Drogist in Zuid-Afrika betreurt de racistische Unilever-reclame

Kaapstad – Maandenlang hielden ze zich door de Covid-19-pandemie in Zuid-Afrika ongekend stil. Hopend op een volksoproer riepen ze af en toe dat de zware lockdown level vijf weer moest worden ingesteld – niemand die dat serieus nam. Maar nu zijn ze weer terug, de radicale Economic Freedom Fighters (eff) en hun populistische leider Julius Malema, dankzij een geschenk uit de hemel: een reclame voor een haarproduct die je moeiteloos als racistisch kunt interpreteren.

Het product heet TRESemmé en wordt vervaardigd door Unilever. Er werd tot voor kort voor geadverteerd op de website van de Zuid-Afrikaanse drogisterijketen Clicks. Het gaat om twee foto’s. Op de bovenste zie je een donkere vrouw wier haar wordt aangemerkt als ‘droog en beschadigd’ en ‘kroezend en dof’. Daaronder toont een blondine haar glanzende lange lokken, waarop termen als ‘fijn en stijl’ en ‘normaal’ worden losgelaten.

‘De implicatie is dat de zwarte identiteit als minderwaardig wordt gezien tegenover de identiteit van witte mensen. Het is een bevestiging dat het witte schoonheidsideaal moet worden nagestreefd en dat zwarte gelaatstrekken beschadiging, verval en iets abnormaals vertegenwoordigen’, luidde een persverklaring van de eff.

Er werd een protest bij honderden Clicks-filialen aangekondigd. En zoals vaak bij eff-acties liep het op sommige plekken flink uit de hand. Er werden vernielingen aangericht en in Port Elizabeth trok een angstige 52-jarige witte vrouw een pistool. Na de protesten zag Clicks zich genoodzaakt om vierhonderd filialen voor een dag te sluiten om de werknemers psychisch te ondersteunen.

Daarna voltrok zich een bekend scenario. Clicks werd de les gelezen: hoe kun je zo stom zijn dat je niet ziet dat dit een kwetsende reclame is? Het hooligan-gedrag van eff-aanhangers werd veroordeeld en er werd stevig gediscussieerd over schoonheidsidealen. Clicks ging diep door het stof, zegde hen die verantwoordelijk waren voor het plaatsen van de reclame de wacht aan en kwam met een spijtbetuiging, waarin de drogist ‘racisme verwerpt’ en ‘natuurlijk haar propageert’.

Het opmerkelijkst was uiteindelijk de knieval die Clicks daarna maakte voor de eff. Niet alleen zal het bedrijf alle TRESemmé producten van de schappen halen en vervangen door lokale equivalenten, ook zal het bedrijf vijftigduizend pakken inlegkruisjes, handgel en mondkapjes schenken aan door de eff aan te wijzen arme gemeenschappen. Tevens zullen er beurzen worden verstrekt aan vijf vrouwen, zwart, ruraal en aids-wezen, om geneeskunde te studeren.