Kortgeboekt

Dichters & Denkers in de marge

Verliezer Derrida

«Ik wilde een professionele voetballer worden, maar die wens moest ik opgeven omdat ik niet goed genoeg was.» Hij had het graag gewild, Camus achterna, die het schopte tot keeper van het Italiaanse voetbalteam, maar het is Jacques Derrida niet gelukt.

Alexander de Grote

Nieuwe theorie in een oude moordzaak. Een van zijn vrouwen, Roxane, zou Alexander de Grote hebben vergiftigd. De schrijver Graham Phillips komt met deze oplossing voor het nooit helder verklaarde feit dat die al op zijn 32ste stierf. Deze week verschijnt Phillips’ Alexander the Great: Murder in Babylon.

Soms hangt iets in de lucht. Naast het boek met bovenstaande theorie wordt momenteel aan twee grote films over het leven van Alexander de Grote gewerkt. Beide zijn voorlopig nog eenvoudig getiteld Alexander the Great. De eerst te verschijnen is van Oliver Stone, met Colin Farrell, de ander van Baz Luhrman.

Maar wat zou de belangstelling nou verklaren? Waarschijnlijk past Alexander in het rijtje van Troy (Brad Pitt als Achilles), The Passion (Mel Gibson als Jezus) en Hannibal (in de planning en met Denzel Washington als Hannibal).

Vrij lezen

Op The Online Books Page staan meer dan twintigduizend gratis boeken verzameld. De teksten zijn of in de eigen database opgenomen of gelinkt. Het gaat om prachtige boeken. Van bekende namen als Proust en Plato tot een gevarieerde selectie biografieën en geschiedenis boeken die niet zomaar in de Nederlandse bibliotheek of boekhandel worden aangetroffen.

Het allermooiste zou nu nog een systeem zijn om tegelijk in die twintigduizend boeken te kunnen zoeken.

Googlelit

Vorige week stond hier dat via Amazon in veel boeken kan worden gezocht. Op dit moment test Google een programma waarin hetzelfde gebeurt. Uitgevers worden uitgenodigd om hun boeken op te sturen naar Google. Ze worden dan door Google ingescand en in een database opgenomen. De bedoeling is dat binnen het gebruikelijke resultatenlijstje ook de verwijzingen naar de inhoud van boeken worden opgenomen.

Nieuwe Da Vinci

Na zijn boek De Da Vinci Code houdt auteur Simon Cox zich met een nieuwe zaak bezig: The Lost Leonardo. De auteur claimt een schilderij van Leonardo da Vinci te hebben gezien dat een slordige dertig miljoen Britse pond waard zou zijn. Hij heeft de geschiedenis van het schilderij, vaak van familie op familie, weten te traceren en kwam er zo achter dat het rond 1870 plotseling uit de geschiedenis verdween.

Het schilderij heet Two Holy Infants Embracing en is volgens de belangrijkste experts geen werk van Da Vinci, maar hoogstens van een van diens leerlingen. Hetgeen voor Simon Cox-volgelingen, die gewend zijn deskundige oordelen te wantrouwen, vooraleer een bevestiging van Cox’ gelijk is.

Frankfurt

Zwaartepunt op de Frankfurter Buch messe vormde dit jaar de Arabische cultuur en literatuur. Dat leverde uitgebreide veiligheidsmaatregelen alsmede beschuldigingen van anti semitisme op door onder meer het Simon Wiesenthal Centrum. Ja, zei de Arabische delegatie, er werden boeken voorgesteld die kritisch zijn over Israël. Maar er zou geen sprake zijn van racisme of aanzetten tot haat. De politie liet in verband met het taalprobleem — het ging om niet-vertaalde boeken — nog niet veel van zich horen. Toch lijkt het Simon Wiesenthal Centrum wel een punt te hebben. Het wijst op een in Frankfurt getoond boek waarin wordt gesteld dat de joodse staat in 2021 vernietigd moet zijn. Een cd-rom voor op scholen wordt bijgeleverd.

Super Booker

De Booker Prize, die deze maand wordt uitgereikt, gaat een speciale editie lanceren waarin niet een boek maar een oeuvre wordt bekroond. Een vergadering over de genomineerden is al geweest en de Engelse krant The Independent schrijft, zich baserend op een anonieme bron, dat op de nominatie staan: V.S. Naipaul (hier vorige week besproken), Margaret Atwood, John Updike, Gabriel García Márquez en Philip Roth.

Deze namen zijn een stuk minder verrassend dan die van de laatste twee bekritiseerde winnaars Yann Martel en D.B.C. Pierre.

