Dubbel

Op het bordes van Huis ten Bosch staat de vrouwelijke premier, met om haar heen louter vrouwelijke ministers en één excuus-Guus in een rolstoel en met een dubbel paspoort.

AFGELOPEN WEEKEND had ik een rare droom. Op het bordes van paleis Huis ten Bosch staan elf ministers naast het staatshoofd en een twaalfde minister zit op die trappen, dat wil zeggen in een rolstoel die op dat bordes staat. Nog een heel gedoe overigens, met een rolstoel op dat bordes. Die twaalfde minister is een gehandicapte, allochtone, oudere man van boven de 65. Het leek de vrouwelijke minister-president wel praktisch als al die eigenschappen in één persoon gebundeld waren, dan is ze in één keer klaar met dat steeds maar terugkerende gedoe over minderheden. Wat ze tegen alle critici zegt? ‘Ik heb gekozen voor kwaliteit.’
In mijn droom flitste het toen naar een volgend beeld, vol boze, jonge mannen die komen demonstreren bij het Torentje. Met grote spandoeken eisen ze een wettelijk quotum voor mannen, want anders blijven die vrouwen de topfuncties maar onderling verdelen en komen ze er nooit tussen. Ze verwijzen naar andere landen waar een dergelijk quotum wél bestaat.
De demonstratie eindigt in rellen: de mannen trekken een spoor van vernieling door de binnenstad van Den Haag, zo kwaad zijn ze, zo achtergesteld voelen ze zich, zo vernederd. Dat van die vernielingen vindt de minister-president vervelend, maar ze weigert te buigen voor geweld. Vergoelijken doet ze het wel een beetje: zo uiten mannen zich nou eenmaal, zegt ze in een radio-interview.
Ze vindt de eis van de mannen verder rancuneus gezeur. Ze is tegen quota. Dan zouden er maar excuus-Guusen in haar ministersploeg komen en daar heeft ze absoluut geen zin in. Sterker, een kabinet kan zich in deze bijzondere tijden niet veroorloven dat er mannen op invloedrijke posities komen die alleen oog hebben voor hard rijden en hard straffen. Kijk waar dat Nederland en de wereld heeft gebracht: aan de rand van de afgrond. Ze wil nu gewoon de besten hebben.
Dat zij en haar collega-partijleiders van andere politieke partijen wel excuus-Guusen als nummer twee op de kandidatenlijsten hebben gezet, is alleen om stemmen te trekken. De minister-president zal dat overigens nooit hardop toegeven. Maar die excuus-Guusen moeten natuurlijk niet denken dat ze er echt toe doen als het op de verdeling van de macht aankomt.
In mijn droom zijn die nummer-twee-mannen na de verkiezingen bijna allemaal direct naar de zijlijn gedirigeerd: de een heeft een onbelangrijk woordvoerderschap gekregen, de ander een mooie functie in de provincie. Kiezersbedrog? Hou toch op, vindt de minister-president, ze wordt zo moe van die journalisten. Het zijn ook altijd de mannen onder hen die daarover beginnen. Zo voorspelbaar.
Ze prijst zich er gelukkig mee dat ze ook heeft weten te voorkomen dat mannen in groten getale staatssecretaris zijn geworden. Of fractievoorzitter, maar daar heeft ze alleen in haar eigen partij natuurlijk de hand in gehad; ze kan alleen maar blij zijn dat ook andere fracties niet zijn gezwicht voor de druk vanuit de mannenhoek.
In een vorige kabinetsperiode dreigde even dat het aantal mannelijke fractievoorzitters groter zou worden dan het aantal vrouwelijke. Dat was toen trendy, het paste in een tijd dat de politiek zoekende was naar de gunst van de kiezer en alles deed om die te paaien. Maar dat soort benoemingen voor de bühne kan Nederland in dit tijdsgewricht niet gebruiken, vindt de nieuwe minister-president. Pas bij volgende verkiezingen mogen de mannen weer even meedoen.
In een droom gaat alles altijd snel, dus er was ook meteen een rel. De enige mannelijke minister, gehandicapt, allochtoon en boven de 65, bleek een dubbel paspoort te hebben. Naast het Nederlandse, zo heeft de pers weten te achterhalen, bezit de man ook een Duits paspoort. De minister-president is blij dat het om een minister gaat die lid is van de partij van haar vice-premier. Dan kan die dat varkentje wassen.
Ze is stiekem ook blij dat het om uitgerekend dit lid van de hele ploeg gaat: de meest onervarene, zo van zijn vorige werk geplukt en ook toen pas lid geworden van de politieke partij van haar coalitiepartner. Als er dan ergens politiek iets fout moet gaan, dan het liefst bij deze toch al kwetsbare minister van de andere partij. Een man bovendien, als die dan zou sneuvelen, bewijst het alleen maar haar gelijk om vooral vrouwen te kiezen.
Zelf besluit de minister-president nog geen reactie te geven, maar haar mond te houden over het dubbele paspoort, totdat ze volgende week voor het eerst als minister-president in debat gaat met de Tweede Kamer. Iedereen weet immers hoe ze erover denkt. Had ze niet al een keer toen ze nog fractievoorzitter was gezegd: 'Ik wil in de praktijk dubbele nationaliteiten tegengaan… Desnoods moet het wettelijk afgedwongen kunnen worden.’ Dat voornemen staat nu trouwens ook in het regeerakkoord. Wie durft hier te zeggen dat ze haar oren laat hangen naar de populistische partij die haar minderheidskabinet gedoogt?
Destijds had ze geopperd dat het de toenmalige staatssecretaris zou sieren afstand te doen van het tweede paspoort. Laat haar nieuwe collega daar nog maar eens goed over nadenken. Kan hij de eer aan zichzelf houden. Daar heeft hij nog een paar dagen voor. Hij hoeft dan echt de Bratwurst & Sauerkraut niet af te zweren of voortaan op 5 december sinterklaasavond te gaan vieren.
Iets in die trant had ze destijds ook al gezegd. Maar in mijn droom weet ze ineens niet meer waar dat op slaat in een wereld waar de generaties onder haar nog makkelijker de globe over hoppen op zoek naar een uitdagende baan dan haar generatie zelf al deed. Weet ze nog wel zeker dat ze het toen over alle dubbele nationaliteiten had?