Dode hagedissen en giftige bakolie

Delhi – Twee grote pannen. Eén gevuld met rijst, de andere met bonensaus.

Elke week zag Rama vanaf haar balkon in de arme wijk Sarpujat in de Indiase hoofdstad Delhi hoe de dame van de begane grond het eten weggooide. Voedsel betaald door de overheid, voor kinderen die wekelijks op een bijeenkomst kwamen in de angangwadi, een overheidscentrum waar kinderen uit arme gezinnen een medische controle en (althans, dat is de bedoeling) een gratis maaltijd krijgen.

Bij een andere gratis maaltijd in India’s armste deelstaat Bihar ging het gruwelijk mis. De bakolie raakte vermengd met fosfor houdende insecticide. 23 kinderen van tussen de vier en tien jaar stierven na hevige maagkrampen. Net als in de angangwadi is de lunch op overheidsscholen gratis. In 2008 stelde India’s hoogste rechtscollege dat verplicht. Kinderen uit arme gezinnen zouden zo eerder naar school worden gestuurd in plaats van naar de sweat shops. Met dagelijks 120 miljoen gratis gevoede kinderen is het programma een succes. Maar nu ligt het onder vuur. De media berichten over dode hagedissen in het eten en voedselvergiftiging.

Rama verklikt haar benedenbuurvrouw met zachte stem. Ze wil niet met haar echte naam in de krant. ‘Dit is kostbaar voedsel. Een droom voor veel mensen. Ze maakt te veel om haar te hoge budget te behouden. Waarom deelt ze het niet uit op straat?’ Rama werkt in de huishouding. Soms neemt ze voedsel mee dat bij haar baas overschiet, voor de straatkinderen.

Nitish Kumar, de premier van Bihar, zei dinsdag dat politieke tegenstanders met het eten geknoeid hadden om hem in diskrediet te brengen. Dat leidde tot kritiek. Hij zou geld moeten uittrekken om de voedselkwaliteit te controleren. Geld dat nu verdwijnt in de verkeerde zakken, melden media. Vooral in Bihar zou veel schoolvoedselgeld verdwijnen, waardoor het eten inferieur is en koks worden onderbetaald.

De regels voor het middagmaalprogramma zijn strikt, de eisen die op papier aan de kwaliteit van het voedsel worden gesteld zijn uitstekend, maar er is nauwelijks controle. Een probleem dat vaker voorkomt in India. Experts loven het programma en laken het gebrek aan controleurs.

Rama’s dochter mag van haar geen gratis schoolvoedsel meer. ‘Ze zegt dat er viezigheid in de rijst zit, omdat de koks de korrels niet mogen controleren voordat ze de rijst koken. Dat kost te veel tijd, zegt het schoolhoofd. Ik heb niet zoveel geld, maar ik geef haar liever zelf eten mee.’