Bestseller Jelinek

Elfriede Jelinek is sinds vorige week miljonair, minstens. Binnen 24 uur nadat bekend werd dat ze de Nobelprijs had gewonnen, stonden vier van haar boeken in de top 70 van best verkochte boeken bij Amazon. The Piano Teacher steeg, met stip, van de 1.163.804ste plek naar nummer 9.

Philip Roth

In Duitsland duurt het nog even voor de nieuwe Philip Roth kan worden gelezen. De eerste lading boeken werd door de Duitse douane onderschept, vanwege het hakenkruis op de cover. Een speciale kaft voor Duitsland en voor Hongarije is inmiddels gemaakt. De uitgever spreekt van de Habsburgse editie.

Curieus

Bij uitgeverij Papieren Tijger publiceerde Guus Houtzager onlangs het curieuze werk De haren van Jeannette, met als ondertitel Roman in verzen. Op iedere bladzijde van deze 224 pagina’s tellende roman staan twee blokken van veertien berijmde regels: sonnetten dus, al zijn ze niet echt regelmatig. Het begin gaat zo: «Verhuizen, dat is weinig werk./ Een woning inrichten kost tijd./ Op Yvonne komt nu alles aan-/ gelukkig voelt ze zich heel sterk,/ zodat ze het niet meer vermijdt/ de confrontatie aan te gaan/ met Bart/ (…).» Houtzager vertelt op tamelijk laconieke en vaak bijna huiselijke toon over het wel en wee van Yvonne en Bart, Herman en Roos, de heer Van Booven en Jeannette, die het allemaal met elkaar doen of bijna doen. En dat levert bijvoorbeeld de volgende regels op: «Ze vrijen nogmaals, desperaat./ Bart gromt, terwijl Jeannette gilt-/ waarna ze beiden lachen moeten./ ‹Ik wil niet dat je mij verlaat,/ maar ik vrees wel dat jij dat wilt,›/ zegt Jeanette. ‹Ik moet boeten,/ want ik heb immers jou verleid.›»

Homerus

Nummer 1 op de lijst van best verkochte poëzie bij Amazon: de Ilias, nummer twee: de Odyssee. Hoe is dat mogelijk? Antwoord: Brad Pitt. Deze blonde filmgod speelde in Troy, een film adaptatie van de Ilias.

Een woordvoerster van Amazon sprak bij de BBC van een «Troy-effect», en wist niet of dat te maken had met het boeiende verhaal van de film of met het feit dat de film Brad Pitt toont in een rok.

SMS-roman

Out of Fortress, zo heet de roman van de Chinees Qian Fuzhang die afgelopen maand verscheen. Niet in de boekhandel, maar tweemaal daags op het scherm van duizenden mobiele telefoons. De roman, met ingrediënten als overspel, illegaal gedrag en amorele zaken, telde zeventig karakters per aflevering, 4200 in totaal. Schrijver Qian Fuzhang lichtte toe zich schuldig te voelen dat hij zijn ouderwetse boeken in te veel bladzijden publiceerde voor de moderne tijd.

Ons Erfdeel

Ons Erfdeel, Vlaams-Nederlands cultureel tijdschrift, 47ste jaargang, het nieuwste nummer, bevat weer een scala aan artikelen over Nederlandse en Vlaamse literatuur en kunst. Beschouwingen, recensies, signaleringen. Ian Buruma (geboren in 1951) beschrijft hoe hij als jongen in Nederland kennismaakte met de verwerking van de holocaust en de bezetting: de taboes, de opschepperij over onbeduidende verzetsdaden en het merkwaardige zwijgen.

Elsbeth Etty pleit voor biografieën van «onaffe, niet uitgewerkte, kortom door schrijvers tekortgedane personages». Fictionele biografie noemt ze het. Haar pleidooi voor een biografie van Juffrouw Laps, berucht personage uit Woutertje Pieterse van Multatuli, roept om een uitwerking.

Geert van Istendael over de talen van Brussel. Brusselaars hebben de neiging hun taal, het Brussels dus, alleen in huiselijke kring te gebruiken. Dit leidt tot hilarische taferelen.

Veel recensies en beschouwingen over schrijvers en kunstenaars: Geerten Meijsing, architect Jan de Cock, Hugo Bousset, Paula van der Oest, Fortuyn, O’Brien, Marja Brouwers, Mustafa Stitou. Alleen gunstige besprekingen; men wil in dit blad niemand afvallen en daar valt ook wel eens wat voor te zeggen.

Serena Libri

Een prijs getiteld Premio del Libro Italiano attraverso le Tradu zioni voor een bijzondere uitgeverij van Italiaanse literatuur. Op 22 oktober ontvangt uitgeefster Annaserena Ferruzzi van Serena Libri een prijs van het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, uitgereikt door Dr. Giovanni Poncini, directeur van het Italiaans Cultureel Instituut.