Duizenden Tunesiërs krijgen een ‘foglia di via’

Toen de 21-jarige Brahim Aouissaoui op 29 oktober om 08.30 uur de Notre-Dame van Nice binnen rende om de koster en twee biddende vrouwen de keel door te snijden, was hij nog maar twintig dagen in Europa. Hij was met een bootje overgestoken – zoals duizenden jonge Tunesische mannen dit jaar hebben gedaan. Op 20 september ging Aouissaoui van zijn geboorteplaats Sfax, Tunesië, naar het Siciliaanse eiland Lampedusa, een tochtje van hooguit een etmaal over de kalme Middellandse Zee. De opvangkampen op Lampedusa zijn niet berekend op de nieuwe emigratie uit Tunesië – dit jaar rond de 11.500 – als gevolg van de coronacrisis. Daarom verdween Aouissaoui met 250 landgenoten naar de quarantaineboot Rhapsody voor de kust van Sicilië. Na twee weken quarantaine testte hij negatief en mocht van boord in de havenstad Bari.

Daar kreeg Aouissaoui, net als duizend andere Tunesiërs die dag, 9 oktober, een papiertje van het Italiaanse Rode Kruis waarop stond dat hij Italië binnen zeven dagen verlaten moest hebben. En dat deed hij ook. Hoe hij precies Frankrijk heeft bereikt is nog niet helemaal opgehelderd, mogelijk per trein, mogelijk werd hij opgewacht door iemand in een auto. Probleemloos bereikte hij Frankrijk, waar hij twintig dagen later onder het schreeuwen van de kreet ‘Allahoe Akbar!’ (‘Allah is de grootste!’) drie mensen de keel doorsneed in de kathedraal van Nice.

Deze procedure, die het ‘foglio di via’ heet, ‘het bevel tot vertrek’, is een lacune in het Italiaanse systeem waar iedereen in Europa van op de hoogte is. Je krijgt het als je geen enkele kans maakt op een officiële status omdat je uit een land komt dat niet tot de vluchtelingenlanden behoort. Dit jaar was de hoeveelheid bootvluchtelingen die in Italië voet aan wal zetten drie keer zo groot als het jaar ervoor: bijna 28.000. Van de ruim elfduizend Tunesiërs zijn er met moeite duizend teruggestuurd naar het onwillige Tunesië. De rest belandt ergens in Europa, net als Aouissaoui, die altijd een labiele jongen is geweest, zoals zijn verbaasde moeder uit Sfax liet weten. Ze had niet veel tijd om op hem te letten, met nog elf andere werkloze volwassen kinderen in een krotje, vertelde ze tegen de Italiaanse nieuwszender La7.


Het aantal in 2020 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee was deze week, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 804