Druk op Sanders is niet democratisch

New York – Hillary Clintons supporters en liberale media als The New York Times en nieuwszender msnbc kunnen het niet genoeg roepen: Bernie Sanders moet onmiddellijk zijn kandidatuur intrekken, zeker nu Clinton volgens een discutabele peiling van Associated Press genoeg gedelegeerden binnen heeft. Door haar te kritiseren voorziet Sanders die vermaledijde Trump van munitie.

Behalve dat dit hoogst onwaarschijnlijk is – Sanders vindt Clinton niet progressief genoeg, niet bepaald een kritiek die Trump zal overnemen – schort er wel meer aan het ‘drop-out’-argument, vinden Bernie-supporters. Zo heeft Sanders nog een theoretische kans de nominatie te winnen. Is het niet op eigen kracht, dan wel doordat Clinton wordt aangeklaagd vanwege haar e-mailschandaal. Het meest waarschijnlijke scenario is dat Clinton met een niet-definitieve voorsprong de Conventie (25 juli) in gaat, waarop het partij-establishment (de ‘super delegates’) haar de nominatie schenkt. Tot dan, redeneren Bernie-supporters, moeten Democraten in alle resterende staten de kans krijgen op hun kandidaat te stemmen.

De druk op Sanders en het aanhoudende gebruik van de term ‘schaden’ deed de linkse intellectueel Corey Robin denken aan de zaak Bush vs. Gore in 2000 toen het Hooggerechtshof bepaalde dat het hertellen van stemmen in Florida moest worden gestaakt. De conservatieve rechter Scalia schreef: ‘Het tellen van stemmen waarvan de legitimiteit twijfelachtig is, berokkent onherstelbare schade aan eiser [Bush].’

Natuurlijk verschillen de omstandigheden, erkent Robin, ‘maar in beide gevallen wordt geargumenteerd dat democratische regels en normen moeten wijken voor de persoonlijke behoeften en belangen van de kandidaat – omdat ze de kandidaat zouden kunnen schaden’.

Scalia’s redenatie voerde terug naar de eerste decennia van de Verenigde Staten, zo redeneerde de politicologe Karen Orren destijds, toen een politieke functie nog werd gezien als een soort persoonlijk eigendomsrecht. Onder druk van democratische bewegingen begon die visie te verschuiven richting een notie van burgerrechten: in staatszaken gaat het niet om de gevolgen voor de volksvertegenwoordiger, maar om de gevolgen voor de burgerij.

De sterke roep om Sanders’ terugtreden is volgens Robin een terugkeer naar de politiek uit Amerika’s beginjaren. ‘Nu wordt van ons verwacht dat we bij een eis om alle stemmen in Florida te tellen – of om een primary-campagne tot het eind te volbrengen – overwegen of dit het persoonlijke lot helpt of schaadt van een “waarschijnlijke” volksvertegenwoordiger.’ Hij besloot: ‘Er zijn veel woorden voor een dergelijk politiek systeem. Democratie is er niet een van.’