TELEVISIE

Die geweldige Jacco

Eindexamenfilms

Eerder raadde ik eindexamenproducties aan van de Nederlandse Film en Televisie Academie. Op televisie te zien in de week van het Utrechts Filmfestival. Naast de al besproken documentaires zijn er zeven dramaproducties. Hier kenschets van vier ervan. Blijf bij me, weg (scenario en regie Paloma Aguilera Valdebenito) speelt in de gevarendriehoek moeder, puberdochter en nieuwe vriend van moeder. Aguilera zet hoog in door zonder enig exposé te openen met een teringruzie. Aanleiding een futiliteit, zoals vaak, maar alles wat er tussen de drie speelt aan haat, jaloezie, territoriumdrift, onmacht, komt krijsend en op de grens van geweld naar buiten. Daar kun je niet meer overheen en dat wil Aguilera ook niet. Sterker, voelbaar wordt daarna de liefde tussen moeder en kind. En zichtbaar de stroeve toenadering tussen man en meisje. Maar alles wat de explosie veroorzaakte blijft spelen en leidt naar een pijnlijke keuze. Beeld is daarbij belangrijker dan dialoog.
Bingo van Timur Ismailov (regie; scenario samen met Bastiaan Tichler) is alleen al de moeite waard door de setting: illegale Oost-Europese arbeiders en hun stuitende koppelbaas. Drama speelt zelden in zulke milieus. De onderkant is sowieso niet in trek en kennis van illegalencultuur is klein. Ze zijn tot elkaar veroordeeld, de Moldavische zigeuner, de Russische gelukszoeker, de gevluchte Tsjetsjeense intellectueel. Russisch is hun lingua franca, verbindend hun Hollands lot en gedwongen solidariteit. Maar veel scheidt hen: nationaliteit, de Grote Geschiedenis – en daarbij is alcohol funest. Met lef gefilmd. Mooi product van een opleiding die qua populatie en gekozen thematiek niet langer monocultureel is.
Zeer geslaagd ook Wes van regisseur Peter Hoogendoorn en scenarist Marijn de Wit. Wesley die door pa naar voetbalkamp wordt gebracht terwijl moeder op sterven ligt. Lefgozertje dat zich nog meer moet laten gelden doordat hij aanvoelt, maar niet kan toegeven wat er gaat gebeuren. Indringend wordt het kind gevolgd in een vrolijke heksenketel; in nachtelijke baldadigheid; in gespeelde onverschilligheid. Alle kansen op een draak, maar nergens wordt het dat: niet bij het afscheid van ma als hij naar het kamp gaat, niet als pa hem komt halen omdat het gebeurd is. Het kind speelt geweldig, de vader is ontroerend in mannelijk onvermogen zich te uiten.
Zowaar nóg een kind in de hoofdrol (zowaar, want niets moeilijker dan kinderen regisseren). Jacco’s film van Daan Bakker (regie, en samen met Sammy Reijnaert scenario) toont ook een jochie in zware omstandigheden. Het rothuwelijk van zijn ouders maakt Jacco draagbaar door hun geschreeuwde ruzies tot een film te maken waarin hij dialogen vol haat en nijd vervangt door uitwisseling van loftuitingen op die geweldige Jacco. En ja, dan wordt het leven met die loser van een vader en die verbitterde moeder een stuk leuker. Is Wes tragedie, dit is een hilarische film op basis van tragisch materiaal. Ode aan kinderfantasie en overlevingsdrift. Juweeltje. Twee films over kinderen dus. Nederlands tv-drama voor kinderen, tot voor kort internationaal gelauwerd, lijkt in een vrije val beland. Niet door gebrek aan talent maar door heilloze omroeppolitiek: kijkcijfers wegen zwaarder dan kwaliteit en goed drama is te duur. In die zin is de kindertelevisie volwassen geworden. Afgelopen seizoen vormde een dieptepunt, kwantitatief en kwalitatief. Daarom goed dat Ik ben Willem terug is. Derde reeks van VPRO-jeugdserie, waarin Willem de puber is geworden die grote broer Mick in de eerste reeksen was. Willem speelt gitaar en kampt met sores van zijn leeftijd en met familiale omstandigheden die zowel warm als chaotisch zijn. Mick gaat het verkeerde pad op, wat extra complicerend is. Vrienden van Willem als zeven- en elfjarigen: vooral kijken.

Afstudeerfilms NFTA vanaf 23 september. Ik ben Willem, reeks drie, zondags Nederland 3, 18.20 uur