Digitale media als medicijn tegen de Australische Murdoch-pers

Canberra – Terwijl in Nederland de ledenteller van De Correspondent verder tikte, debatteerde Australië over mediahervormingen. Dat Rupert Murdochs News Ltd. hier de geschreven pers voor tweederde beheert en concurrent Fairfax eigenaar is van een kwart is voor velen al jaren een zorg. Maar na de afluisterschandalen bij Murdochs Britse titels zag de Australische regering de kans schoon om te pleiten voor meer pluriformiteit.

Op de schappen van de kiosk staat een overzichtelijk aanbod: er ligt een landelijke Murdoch-krant die The Australian heet, een wekelijks nieuwsblad, The Week, een maandelijks opinieblad, The Monthly, en voor wie doorzoekt is er een kwartaalblad met essays, in alle wijsheid Quarterly Essay gedoopt. Lokale kranten van een van de twee mediaconglomeraten staan vol knip-en-plakverhalen van de landelijke redacties. En dus lezen veel Australiërs dagelijks dat de klimaatverandering wel meevalt, dat morgen heel Zuid-Azië op de stoep staat en dat de Labor-regering de belastingen verhoogt.

Ze lazen ook dagenlang beschuldigingen van regeringscensuur: de minister pleitte voor een onafhankelijke mediaombudsman om de huidige toezichthouders – betaald door de media zelf – te controleren. Dat de voorstellen daarna nog door het parlement zouden komen, was uitgesloten.

Eén punt dat de mediawoordvoerder van de oppositie maakte tijdens een aantal debatten was desondanks interessant: de roep om meer verscheidenheid in de Australische media is misplaatst pessimisme, zei hij. Kijk maar eens online. De Australische evenknie van de _Groene-_lezer heeft inderdaad haar heil al lang op internet gezocht: er zijn openbare websites waar academici en journalisten dagelijks achtergronden en commentaar leveren bij het nieuws. Digitale nieuwsmagazines geschreven door Australië’s meest interessante journalisten, betaald door lezersdonaties en filantropische investeerders.

De invloedrijkste site is Crikey. Met 14.722 betalende leden in 2012 bereikt Crikey geen massapubliek, maar de site heet de best bezochte digitale publicatie in Canberra te zijn. Over de mediahervormingen schreef Crikey: ‘Alle ophef over censuur is onzin: de ombudsman ziet alleen toe op verdere overnames en verplicht verder lidmaatschap van een van de private mediatoezichthouders. Maar kan deze in het uiterste geval ook opheffen. De voorwaarden waaronder dat laatste gebeurt moeten glashelder zijn en verdienen ten minste maatschappelijk debat.’ Dat debat is door de grote kranten doodgeslagen. Maar zonder Australië’s onlinemedia was het totaal onzichtbaar geweest. In Murdochs moederland is dat inderdaad reden voor optimisme.