Dilemma

Willy Lindwer heeft een documentaire gemaakt over de Joodsche Raad 1941-1943. Zeer indrukwekkend en emotionerend. De Joodsche Raad is omgeven met discussie over goed en fout en de consequenties van het gedrag jegens onze bezetters. Nu voor het eerst hebben mensen die er nog hebben gewerkt of die er anderszins bij betrokken zijn geweest, hun verhaal verteld.

Bij of naast de documentaire is er een boek uitgekomen, met dezelfde titel, Het fatale dilemma, waarin diezelfde mensen hun verhalen vertellen, maar dan uitgebreider. En prachtig. En verschrikkelijk. En aangrijpend.
Bij alle ergernis die teveel herdenken met zich meebrengt, maakt dit boek weer veel goed.
En dan is er nog het nieuwe boek van Ed. van Thijn: Nog een nacht slapen? Een bijzonder erudiete studie waarin met bijzondere betrokkenheid van Ed. van Thijn ingegaan wordt op de waarde van onze waarden, de onzin die er geschreven wordt over goed en fout, twee hele duidelijke begrippen en de manier waarop een aantal hedendaagse historici de geschiedenis bagatelliseren en vervalsen.
Ook een prachtige aanwinst bij deze vijftigjarige herdenking.
Als u dacht dat het nu afgelopen is met herdenken, hebt u het mis.
We gaan gewoon door tot alles herdacht is. En dan beginnen we de discussie, hopelijk geleid door het gedachtengoed van Ed. van Thijn, over de toekomst van het herdenken. Ik ben namelijk een groot voorstander van de jaarlijkse herdenking. Het is het herdenken van de strijd tegen het fascisme en het herdenken van de slachtoffers en de bevrijding van de bezetting. Dat laatste mag wel iets breder getrokken worden, maar het is geen algemene vrijheidsherdenking en geen algemene bezetting geweest. Dat is genocide nooit. Leve het verzet.