Beste boeken: oktober 2017

Dit vindt ‘De Groene’ de beste 5 boeken van de maand oktober

Iedere maand selecteert de boekenredactie van De Groene, uit alle in de voorafgaande maand besproken boeken, de titels die eruit springen. Met deze maand boeken van Rebecca Solnit, Franca Treur, Christophe van Gerrewey, Ian McGuire en Fatma Aydemir.


Small 41pbth0x6gl. sx349 bo1 204 203 200

De moeder aller vragen: Rebecca Solnit

In haar nieuwe verzameling essays, zojuist verschenen in het Nederlands, roept de Amerikaanse schrijfster Rebecca Solnit (1961) het jaar 2014 uit tot een ‘oproerig’ jaar. Waardoor je meteen denkt: wat zal ze dan wel niet van Trumps 2016 hebben gevonden, of van #metoo’s 2017? In zekere zin hoef je die vraag niet te stellen; al jaren schrijft Solnit spot-on over de heersende extreme mannelijkheidscultus. Trump, Weinstein en alle nu opgerakelde voorvallen van geweld tegen vrouwen zullen haar niet hebben verrast. In De moeder aller vragen doet ze ook niet alsof dat ene jaartal 2014 magisch is, ze gebruikt het vooral als een ankerpunt om te constateren dat eindelijk het geweld tegen vrouwen niet langer meer afgedaan kan worden als een reeks persoonlijke incidenten, maar een algemeen probleem is. De krachtige protesten laten een toenemende onwil zien om er het zwijgen toe te doen.

Lees hier de recensie


Small schermafbeelding 2017 10 31 om 11.40.09

Hoor nu mijn stem, Franca Treur

Hoor nu mijn stem zou je in zekere zin Franca Treurs (1979) Terug naar Oegstgeest kunnen noemen. Ook in haar roman reist het hoofdpersonage, dat zich inmiddels Gina is gaan noemen omdat dat wereldser klinkt, terug naar haar geboortegrond, een niet nader genoemd plaatsje in Zeeland. En ook hier worden die hoofdstukken in het heden waarin Gina terugkeert afgewisseld met hoofdstukken in de ik-vorm over haar streng religieuze jeugd. Maar anders dan bij Jan Wolkers en bij al die andere in het geloof der vaderen opgevoede auteurs van een eerdere generatie, wordt er in Hoor nu mijn stem niet met een milieu afgerekend. Natuurlijk, de benauwenis van dat ‘doodstille leven’ is voelbaar, maar bij Treur is er van woede en weerzin geen sprake, eerder van ernst in de poging dat zwarte-kousenmilieu als vanzelfsprekend op te roepen, en van een lichtvoetige geestigheid die nergens hatelijk wordt.

Lees hier de recensie


Small 9200000079737121

Werk werk werk: Christophe Van Gerrewey

Met Werk werk werk schreef Christophe van Gerrewey (1982) een clownsnummer. En net als in de beste clownsnummers gaan humor en tragiek hand in hand. De vijf klagers die centraal staan in de roman hebben gelijk, je weet het zeker en tegelijkertijd weet je ook dat ze ongelijk hebben. Dat ze zich aanstellen, dat het luxe klagers zijn, dat ze verontwaardigd zijn over niks, dat ze de ellende zelf opzoeken. Ook de setting doet sterk denken aan geslaagde acts uit de vaudevillewereld. Twee tragische clowns op het podium: de een klaagt en scheldt en is verontwaardigd, de ander luistert, spreekt tegen en gaapt of probeert zich ervan af te maken. En net als in de clownswereld krijgen we maar weinig informatie over de klagers. Ja, ze werken of werkten in een universiteit, een fabriek, een kunstinstelling, als aankomend onderzoeker aan een onduidelijke faculteit, of ze schrijven. Maar wat doen ze precies? Wat was hun taak, hun onderzoek, waar schrijft die schrijver over? We komen het niet te weten. Alleen hun geklaag blijft.

Lees hier de recensie


Small ddi9789023481720

Het Noordwater: Ian McGuire

Het Noordwater is de tweede roman van de Engelse schrijver Ian McGuire (1964). Zijn debuut Incredible Bodies, uit 2006, was een satirische campus novel, een ingevoerde parodie van het leven aan een Angelsaksische universiteit aan het begin van de 21ste eeuw. McGuire’s tweede boek kan niet verder verwijderd zijn van zijn eersteling: het boek is een duistere en historische roman over de walvisvaart – een rauw, ijzig, gewelddadig en bloederig boek, felrealistisch in zijn grimmigheid. Hoofdpersoon Sumner leest tijdens zijn zeereis elke avond in de Ilias, maar dit is meer de Odyssee. En dat is niet de enige literaire allusie die McGuire maakt: hij verwijst uiteraard naar Melville, de literaire aartsvader van de walvisvaart, maar ook naar Conrad, uitmuntend beschouwer van de zeevaart en het donkere hart van het kapitalisme, en dan is daar nog de hedendaagse vergelijking die het meest voor de hand ligt: die met Cormac McCarthy.

Lees hier de recensie


Small ellebogen

Ellebogen: Fatma Aydemir

Met haar romandebuut Ellebogen weet de Turks-Duitse Fatma Aydemir (1986) een woedend én bang én schaamtevol achttienjarig meisje te schetsen dat met zichzelf en met haar culturen (Duits, Turks, Koerdisch maar ook muziekcultuur, meidencultuur: uit dat alles vloeit een culturele rolpatronenverwarring voort) in de knoop raakt. Wat mag waarheid zijn, wanneer mag of moet ik liegen? Wie ben ik eigenlijk en waarom steel ik mij een weg naar een betere toekomst of naar een uitzichtloos morgen? Haar instinctmatige verzet tegen haar familie en tegen een maatschappij die haar veracht is dan wel zelfdestructief, tegelijkertijd worstelt ze zich een weg omhoog naar een zuivere waarheid. Als haar maatschappelijk geslaagde tante Semra haar in Istanbul opzoekt en wil terugbrengen naar Berlijn om haar daar schoon schip te laten maken, toont ze geen berouw en vlucht ze andermaal.

Lees hier de recensie