Labour verliest ook in Lewisham, Londen

Drowning Street

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Engeland vorige week heeft Labour zwaar verloren. Hoe kon het zo ver komen? Een antwoord uit de buurt waar onze correspondent woont.

“How the hell did Labour manage to lose Lewisham?” BBC’s uitslagenanalist Jeremy Vine kon zijn verbazing op de ochtend na de Britse gemeenteraadsverkiezingen niet voor zich houden. Dat de regeringspartij de controle over elegante stadsdelen als Hammersmith, Camden en Bexley had verloren was tot daar aan toe, maar Lewisham? Sinds de invoering van het algemeen kiesrecht wordt in dit kwart miljoen zielen bevolkte deel van Zuidoost-Londen socialistisch gestemd, op een blauwe donderdag in 1968 na, toen de kiezers probeerden te voorkomen dat het groene en plezierige land zou veranderen een anarchistische volksrepubliek. Aan dit electorale avontuur kwam indertijd snel een einde en een paar jaar later bekleedde de vrouw van de latere premier Jim Callaghan er zelfs de functie van wethouder.

Lewisham is over het algemeen geen bruisend gebeuren. Als het doemdenkende deel der klimatologen gelijk heeft en dit stadsdeel door de stijgende zeewaterspiegel inderdaad onder water loopt, is er weinig verloren. Het is een typische Londense buitenwijk waar platteland en stad op onstuimige wijze zijn samengegaan, waar jeugdhulpverleners zich zorgen maken over het hoge aantal tienerzwangerschappen terwijl de koninklijke vogelbescherming in de ban verkeert over een Indiase ringnekparkiet die er is waargenomen. Hoewel Lewisham Kate Bush, Jude Law en de maîtresse van William IV – een koning die de gewoonte om als een soort onbezoldigde taxichauffeur met zijn open koets door de straten van Londen te rijden - onder haar voormalige inwoners mag rekenen, houdt het sociaal-cultureel leven houdt er niet over. Toen een verdwaalde Lord Grade kort geleden zag dat Good Night Vienna hier werd uitgevoerd, vroeg hij de uitsmijter van het theater hoe het liep. “About as well as Good Night Lewisham would do in Vienna,” luidde het antwoord.

Kortom, deze modelwijk is uitermate geschikt voor politieke experimenten. Na de verovering van het land wees New Labour Lewisham dan ook aan als één van de gemeenten waar het amateurisme van de traditionele lokale politiek diende te worden vervangen. De burgemeester werd voortaan gekozen, de wethouders kregen meer macht en de raadsleden navenant minder. ‘Kiezers’ veranderen in ‘consumenten’. Elk initiatief vanuit het sociaal-democratische hoofdkwartier werd er met open armen ontvangen. “This council has more pilots than British Airways,” concludeerde een journalist van The Guardian. De gemeente Lewisham was zo trots op haar democratie dat raadsleden en ambtenaren na de Balkanoorlog naar Belgrado reisden om de nieuw verworven politieke kennis te verspreiden. Het is geen toeval dat de drie lokale parlementsleden gestaalde blairisten zijn. Eén van hen, volksvertegenwoordiger Jim Dowd van West-Lewisham, noemde zijn libertijnse collega Bob Marshall-Andrews vorig jaar in de wandelgangen van het parlement een ‘flikker’ om hem vervolgens aan diens bretels vast te pakken en tegen de muur te duwen. Een stukje Lewishamiaanse folklore in Westminster.

De bestuurlijke kadaverdiscipline verhulde de teloorgang van de volkspartij. Het aantal leden is de laatste jaren gehalveerd en de politieke organisatie gaat steeds meer lijken op een wervingsagentschap voor aanstormende politici. Dat uit zich in de afwezigheid van campagnevoerende Labour-leden. Waar de Groenen, de Liberaal Democraten en in iets mindere mate de Conservatieven de huishoudens van Forest Hill, een keurige enclave binnen Lewisham, voorzagen van nieuwsbrieven waarop kandidaten poseren naast gemankeerde putdeksels en besmeurde stationsmuren, daar bleef de werving van Labour beperkt tot een telefoontje vanuit een belcentrale waarin werd geïnformeerd naar de politieke overtuiging aan de andere kant van de lijn. De campagne van de onvermoeibare Liberaal Democraten – die de grote winnaar zouden worden (berustend in hun geringe aantrekkingskracht ter plekke, bleken veel Conservatieven tactisch te hebben gestemd) - ging niet over de laatste onthullingen aangaande ministers die het partijprogramma hebben verruild voor de Karmasoetra noch over de loslopende criminelen van buitenlandse komaf, maar over het zwembad.

