Dienosourusreks

Museumboek. Uitgeverij Autoped, 31 blz., f27,50 + f7,50 porto. Giro: 4486412. Tel.: 010-4767381
Het is niet eenvoudig het onlangs verschenen Museumboek precies te omschrijven. Het doet in elk geval zijn uiterste best om geen gewoon boek te zijn. Aan de buitenkant is het al een beetje een kunstwerk. Het heeft een formaat dat in de buurt komt van de oude langspeelplaat en is ouderwets verpakt in door stempels opgesierd vloeipapier.

Het binnenwerk gaat schuil tussen een grijs kartonnen voor- en achterplaat, kunstig tot boek gebonden met een touwtje. Het creatieve brein achter de uitgave is de Rotterdamse Stichting Autoped. Het doel van die stichting - ‘het bevorderen van de ontplooiing en de creativiteit van kinderen’ - wordt hier linea recta bereikt: de lezer krijgt onmiddellijk jeukende vingers en boekbindneigingen. Sinds 1992 publiceert Autoped elk kwartaal BoekieBoekie, een animerende kinderboekenkrant. Daarnaast wordt het BoekieBoekiemuseum beheerd, een kunst- en literatuurmuseum voor kinderen. De collectie bestaat uit werk van eigenzinnige boekenmakers als Wim Hofman, Katrien Holland, Geerten ten Bosch en Harriet van Reek en reist, geordend naar thema of project, langs alle mogelijke locaties.
Het Museumboek is voortgekomen uit de huidige tentoonstelling Duizend en 1 brieven, die tot en met 1 mei te zien is in het Catharinagasthuis in Gouda. Het fungeert daarbij in de eerste plaats als een soort catalogus. Een kleine dertig kunstwerken zijn in full-colour afgebeeld, met vermelding van afmetingen en gebruikte materialen, precies zoals dat hoort. Allemaal hebben ze te maken met brieven. Er is een brief aan een olifant, een slak, een waterlelie, een koning en een held. Er is een brief gestempeld op een waaier, geborduurd op een kussen of voorzien van bananegeur. Noni Lichtveld tekende een vriendelijk gezelschap letters voor haar boek met Anansi-verhalen en Wim Hofman sleutelde aan een geheel nieuw alfabet, waarin kleurige tekens in een overgangsvorm van beest naar letter verkeren. Een muis stuurt een kaartje van zijn vakantieadres in een gatenkaas: 'Het is verrukkelijk hier! Ik kan geen kaas meer zien’ (met een tekening van de afzender op het punt van ontploffing). Opwindend is de liefdesgeschiedenis - in gemengde techniek op houten panelen - van prof. mrs. Jet S. (gaat promoveren op de reusachtige tijgermier) en Johannes K., onderhoudsman, die uit een hotel ontsnappen aan een op een laken geschreven liefdesbrief. En naast de zo langzamerhand al gerenommeerde correspondentie die op de wind door het dierenbos van Toon Tellegen waait, misstaat de brief van een zesjarige kunstenaar geenszins: 'midindnagtkoomudedienoosourusse’. Is vergezeld van een machtige schets van de 'dienosourusreks’.
Het ene werkstuk is nog mooier en origineler dan het andere, maar daarmee is de pret nog niet op. Elke pagina is uitscheurbaar en via een op de achterzijde afgedrukt ingenieus vouwschema tot brief om te bouwen. Op het met een giro- of kwitantieboekje vergelijkbare restant blijft een mini-afbeelding van het verstuurde kunstwerk achter en kan tevens een verzendadministratie worden bijgehouden. Voor het dichtplakken van de kleine epistels is een vel sluitzegels opgenomen. Een uitgave voor kinderen die met zoveel visie en zorgvuldigheid geproduceerd wordt, verschijnt in ons land niet elke dag. Het lijkt me een mooie kandidaat voor de Boekensleutel, bedoeld voor een boek dat 'bijzondere perspectieven biedt’ en de aardigste prijs die de CPNB tijdens de Kinderboekenweek tussen alle Griffels en Penselen te vergeven heeft.