Groen

Drie dode Denen

Ik ga graag naar begraafplaatsen. Niet omdat ik de dood nou zo leuk vind, maar omdat begraafplaatsen vaak mooie parken zijn, waar je bovendien de drukte van een stad even kunt ontvluchten. De Assistens Kirkegård in Kopenhagen is nogal openbaar, waarmee ik bedoel te zeggen dat de Kopenhagenaars hem gebruiken als fietspad en hardloopcentrum. Oudere mannen lopen er met rode koppen te zweten en kijken hardnekkig vooruit en niet naar beneden. Ik vind het raar, hardlopen op een begraafplaats. En op de een of andere manier vergeefs. Er liggen veel beroemde Denen, van wie alle namen op drie na me niets zeiden. Die drie ging ik opzoeken, met hulp van een Fransman op een fiets.
Andersen (1805-1875) ligt helemaal alleen. Hij heeft een hoge, smalle steen tussen twee keurig geschoren coniferen. Vóór de steen vers perkgoed, paars van kleur. Ik kon niet goed zien wat het was, want ik wilde de levende Denen die er stonden niet storen. Kierkegaard (1813-1855) heeft het gezelliger: hij ligt in een familiegraf. Een rechthoek gras, dat net geplukt was, vier rozen in de hoeken. Om de rechthoek een zwart gietijzeren hek. Hier geen bezoekers, de Kierkegaardjes liggen op een nogal duister deel van de immense begraafplaats. Bohr (1885-1962) is samen met zijn vader en broer begraven, pal aan het hoofdfietspad. Moeder, vrouw en zuster zijn blijkbaar niet beroemd genoeg. Een hoge, dikke pilaar met een enorme oehoe er bovenop, alles van beton. De sokkel wordt gevormd door een verhoogd grasperk. Op de achterkant had iemand met zwarte verf een geinige tekst gespoten: Fuck me once, I’ll fuck you twice. Ik zat er op een bankje, de zon scheen na dagenlang regen, en vroeg me af of de graven van deze drie Denen iets zeiden over hoe ze als mens geweest waren. Er kwam geen antwoord door, want ik weet niet hoe ze als mens waren.
Op een graf van een niet-beroemde Deen was een mispel geplant. De Fransman en ik vonden dat nog raarder dan hardlopen op een begraafplaats. Voor hij wegfietste, deed hij een paar keer ‘ts’. Mépris voor een mispel.