Duitsers deugen

Berlijn – Hij werd een hit in de sociale media. Die buschauffeur. Achteraf bleek dat hij had meegelopen in de Pegida-marsen tegen de overstroming van Duitsland door moslims.

Maar toen hij, ergens diep in de Duitse provincie, vijftien passagiers kreeg uit een asielzoekerscentrum die een dagje naar het zwembad wilden, deed hij iets bijzonders.

Bij de eerstvolgende halte greep hij de microfoon. ‘Ik heb een bijzondere mededeling’, zei hij in zijn Saksische Engels. ‘Ik heet de mensen uit alle delen van de wereld die zojuist zijn ingestapt van harte welkom in Duitsland. In mijn land. Ik wens ze een fijne dag.’ De vluchtelingen klapten, een jonge Syriër plengde volgens een ooggetuige een traan.

Niet alleen hij. ard-nieuwslezer Claus Kleber, bekend om zijn coole, ironische berichtgeving, kreeg een brok in de keel toen hij over het voorval berichtte. ‘Zo eenvoudig kan het zijn’, zei hij stokkend en gaf met knipperende ogen het woord aan zijn co-presentator. Honderdduizenden internetgebruikers hebben de scène sindsdien bekeken.

Het voorval tekent de strijd die in Duitsland woedt tussen goede mensen en slechte mensen. De vluchtelingen die door alle kieren en gaten het Schengen-Europa proberen binnen te komen, hebben desgevraagd maar één toverwoord: ‘Duitsland!’ En dat terwijl de kranten vol staan over Duitse vreemdelingenhaat, brandende opvangcentra, Pegida-marsen.

De vluchtelingen weten kennelijk beter. Ze weten dat in Duitsland, ondanks talloze knelpunten, de opvang beter geregeld is dan elders in Europa. Niet alleen door de autoriteiten maar ook door de bevolking. Overal ontstaan nieuwe opvangstructuren, buiten de bestaande om, die vooral kerkelijk zijn. In Berlijn bijvoorbeeld is een nieuw coördinatiecentrum ingericht om het aanbod van hulp voor vluchtelingen te stroomlijnen. De bestaande structuren voldoen niet meer. ‘Wat kan ik doen?’ roepen honderden Berlijners en worden door de nieuwe organisaties naar de plekken gestuurd waar water, speelgoed, kleding, taalcursussen en psychologische opvang nodig zijn.

De recente berichten over toenemend rechts geweld tegen vreemdelingen vallen erbij in het niet. Ineens verschijnen in het nieuws mensen die zeggen: ‘Mijn ouders zijn destijds ook gevlucht. Na de oorlog kwamen ze uit Oost-Pruisen, opgejaagd door de Russen. Ze waren hier niet welkom. Dat willen we nu anders doen.’

Duitse sentimenten, en vooral ressentimenten, zijn ingewikkeld. Maar opvallend is dat momenteel, anders dan in de jaren negentig, de sentimenten pro vreemdelingen de overhand hebben. Sven Latteyer heet de chauffeur, inmiddels een held in Duitsland. Zo willen, blijkt ook uit opinieonderzoeken, de meeste Duitsers zijn.