Dwangbuis in aantocht

Roberto Bolaño, 2666. € 25,-
Roberto Bolaño, 2666. Engelse vertaling, € 25,15
Apostolos Doxiadis, Logicomix. Een epische zoektocht naar de waarheid. € 19,95

Er komt een moment dat als je nog één keer je mond opentrekt om tegen de wind in te schreeuwen over de genialiteit van deze of gene, je in een dwangbuis wordt gepropt en in een tehuis voor manisch-obsessieven wordt weggestopt. Ik heb inmiddels dat punt bereikt bij Roberto Bolaño’s postume magnum opus 2666 – in het Spaans verschenen in 2004, in het Engels in 2008 en dit jaar eindelijk in het Nederlands.
Het is een boek waar ik niet over uit kan omdat ik het niet begrijp, nog steeds niet, na twee herlezingen. Ik kan iets over het decor vertellen (de Mexicaanse grensstad Santa Theresa, waar in tien jaar tijd vierhonderd meisjes zijn vermoord; dader onbekend), of iets over het verhaal.
Het eerste deel is een variant op de Amerikaanse campus novel; het tweede deel is een stream of consciousness van een Mexicaanse hoogleraar; het derde deel een hardboiled detectiveverhaal over een Amerikaanse sportjournalist die een jong meisje uit de handen van Mexicaanse gangsters redt; het vierde deel leest als een politierapport waarin de verminkte, verkrachte lichamen van zo’n vierhonderd vrouwen in droge details worden beschreven en het laatste deel, over de omzwervingen van de mysterieuze schrijver Benno von Archimboldi, is een soort Grote Europese Roman van de Twintigste Eeuw.
Zo’n opsomming, ik weet het, doet de mystieke sfeer, de mengeling van high brow en low culture, de waanzinnige, gevarieerde stijl nauwelijks recht. 2666 is mijn boek van het jaar – van deze eeuw tot nu toe – omdat het alle al dan niet academische onheilsprofeten die beweren dat de Romankunst haar kracht verliest de mond snoert. De vitaliteit van Bolaño’s proza is ontoombaar. 2666 is een boek dat onder je huid leeft als een gevangen dier, dat zich wild beweegt en zich naar buiten bijt. Maar nu houd ik mijn mond, ik zie ze met die dwangbuis al aankomen.
Ook te noemen: Logicomix, de onwaarschijnlijke verstripping van Bertrand Russells zoektocht naar wiskundige logica, heerlijk enthousiast geschreven en getekend door de Grieken Apostolos Doxiadis en Christos Papadimitriou.

Roberto Bolaño, 2666. Meulenhoff, 1088 blz., € 25,-
Apostolos Doxiadis en Christos Papadimitriou, Logicomix: Een epische zoektocht naar de waarheid. De vliegende Hollander, 336 blz., € 19,95