Donald Trump en de Poolse president steunen elkaar

Warschau – Woensdag ontvangt de Amerikaanse president Donald Trump voor het eerst sinds de coronacrisis een buitenlands staatshoofd in het Witte Huis: de Poolse president Andrzej Duda. Dat is geen toeval. Beide heren vallen in de categorie identitair-populistisch en beiden strijden dit jaar om herverkiezing.

Zondag worden in Polen presidentsverkiezingen gehouden. Dat wil zeggen de eerste ronde, want de kans dat Duda in één keer wordt herkozen is geslonken tot vrijwel nul. De oppositie heeft op het laatste moment een nieuwe kandidaat naar voren geschoven, Rafał Trzaskowski, de populaire burgemeester van Warschau. De tweede ronde belooft een nek-aan-nekrace te worden.

Daarmee zit niet alleen president Duda in het defensief, maar het hele conservatief-nationalistische regeringskamp. Brussel hoopt in stilte op een Poolse president die wetten kan tegenhouden om te voorkomen dat het land nog verder het autoritaire voorbeeld van Hongarije volgt. Trump kan daarentegen met de nationalisten in Warschau en Boedapest prima overweg.

Voor Duda is de uitnodiging van Trump een enorme opsteker. Zijn campagne zit in het slop. Geld voor dure sociale beloftes is er niet meer en ook het aantal coronabesmettingen neemt niet af. Zijn minister van Gezondheidszorg zit tot over zijn oren in de corruptieschandalen.

Duda’s poging om de angst voor homo’s en transgenders op te stoken – ‘lhbt, dat zijn geen mensen, dat is een ideologie’ – pakte verkeerd uit. Het bleek vooral zijn tegenstanders te activeren. Nu reikt Trump hem de helpende hand. Hij wil bijna een derde van de Amerikaanse soldaten terugtrekken uit Duitsland en mogelijk een deel in Polen stationeren.

Daarmee zou een lang gekoesterde Poolse wens in vervulling gaan. Bij de uitbreiding van de navo in 1999 sloten Washington en Moskou een herenakkoord: het bondgenootschap zou geen permanente troepen stationeren in de voormalige Oostbloklanden. Polen voelt zich daardoor nog altijd tweederangs navo-lid.

Een kiekje met de grote Amerikaanse vriend levert Duda stemmen op in zijn land dat overwegend pro-Amerikaans is. Omgekeerd levert een kiekje met zijn Poolse gast Trump ook electoraal gewin. In de VS wonen tien miljoen mensen van Poolse komaf, de meerderheid is Republikein.

Of er een ‘Fort Trump’ – de naam werd voorgesteld door Duda – op Poolse bodem verrijst is nog maar de vraag: Trump stuurt zeker een gepeperde rekening en eist juridische onschendbaarheid voor zijn soldaten. Maar de presidenten incasseren alvast het politieke dividend.