Het zwembad van Forest Hill, gebouwd in 1885 en het oudste publieke zwembad in Londen, is onlangs gesloten nadat de gezondheidsinspectie een rotte balk had ontdekt. Dat wekte geen verbazing omdat de gemeente het Victoriaanse pand dertig jaar lang had laten rotten, mogelijk in de hoop dat het uiteindelijk niet meer te renoveren viel en begonnen zou kunnen worden aan de nieuwbouw. Deze tactiek is ook toegepast in een ander deel van Lewisham, Downham, waar het zwembad van ellende in elkaar is gestort. Jarenlang heeft de gemeente meer geluisterd naar de sloopgrage adviseurs van Capita Consulting Ltd. – een belangrijke donateur van Labour – dan naar de gebruikers. Uiteindelijk is er, na veel protesten, toch gekozen voor renovatie. Dat geldt niet voor het zwembad van Ladywell, twee mijl verderop, dat binnenkort tegen de vlakte gaat, dit tot verdriet van buurtbewoners. Naast het zwembad van Forest Hill staat een ander symbool van wanbeleid: de bibliotheek. Deze werd vorige maand opeens gesloten nadat de inspectie ook hier oneffenheden in het dak hadden ontdekt. Het sluiten van zwembaden en bibliotheken staat haaks op het streven van de regeringspartij om de ontlezing en verwaarlozing van lichamelijke oefening tegen te gaan.

Door de sluiting van de zwembaden bestaat de kans dat de schoolkinderen van Lewisham minder beweging krijgen, iets waar ze meer dan hun lotgenoten in betere wijken behoefte aan hebben. Omdat een ongeluk nooit alleen komt, zeker niet in Lewisham, dreigt Jamie Oliver’s schoolmaaltijdenrevolutie grotendeels aan Lewisham voorbij te gaan. Opgejaagd door de Naked Chef heeft het ministerie van onderwijs bepaald dat lunches voortaan weer ter plaatste moeten worden gekookt in plaats van opgewarmd, ware het niet dat het merendeel van de nieuwe middelbare scholen in Lewisham geen keuken heeft. Ze zijn immers niet door de staat maar, op basis van de omstreden Private Finance Initiatives, door bedrijven gebouwd. De samenwerking met het bedrijfsleven verloopt ook moeizaam waar het gaat om de gesponsorde City Academies, de kroonjuwelen van Tony Blair. Zowel het Haberdashers’ Aske’s Knights College en Hatcham College hebben nog altijd geen geld gezien van de klassieke kostuummakers Haberdashers. De financiering van deze middelbare academies heeft een slechte naam gekregen dankzij een interessant stukje staatkundig hervormen waarbij rijke zakenlieden koninklijke onderscheidingen en zelfs een plaatsje in The House of Lords bleken te kunnen ‘kopen’ bij de premier. Financiële problemen in het onderwijs van Lewisham zijn er ook al bij de Our Lady of Lourdes Catholic Primary School, de basisschool met de op een na grootste schuldenlast van het land.

Deze en nog enkele anderen problemen - zoals de zwoele tango tussen de gemeente en projectontwikkelaars - hebben met elkaar gemeen dat niet alleen landelijke maar ook lokale politici liever hun oor te luister leggen bij vertegenwoordigers van het bedrijfsleven dan bij de bevolking. Terwijl de kiezers zich genegeerd voelen en raadsleden in toenemende mate voor de sier aan de politiek meedoen, zijn de kosten voor de burger sterk gestegen. In de meeste tabellen verkeert Lewisham in de degradatiezone, doch waar het gaat om de hoogte van de lokale belasting duikt het opeens op in de subtop. Waar het naburige stadsdeel Wandsworth, een Conservatief walhalla, ruim zeshonderd pond per jaar van de inwoners verlangt, daar vraagt Lewisham het dubbele. Wat er met het geld gebeurt, is een raadsel, al doen sommige personeelsadvertenties het ergste vrezen. Zo zoekt de gemeente Lewisham zoekt, waarschijnlijk ten behoeve van de professionalisering, naar ‘extended services collaborative co-ordinators’, voor wie een salaris van 32.016 pond per jaar klaarligt. Wat deze baan precies inhoudt, is het geheim van de geoefende papierschuiver. Vast staat wel dat het geld beter kan worden besteed aan loodgieters of dakdekkers.

Uitslag Lewisham

Labour van 41 naar 26 zetels

LibDems van 7 naar 17

Groenen van 1 naar 6

Conservatieven van 2 naar 3

Het Socialistisch Alternatief blijft 2

Andere van 1 naar 0