Drempelervaringen in rijnland

Museum Kurhaus Kleef, Tiergartenstrasse 41, dinsdag tot en met zondag 10-18 uur. Kernwasser Wunderland, Freizeitpark Grietherstrasse 110-120 Kalkar, alle dagen, zelfde tijd.
De Euregio van de Nederrijn heeft een culturele sprint ingezet. Het bruist er opeens van de initiatieven. Hieronder enige suggesties voor een weekend van extremen.

Het ene uiterste is een fatsoenlijke zondagse genieting van het Schone in het verbouwde Kurhaus in Kleef. Alleen al de kwaliteit van de verbouwing van dit neoklassieke badhuis is een bezoek meer dan waard. Wat ooit hotel, bad en wandelgaanderij waren, is nu een volwaardig museum. De Nederlandse ontwerper Walter Nikkels laat, samen met Heinz Wrede, een fraai staaltje van integratie van oud en nieuw zien.
Belangrijkste verandering was het scheppen van heldere museumzalen, waar met relatief kleine ingrepen, zoals vloeren, vitrines, doorkijkjes, consistentie in is gebracht. Het overvloedig gebruik van bovenlicht is weldadig en de informele routing, die de bezoeker bijna als vanzelf langs de werken voert, is een architectonisch juweel.
En dan de collecties. Ze zijn niet afkomstig uit een en dezelfde hand, waardoor er vreemde drempelervaringen optreden. Zo kun je in vervoering raken door de collectie-Ewald Mataré, een Rijnlandse beeldhouwer wiens nalatenschap - sculpturen, aquarellen, tekeningen en houtsneden - in het museum wordt bewaard. Vooral zijn uiterst verfijnde mens- en dierfiguren zijn een lust voor het oog en doen weinig denken aan het werk van de leerling die het meest met hem in verband wordt gebracht: Beuys. Een kunstenaar wiens credo dat de tastzin voor het ervaren van kunst even belangrijk is als het oog, moet de overdaad aan aanrakingsverbodsbordjes postuum een gruwel zijn.
De collecties bestaan voorts voor een belangrijk deel uit de verzameling van het echtpaar Ackermans, waarin alle erkende grootheden van de laatste 25 jaar figureren. Opzienbarend is het dus niet, maar wie deze voorpost van de Rijndelta erbij wil rekenen, kan aan de Collectie Nederland nog eens Mario Merz, Boltanski, Polke, Kiefer, Schütte, Balkenhol, Munoz, Ruff en Katharina Fritsch toevoegen.
Tot zover niets dan verantwoorde schoonheid. Men komt gesterkt en gesticht weer naar buiten. Een stuk surrealistischer is Schloss Moyland, iets buiten Kleef. Ooit dineerden hier Frederik de Grote en Voltaire. In de negentiende eeuw werd het een neogotisch kasteel, uit baksteen opgetrokken. Uitgerekend hier wordt over een paar weken een museum geopend, gewijd aan het werk van Joseph Beuys. Dan zal men door die neohistorisch romantische ruimten wandelen, langs vilt, vet en wrakhout. Beuys mag dan een Klevenaar van geboorte zijn, een vreemder entourage is voor zijn werk nauwelijks denkbaar.
Maar veruit de vreemdste trekpleister wordt gevormd door Kernwasser Wunderland, het amusementshal/congrescentrum dat Henny ‘Slagharen’ van der Most nu aan het optrekken is uit een fameuze ruïne van de eerste generatie kernenergie: de snelle kweekreactor te Kalkar. Acht miljard D-mark kijken op u neer. Binnenkort komen daar nog tien miljoen van Van der Most bij.
Als ik arriveer, vertrekt hij net zelf met vrouw en kind in zijn hagelwitte heli, op weg naar een van zijn andere bezittingen. Hij heeft net poolshoogte genomen in dit vervreemdende kadaver van het hete politieke hangijzer van weleer.
Wat daar nu van over is, nee, van gemaakt wordt, is waarschijnlijk weinigen bekend want de enorme parkeerplaats is nog angstwekkend leeg. En niet alleen de parkeerplaats. In de lounge zitten wat verdwaalde plukjes dagjesmensen in een wolkje easy tune. Op het terras zit een kind te wiegen op een elektrisch olifantje, tegen de achtergrond van het reusachtige reactorvat. Onder leiding van Kernie, uw gastheer, maakt u een avontuurlijke reis naar de kern, terwijl u onderweg kunt smullen van Duitse specialiteiten. U loopt langs twee meter dikke wanden, gigantische regel- en machinekamers, pompinstallaties, door kilometerslange buizenstelsels en betaalt uiteindelijk 350,- all in.