In de Marge

Dichters en denkers Kort

Het sentimentele
Geert Buelens onderzoekt in de nieuwe Yang hoe dichters van nu het taboe op expliciet sentimentele gevoelsuitingen proberen te omzeilen. Iedere dichter wil wel eens een gedicht maken «dat je toestaat een gevoel te hebben». Je kunt bijvoorbeeld een sentimentele zin midden tussen een stel onbegrijpelijke zinnen zetten. Ook veel beproefd is om een gevoels uitbarsting op te schrijven en vervolgens «bewust te thematiseren dat je dat aan het doen bent en dat je beseft hoe twijfelachtig het is».

Zweetboeken
Er was al eens een geurontwerpster die geuren bij verschillende klassiekers ontwierp. In Wenen heeft men uitgevonden dat mannen eerder een tijdschrift zullen aanschaffen wanneer ze bloot gesteld worden aan het feromeen androstenol, dat ruikt naar sandlewood.
Hierop moeten uitgevers kunnen inspringen. Is het niet door op simpele wijze de verkoop omhoog te stuwen, dan wel door verwarring te stichten en de opvolger van Marianne Fredrikssons Anna, Hanna en Johanna flink
in te smeren met sandlewood.

Marten Toonder
Kort na de Tweede Wereldoorlog schreef Marten Toonder korte bijdragen in De Groene Amsterdammer. Vier zijn hieronder opgenomen.
13 september 1947

DOEM

Daar is geen gloren
In deze zwirk;
In dwalmen hakkelt
Een gnoom door snirk –

Want ach, de smoren
Die drielen na,
Zij drielen druilig,
Als kweldera.

Daar is geen gloren
In deze dwalm,
En soms verklirt er
Een vagelgalm.

En als, na vele stirren
En vaag geknar
De sakkers klijven;
Dan barst de par!

MARTEN
20 september 1947

SOMMELVARS

Sommelaar heeft kloene krachten
Opgesokkeld uit de aard!
En, gezeten op een kneten,
Pleegt hij kosels te betrachten,
Tijgend daar bijééngegaard

Kollend kallen de galmoenen;
Valend rijst de slore maan,
Als hij staande bij de vaande
Aanvangt kruidsels te pardoenen
Op een togende baraan.

Drabbend drijlt de vale struwel
In de gorsting van de fluwel
En het galmen van de dwalmen
Sakkert tot een sommellied…
Maar vergeet de nekker niet.

Die verstoken in ’t provoken,
Muilend draalt bij vale scherven –
Om daar in filijn te sterven

MARTEN

18 oktober 1947

TRAANSEL

De Denksels zijn stekkels van drijverig zijn
En broei is het zoelszwaar bederfsel
Dooraderd met plas en terend op kwijn
Dat zwaait op de hik van het nerfsel

Het breinsel is broei en de denking is loen
En knoersterig is al wat er frutselt.
De grollers die kozen, de brallers die droen:
Die griepers gaan brak door de strutselt.

Doch varzen zijn dwalmen van dommele droom,
Die varen uit poorten van wanen
Geladen met bargel, verzadigd van gloom
Zij drijven de troelende tranen.

MARTEN

6 november 1948

DAGDRUKSEL

Ach, vat ik soms een druksel aan
En hef het glomig tot mijn simple kaan,
Om – in de gloor van het avondschijnsel –
Wat zin te peuren uit het dreinsel
Dan beeft het vouwsel in mijn taster.
Ik staar en klem mijn smoker vaster.
Ik stakkel bleek en hijs mijn tijst,
Een gromsel schokt mijn pover kneist –
Eem fromsel maak ik van de knaster.
En storig smook ik mijn canaster.

MARTEN

Groene boeken
Het Green Press Initiativ probeert auteurs en uitgeverijen ertoe aan te zetten om op milieuvriendelijker wijze boeken uit te geven. Iets vergelijkbaars gebeurt al in de popmuziek, waar U2 en Bonnie Raitt hun cd’s laten produceren met gerecyclede materialen. Niet alleen auteurs van allerlei non-fictie, ook literaire schrijvers als Alice Walker en Margaret Atwood laten hun uitgeverijen nu gebruik maken van gerecycled papier.

Bookcrossing
Wie weet of Hermans’ Boze brieven van Bijkaart zich nog ergens bevindt in het noorden van Zuid-Afrika? Pak een belangrijk boek uit de boekenkast en kijk dan op www. bookcrossing.com. Print er een label uit, vul het in, plak het in het boek en leg het boek vervolgens ergens in de openbare ruimte neer.
Via de website wordt bijgehouden waar het boek zich bevindt of welke dankbare vinder aan het lezen is geslagen. Op de afdeling Dutch blijkt dat in Nederland vele boeken hun weg vinden en er lezersoverleg en bijeenkomsten plaatsvinden.