We moeten het even over voetbaltactiek hebben. Nee, niet over ‘inzet’, ‘niks lukte’, ‘we hadden pech’, ‘het leek wel of we moe waren’, ‘de ballen kwamen niet aan’, zoals gisteravond voor de NPO en vandaag in de Volkskrant en NRC weer gebeurde. Tactics, stupid. De meeste profvoetballers praten onder elkaar in termen van tactiek. ‘Looplijnen, afvallende bal, druk zetten, dwingen tot keuzes, de vrije man bereiken’, en vul het maar aan. Ik herinner me hoe Frenkie de Jong een keer na een wedstrijd op deze manier met de verslaggever praatte. Vakjargon. ‘Wacht even, Frenkie’, zei de verslaggever, ‘dit snappen de mensen niet.’ Frenkie glimlachte even op z’n Frenkies, zei ‘o ja’, en ging moeiteloos over op het gebruikelijke NPO-jargon: we speelden slap, we zaten niet in de wedstrijd, we hadden pech, het lukte niet. Een geliefd scheldwoord onder profvoetballers is ‘blinde’. Hoe vaak heb ik ze dat niet naar elkaar zien en horen schreeuwen. ‘Hé blinde, je kijkt toch wel, doe dat haar voor je ogen weg’, en dan een discussie over ‘diepte’, ‘crosspass, ‘ruimte zien’ etc. ‘Kijken, kijken, blinde.’

Die Tsjechische coach was duidelijk geen blinde. Ik zie hem een paar dagen voor de wedstrijd met z’n staf zitten. Hoe pakken we het aan, jongens? Ze waren er ongetwijfeld snel uit. Kijk, die Nederlanders zijn vrij klein, we zijn groter, daar moeten we gebruik van maken, dus we dwingen ze de lange bal te spelen. Die hebben we dan meestal. We geven Frenkie de Jong een mandekker. Die loopt als een schoothondje met hem mee. Ja, maar, trainer, wierp iemand tegen, als hij dan niet diep speelt, ben je een speler kwijt, dan krijgen ze ruimte. De Jong wil altijd diep spelen, maak je maar niet druk, zei de trainer. We zetten Daley Blind (zeker geen ‘blinde’) in de zone vast, die speelt altijd diep, maar dan moeten de verdedigers wel aansluiten. Dus dat spreken we af. Dat is twee. En verder met al onze spelers druk zetten, daarmee al op hun helft, dicht bij hun strafschopgebied beginnen. Hoe is het met onze conditie? Dik in orde, trainer. Dus dat houden we wel vol? Ja, zeker zestig minuten. Mooi, want dan zijn ze langzamerhand murw gespeeld. Zullen we het zo doen? Prima, trainer.

Frank de Boer (geen blinde) kon dit gesprek uiteraard dromen, daar hoefde hij geen afluisterapparatuur voor neer te zetten in het Tsjechische hotel. Hij wist het, hij weet wat de zwakke kanten zijn van het Nederlands Elftal. Onder druk komen ze er moeilijk uit, ze zijn vrij klein, ze willen graag combinatiespel spelen, ze krijgen de zenuwen van de lange bal en je kunt er vergif op innemen dat alle tegenstanders Frenkie de Jong en Daley Blind willen uitschakelen. Dus moet je deze Tsjechische strijdwijze aanpakken. Klein veld creëren bijvoorbeeld, waardoor er achter de achterlinies ruimte komt, vier-drie-drie spelen, ik zeg maar even wat. Ze hebben er vast over gediscussieerd. Hoe dan ook, doe iets. Gravenberch erin, die is lang en kan onder druk goed presteren. Gebeurde niet. Zelfs niet na de pauze, toen het al duidelijk was dat ze in de tang zaten. Wat zagen we gisteravond? Nederland werd keihard vastgezet, speelde in arremoede constant de lange bal. Niet alleen de keeper maar de rest ook. In de Volkskrant kreeg die arme Stekelenburg de schuld, maar wat moest hij anders? Eindeloze lange ballen, allemaal voor de Tsjechen, dank zij hun tactiek. Pijn aan je ogen.

Balverlies zeventig procent, om gek van te worden. En maar doorgaan ermee. Frenkie de Jong kwam niet aan spelen toe, Daley Blind gaf maar een paar splijtende passen. De verslaggever zei bij het aanbreken van de rust dat de wedstrijd op slot zat. Ja, voor het Nederlands Elftal, dat wel, maar ik weet zeker dat de Tsjechische trainer in de pauze handenwrijvend zijn spelers complimenteerde (die kapot waren). We hebben ze, jongens, we gaan zo door, niks veranderen, ze gaan vast anders spelen, en dan fouten maken. Daar kunnen we op wachten. Verder nog vragen? Nee, trainer.

0-2. Voetbal is makkelijk als je het ziet. Je Alleen blinden zien het niet. In de Volkskrant en NRC van vandaag maar mondjesmaat tactische overwegingen, wel veel termen uit de voetbalpsychologie: ‘toevalsvoetbal’, ‘geen vorm tonen’, ‘wilskracht van de Tsjechen’, ‘armoedig’, ‘een offday’, ‘gebrek aan opoffering en concentratie’. Allemaal lulkoekbegrippen uit het mythische voetbalhandboek van de media waar voetballer en trainers niks mee kunnen en niet mee werken. En die Tsjechische trainer? Ik zie hem voor de Tsjechische televisie staan: ‘Ja, we wonnen verdiend, we zaten lekker in de wedstrijd, bij ons lukte meer dan bij hen.’ En dan na afloop op weg naar het feestdiner in zichzelf lopen te grinniken: ‘Allemaal blinden.’