Dikke stadsduif & verteller Carl Refos in Hans & Griet © Sanne Peper

Het lijkt erop dat er zojuist een nieuwe traditie is geboren. Jeugdtheatergezelschap De Toneelmakerij en zangerscollectief Silbersee slaan de handen ineen om van een bekende en geliefde opera een geactualiseerde uitvoering voor kinderen en jongeren te geven, die overal in het land te zien is. Twee jaar geleden leverde dat een spectaculaire en spannende uitvoering van Mozarts Toverfluit op. Het werd de fantasie van een jong meisje dat zich een gezamenlijke ruimtevaartvlucht voorstelt. Dit najaar heeft het een meer dan volwaardige opvolger gekregen: Hans & Griet, heel vrij naar het populaire Märchenspiel van Engelbert Humperdinck uit 1893. Een aantal van zijn aantrekkelijke melodieën is behouden en door componiste Genevieve Murphy aangevuld met rapachtige zang, rommelige jazzmuziek, hiphop en dans.

Mij leek het in het begin te verwarrend en moeilijk voor zevenplussers, die de boventitels onmogelijk mee kunnen lezen. Maar m’n – oudere – kleindochters die mee waren zagen dat helemaal anders: het is juist goed dat je op veel niveaus kunt kijken en telkens wat anders ziet. De kleintjes zien het als Hans en Grietje, maar dan een beetje anders. Als ze wat groter zijn, zien ze de beelden van videogames, de ruzies tussen Hans en Griet onderling en met hun ouders. Nog wat groter zien ze hoe Griet (de jonge sopraan Nienke Nasserian) steeds wordt gekoeioneerd door haar moeder (acteur Rop Verheijen) en broertje (theatermaker Jan-Paul Buijs), en misschien wel misbruikt wordt door haar dronken vader (bariton Arnout Lems).

In elk geval vlucht Griet het huis uit, omdat zij vrij wil zijn, en zij zwerft over straat waar zij rare en soms enge figuren tegenkomt, zoals een dikke stadsduif (breakdancer/verteller Carl Refos), een fraaie nachtvlinder (sopraan Michaela Riener), een goedmoedige wolf (Yung Tuan Ku) en een kinderkoor van tientallen zingende dakloze kindertjes, gekleed in vuilniszakken. Ten slotte blijkt de heks geen lelijke, oude vrouw, maar een flamboyante dame (sopraan Laura Bahn), die felle feministische teksten zingt. Ze haat mannen en wil Hans opeten. Dan vindt Griet dat ze wel een beetje doorslaat en ze staat verbazingwekkend genoeg toe dat Hans de heks in het vuur duwt, waardoor het toch op het oude sprookje gaat lijken. Alleen strooit Hans om de weg terug te vinden stukjes chips en geen broodkruimels.

Jibbe Willems heeft de voor mij net iets te verwarrende tekst geschreven. Paul Knieriem heeft het aangenaam rommelig geregisseerd. Romain Bischoff heeft de muzikale leiding. Marloes van der Hoek en Wikke van Houwelingen zorgden voor een zeer beweeglijk decor. Jorine van Beek maakte de soms spetterende kostuums.

Aan het slot kruipt de bangelijke Hans weer terug bij zijn ouders, maar Griet heeft de vrijheid geproefd en gaat er moedig vandoor. Misschien als heks. Zij zit tenminste op een bezem. Of is dat maar een grapje?

T/m 9 januari op tournee; 25 t/m 30 december in ITA, Amsterdam; toneelmakerij.nl, sibersee.com