Doe het niet!

Patrick Hamilton, Twintigduizend straten onder de hemel. € 29,95 (Rob van Essen)

Begin dit jaar vond ik in Londen in Waterstone’s in een kast met favoriete romans van de boekverkopers de mij volslagen onbekende Patrick Hamilton (1904-1962). Goed boek, wist ik na drie alinea’s. Toch kocht ik het niet. Achteraf baalde ik ervan. Hamilton bleek nergens te koop, was onvertaald, onbemind. En ineens stond hij in een aanbiedingsfolder, najaar 2009: Twintigduizend straten onder de hemel.
Het eerste deel heet De Midnight Bell en gaat zo: Bob, barman in de Midnight Bell, raakt radeloos verslingerd aan Jenny, een hoertje van West End, dat hem geraffineerd uitbuit en ruïneert. Als je het zó vertelt, klinkt het als het soort boek waar we er allemaal al twaalf van hebben gelezen. Maar Hamilton vertelt het helemaal niet zo. Hij vertelt het zoals verhalen verteld moeten worden: alsof je er elke minuut zelf van meemaakt, alsof je alle opwinding en razernij, alle twijfel en elke pijn lijfelijk ondergaat.
Dat komt niet alleen door de levendige schildering van Londen in de jaren twintig, maar vooral door beschouwingen die terloops, bijna achteloos lijken, en die juist een groot vakmanschap en menselijk inzicht verraden.
Bijvoorbeeld: ‘Rondwandelen, of op straat rondhangen, in de vage hoop iemand tegen het lijf te lopen (en aldus je ietwat stoutmoedige speculaties te rechtvaardigen) die jou daar helemaal niet verwacht, heeft iets bijzonder aantrekkelijks. Na een poosje wil je de persoon in kwestie misschien niet eens meer zien, maar is het tegelijkertijd buitengewoon moeilijk om als een echte man je verlies te erkennen.’
En zo vergaat het onze Bob telkens met Jenny, het meisje dat, vooral in dialogen, zo tastbaar wordt opgevoerd dat je haar meent te kunnen ruiken.
Doe het niet! schreeuw je inwendig als je ziet hoe Bob zijn laatste ponden opneemt. Rillend en emotioneel uit het lood geslagen, als na een hectische zuipnacht, sla je de laatste pagina’s om. En dan heb je alleen nog deel één uit. De andere twee moet ik nog lezen. Net als u.

Patrick Hamilton, Twintigduizend straten onder de hemel. De Arbeiderspers, 543 blz., € 29,95