In de marge

Dichters & Denkers in de marge

Koninklijke feiten

De twee langst regerende vorsten uit de geschiedenis zijn farao Pepi II uit de 21ste eeuw voor Christus, die negentig jaar regeerde, en Bernhard VIII van het vorstendom Lippe (1429-1511) met 81 jaar. Hij beklom de troon op zijn eerste.

Stadhouder Willem III was koning Willem I van Ierland, Willem II van Schotland, Willem III van Engeland en Willem IV van Normandië.

Koning George I van Engeland sprak en schreef geen Engels.

Willem de Zwijger sprak waarschijnlijk geen Nederlands, maar wel Duits en Frans. Zijn laatste woorden waren in het Frans.

Het hondje van Willem de Zwijger weigerde te eten en te drinken nadat zijn baasje in 1584 was vermoord en stierf korte tijd later.

Keizer Karel V (1500-1558) zei: «Ik spreek Spaans met God, Italiaans met de vrouwen, Frans met de mannen, en Nederlands met mijn paard.»

Stately, plump

«Stately, plump Buck Mulligan came from the stairhead, bearing a bowl of lather on which a mirror and a razor lay crossed.» Zo begint Ulysses van James Joyce.

Maar wat gebeurt hier eigenlijk? Komt de statige, dikke Buck uit het trapgat of komt de dikke Buck statig uit het trapgat? Stately kan zowel een adjectief als een bijwoord zijn. De twee Nederlandse vertalingen hebben beide voor het bijwoord gekozen, maar dat ligt niet voor de hand. Een enquête op een Joyce-leesforum wees uit dat zeven van de tien Engelstalige lezers stately als adjectief lezen en drie van de tien als bijwoord. Verder onderzoek volgt.

Truman Capote

Gepubliceerde zowel als niet-gepubliceerde schrijvers slepen soms jarenlang hun eerste boek met zich mee. Summer Crossing werd door Truman Capote eindeloos aangevuld en herschreven, tot hij het achterliet in een huis waar hij niet meer terugkeerde.

Summer Crossing is teruggevonden en wordt bij Sotheby’s, New York, geveild. Daar prijst men het aan als «een soort van pre-Breakfast at Tiffany’s». Het is allerminst zeker dat het verhaal ook gepubliceerd gaat worden, aangezien Capote het zelf niet publicabel achtte.

Recensie-exemplaren

Uitgeverijen sturen recensie-exemplaren rond om publiciteit voor hun boeken te verkrijgen. Soms wordt verzocht de exemplaren terug te sturen, maar in de praktijk komt daar weinig van terecht. Van wie zijn de exemplaren eigenlijk? Bij Greg Gatenby, lezingenprogrammeur van een literaire organisatie uit Toronto, Canada, stroomden decennialang boeken binnen. Inmiddels heeft hij een verzameling van zo’n 28.000 boeken met een geschatte waarde van twee miljoen dollar. Gatenby beweert dat slechts een kwart van zijn verzameling uit recensie-exemplaren bestaat. In Canada woedt inmiddels een dispuut over de vraag van wie een recensie-exemplaar is: de persoon die het uiteindelijk kreeg of de instelling waar die voor werkt. Gatenby: «They are my books.»

Mooiste woord

De Duitsers kozen onlangs voor Habseligkeiten (spulletjes) als mooiste woord, de Engelsen vonden mother het mooist en bij de Volkskrant werd het woord vrijen als mooiste Nederlandse woord gekozen.

Maar nu is er een echte competitie, gestart door diskjockey Jeroen van Inkel. De tien woorden waaruit kan worden gekozen zijn echter zeer eenzijdig geselecteerd, niet op klank maar op gevoelswaarde: geboorte, liefde, geborgenheid, oranjelegioen, respect, saamhorigheid, naastenliefde, god en stigmatiseren. Het enige woord dat eruit springt is desalniet temin. Alsof je kunt kiezen uit negen Fortuyns en één Erasmus.

Uitslag: 10 december.

Mooiste woord 2

De uitverkiezing van het mooiste Nederlandse woord aller tijden maakt ook op internet discussie los:

Hannah: «Volgens Noorda (vz van de bijbelvertaling) is het gelukzaligheid. Mijn keuze valt op bollewangehapsnoetje.»

Dirk Rol: «Ik vind ‹drol› wel een mooi woord!»

Ouwe greut: «Ik ga toch voor het oudhollandse ‹beast›.»

En op een andere webstek:

Chantal: «hebbedingetjes. kwam ik gewoon op vond ik wel een leuk woord»

Martha: «koortsmeetsysteemstrook!! Cool he!! Lees maar eens achterstevoren!»

De webmeester riep uiteindelijk Annet uit als winnaar, met het woordje «hotpens».

Boekbegrafenis

«I guess we dig a big hole and dump them in and bury them.» Dat is wat Republikein Gerald Allen, afgevaardigde in het House of Representatives van de State of Alabama wil doen met boeken waarin homoseksualiteit niet wordt afgekeurd. Ze moeten worden verwijderd uit scholen, bibliotheken en van universiteiten, liet hij afgelopen week op een persconferentie weten. Het is hem niet alleen te doen om non-fictieboeken waarin homoseksualiteit niet wordt afgekeurd, ook fictieboeken waarin homoseksuele karakters voorkomen dienen terstond te worden verwijderd.

Wat de vraag oproept: als alle boeken met homoseksuele karakters erin moeten worden begraven, om welk percentage van de wereldliteratuur zou het dan wel niet gaan?

Annunciatie Week 50

In de Washomatic

Er was voedsel plenty

En die avond aten zij berehart

Met sleutelbloempjes

Maar pas op

Want wat draait zal vallen

Of ontploffen

In melkbussen

Als vereniging van carbid

En goede vibraties

En dan gaat het erom

Niet wie het verste komt

Maar wie het hardste knalt

Iemand had mij moeten tegenhouden!

En Jezus zei tot de droger:

– Snappez-vous?