Televisie: NTR Kort!

Duikplank

NTR Kort! Mooie Alexander van regisseur Marc Wagenaar © Isabella Films

Zondagavond laat mag televisie even televisiekunst zijn. Dankzij jonge makers, op Nederland 3. Na drie weken documentaires (Teledoc campus) zijn de fictiemakers aan de beurt in NTR Kort! Films tot tien minuten, twee per keer, gedurende vijf weken. Het is niet makkelijker, eerder moeilijker om in ultrakort bestek een overtuigende wereld neer te zetten. Maar een kort verhaal kan in kracht een roman overtreffen. Of een gedicht, en filmisch gaat Kort! soms de kant van poëzie op, waarbij sfeer belangrijker is dan anekdote.

Kort! 2019 opende zondag met Mooie Alexander van Marc Wagenaar en Verwijt der mensen van Rob Lücker. In Mooie Alexander installeert de zeventienjarige hoofdpersoon zich in een strandhuisje: alleen op vakantie. Buiten is er vrolijk leven, maar hij hoort daar niet bij. Gefascineerd begluurt hij het gemak waarmee mensen in badkleding hun lichaam – ja wat? – bezitten, gebruiken, bewegen. Zijn broodmagere jongenslijf lijkt hem juist vreemd. Er wordt gedanst, solo of samen, wat hem fascineert maar ook lijkt af te schrikken. Dan dwingt hij zich, gebiologeerd door een jongen op een duikplank (rondom is er alleen zand), om toch contact te zoeken. Het heeft iets roerends, die ontmoeting, al kan ik niet elk gebaar, elke blik, elke beweging duiden. Als gezegd: meer poëzie dan proza.

Verwijt der mensen is een schijnbaar archaïsch filmpje, zwart-wit en ‘stom’ met tekstkaarten. Met een soundtrack uit de Balkan, waar de film lijkt opgenomen. Het vertelt een parabel van de middeleeuwse Turkse islam-geestelijke Nasreddin Hodja, die geestig en pijnlijk het menselijk tekort fileert. Oude man, jochie en ezel trekken door de heuvels. Wie ze ook passeren, en hoe ze dat ook doen, iedereen vindt dat ze het verkeerd aanpakken – en schreeuwt dat uit. De oude blijkt zelf geen haar beter. In de expressionistische stijl van de vroege twintigste eeuw gefilmd. Mooi gedaan en leuk, ook al door modernismen die in de tijdloosheid opduiken.

Aanstaande zondag volgen Kamer 330 van Jenneke Boeijink en Stuff van Malu Janssen. De eerste is een mini-speelfilm. Jarige Linde (17) fietst vrolijk de kelder van het hotel in waar ze als kamermeisje geld verdient voor haar reisjaar na de havo. Uren later racet ze er weer uit, sadder en wijzer doordat ze getuige was van afschuwelijk Kwaad waarbij ze had willen maar niet durfde en kon ingrijpen. De tegenstelling tussen haar zorgeloze bestaan en het loodzware van een andere vrouw vloert haar. Mooi gefilmd en sterk gespeeld door de jonge Rhodé Gerrits en onder meer Peter Blok. Opvallend trouwens hoeveel zwaargewichten mee willen doen in deze miniaturen. Zoals Georgina Verbaan in Stuff. Ook hier een ontwrichtende gebeurtenis: bij een inkoopster van interieurspullen wordt ingebroken. Niet alleen liggen er vazen aan diggelen, ook haar overbeheerste pantser gaat craquelé vertonen. Spullen raken haar meer dan mensen en krampachtig probeert ze de controle over huis en leven te herwinnen. Het realisme voorbij. Niet alles is even goed, maar grijp vooral de kans gewaagde fictie van jonge makers zelf te beoordelen.


NTR Kort!, elke zondag, NPO3, rond 23.30 uur, t/m 3 november