Do not click and wait

‘Je hebt twee soorten kunstbladen’, merkte kunstcriticus/kunstenaar Matthew Collings ooit op, ‘bladen die in begrijpelijke taal over kunst berichten en bladen in ondoorgrondelijk, irriterend kunstjargon. Die laatste moet je hebben om wat te weten te komen.’

Mediamatic, eind jaren tachtig opgericht door Willem Velthoven, pionier op het gebied van multimediale vormgeving, is zo'n blad dat fanatieke voor- en tegenstanders kent. ‘Onleesbare waanzin’, hoorde ik wel eens, maar ook: 'Mediamatic is zelf eigenlijk kunst: minstens zo moeilijk en onvoorspelbaar.’
Eén ding is zeker: de Mediamatic- redacteuren (onder wie Paul Groot, ex-criticus van het NRC Handelsblad en Jorinde Seijdel, criticus voor het Financieele Dagblad) doen wat conservatoren doorgaans niet doen: grondig nadenken over de betekenis voor de kunst van de nieuwe media en de toekomstige volledige 'computerisering’ en 'vertechnologisering’ van de samenleving.
'Kunst gaat over geestelijke vrijheid en plezier maken’, zei Man Ray eens. Ik weet niet of de samenstellers van het ernstig ogende blad veel plezier hebben, maar de geest neemt in Mediamatic in ieder geval een hoge vlucht. Het onlangs verschenen voorjaarsnummer (negende jaargang) is gewijd aan het thema Geheim Agent. 'De relatie tussen mens en computer begint steeds meer parallellen te vertonen met de klassieke relatie tussen machthebber en geheim agent. Steeds vaker geven we beslissingen uit handen aan (software)-agents, waarbij processen een rol spelen die we maar gedeeltelijk begrijpen.’
Ook is er sprake van een 'over het Internet gedistribueerd reservaat voor genetische algoritmen, computercodes die, eenmaal losgelaten, zichzelf reproduceren en onder druk van omstandigheden evolueren’. De Wereld Wordt Steeds Ingewikkelder, apocalyptische visioenen van zich via de glasvezelkabel voortplantende virussen doemen op. Paul Groot schrijft in een (late) bespreking van Arjen Mulders Het twintigste-eeuwse lichaam (1996): 'Ons lichaam zal, dankzij de steeds versnellende ontwikkeling van de media, in een geheel andere vorm overgaan. Van een overbodige, energieslurpende identiteit, die alleen maar interessant is om de zwaartekracht wat weerwerk te geven, naar een die in het Universum kan functioneren.’
Hoogdravend? Natuurlijk. Maar ook: uitdagend. De uitdaging die je zo vaak mist in weer de zoveelste namaakperformance ('dan zal ik nu, net als in de jaren zeventig, met mijn haren de vloer van het kunstinstituut gaan dweilen’) of tigste vage installatie waarin uiteengereten panties een niet-oorzakelijk verband aangaan met watten, sinaasappelschillen en een in klein medaillon gevat jeugdfotootje van de hevig naar de identiteit van zijn genderbendend lichaam zoekende kunstenaar.
Het hart van de eenentwintigste eeuw klopt niet in het museum voor hedendaagse kunst maar in een tijdschrift - met bijgevoegde cd-rom van Mari Soppela, getiteld Family Files, een collectie home-movies, te bekijken via een 'radicale’ interface, met inachtneming van het volgende: 'TIP: to exit the Russian doll effect interface, move mouse to the top right corner, do not click and wait.’
Ik heb niet geklikt.
Ik heb een computer zonder cd-rom drive.

  • Schilder Toine Moerbeek bracht werk bijeen van collegaschilders Paul Gorter, Bert Osinga, Joanna Quispel, Wendelien Schönfeld en Kris Spinhoven. Ode aan de lente: naakt, interieur en landschap. Museum De Buitenplaats, Hoofdweg 76, Eelde. di t/m zo, t/m 7 juni.
  • Performancekunstenaar Meg Cranston belicht het tragische en bewogen leven van soulzanger Marvin Gaye, geobsedeerd door religie en seksuele genade. God Love the Tragic Artist, 20 mei, Center for Contemporary Art, Witte de Withstraat 50, Rotterdam, 20.00 uur.