Malmesbury gratis!

Dwarslezen

Die Burger, 10 februarie 2000, 18 bladsy, prys R 2,30.- ( btw ingesluit)



Die Burger verschijnt in Kaapstad en lijkt me een rustige en tamelijk gedegen krant, het formaat heeft veel weg van onze kranten. Op de voorpagina een bericht over een grote overstroming met al 28 doden, ik kan het met het grootste gemak lezen: ‘Die oorstromings in Mpumalanga en die Noordelike Provinsie het reeds die lewe van 28 mense geëis’. Niks aan. Een bericht over de rijken die steeds rijker worden, dat staat bij ons ook bijna iedere dag in de krant. Pieter Oosthuizen schrijft op de voorpagina over cricket, dat zou bij ons natuurlijk voetbal zijn. Lance Klusener, vermaard cricketer, heeft tijdens een wedstrijd tegen Zimbabwe ‘die Zimbabwiër Guy Whittall in hul kragtmeting in Port Elizabeth glo van die veld af gevloek’. Er wacht hem een schorsing van vele wedstrijden, net goed vindt Oosthuizen, maar hij voert toch ook een paar vergoelijkende woorden toe. ‘Pat Symcox het gesê hij het nog nooit gehoor dat Lanc neerhalend word nie’.


Omdat ik me graag plaatsvervangend schaam, zoek ik me rot naar racistische tendensen in deze witmanskrant. Ik weet precies waar ik op moet letten, dit is me vaak genoeg haarscherp uitgelegd: foto’s van reusachtige negers die met botten in hun neus primitieve dansen uitvoeren, van mooie blanke dames met witte hoeden op die zich door zwarte bedienden ijswater laten brengen, van halfontblote zwarte vrouwen. Ik vind niks, het zit me eigenlijk wel een beetje dwars. Nog maar even iets beter kijken, misschien is het racisme veel doortrapter geworden en laat ik me toch weer belazeren. Ik bestudeer nu zorgvuldig wie er op de foto’s lachen. Als dat hoofdzakelijk de witten zijn, bedenk ik, heb ik natuurlijk toch weer gelijk, dit soort dingen zijn nu eenmaal ongelooflijk subtiel in de racistische propaganda verweven. Maar ze lachen allemaal even veel of even weinig. Ik vraag me af of ik ooit zo zorgvuldig naar foto’s in Nederlandse kranten gekeken heb.


Op pagina 14 een vrolijke foto van Nelson Mandela, nu moeten die witte krantenmakers het toch niet te bont maken. Hij opende samen met voormalig Miss Zuid-Afrika Amy Kleynhans ( hartstikke wit) een ‘Telefoniese oproepsentrum wat leerders landwyd in verbinding plaas met onderwysers wat hulle met hul huiswerk en projekte kan help’. Mandela lacht stralend, en ook de anderen op de foto, zwart en wit, hebben pret voor tien. Mandela prijst de geldschieters voor dit project, op deze manier leert men elkaar in Zuid-Afrika beter kennen, vindt hij. ‘“Ek moes ‘n ou man word voordat ek werklik my land se mense leer ken het”, het hy gesê’, schrijft journaliste Jorisna Bonthuys. Misschien verhuis ik toch naar Zuid-Afrika, laat ik maar alvast een brief aan een van de adverteerders schrijven.


‘Geachte Mevrouw/Heer, Onder bovenstaande kop biedt u in Die Burger van 10 februari 2000 bij de rubriek Woonplek te Deel een “gratis woonplek aan vir geen drinkers”. Graag kom ik in aanmerking voor deze woonplaats, als het mogelijk is samen met mijn vrouw, die al veel langer dan ik geen drinker meer is. Ik drink nog wel, maar altijd buitenshuis, ik hoop dat dit geen bezwaar is.’