ingewikkeld en wijdlopig Japans, met lange woorden en moeilijke verbuigingen, waarmee de spreker zich verlaagt om de luisteraar te verhogen. Het werkwoord «zijn» bijvoorbeeld is iru in informeel Japans, imasu in standaard beleefd Japans en irrashaimasu in het keigo.

Ongeveer het verschil tussen «Zeg het maar» en «Waarmee had ik u eventueel van dienst kunnen zijn of kijkt u liever nog wat rond, edele bezoeker van ons nederige etablissement?», maar dan in één woord.

Wonder Week 9

De natuur geeft

ons tekens maar houdt ervan zich te verbergen

Er groeien peuken uit de theezakjes En gisteren viel er een iepeblaadje Op mijn (kale) hoofd In de vorm van de lippen van Suzy Bogguss (Nou ja, kaal Er zitten wel wat haren op)