TELEVISIE

E.O.

Het oordeel

Knevel en Van den Brink benoemen wekelijks ‘moraalridders’. Egyptische opstandelingen, maar ook Rummenigge van FC Bayern (vanwege een deal met de KNVB over Robben). Je kunt inderdaad niet uitsluitend Jezus bekronen. Kijkers kunnen kandidaten voordragen en ik suggereer Wim Moes, hoofd van Groningse basisscholen waaronder die in de wijk Beijum. Die verscheen in Het Journaal na dagenlange weigering mee te werken aan publiciteit over een pupil uit groep acht die op schoolreisje was bevallen. Maar nu was het hem te gortig geworden: school en wijk werden belegerd door journalisten die ons recht om álles te weten concretiseerden door het cordon rond kind, klasgenootjes en buurt te doorbreken. De ontsteltenis die zij in de wijk signaleerden was vooral door henzelf veroorzaakt. Broertje van meisje was ondergedoken en kon niet meer naar school.

Moes meende dat iedereen een taak heeft in het beschermen van kwetsbaren en hoopte dat deze casus tot discussie binnen de journalistiek zou leiden. 'Zo moeten wij in Nederland niet met elkaar omgaan’, zei hij nog - helaas, omdat het zo een machteloos cliché is, maar raak omdat dat ook altijd gezegd wordt na vandalisme en zinloos geweld. IJdele hoop omdat dit immers bij uitstek de manier is geworden waarop wij in Nederland… Hij noemde twee moraalschenders bij naam: De Telegraaf uiteraard en, jawel, de EO. Een evangelisch journalist had een klasgenoot van het kind via Twitter benaderd met de vraag of die wilde meewerken aan een profiel van het betrokken gezin. Evangelisch Onfatsoen. Aansluitend ging Jan Tromp met Uitgesproken Vara op de kwestie in. Even verontwaardigd als Moes (ook in de uitzending) maar een stuk slordiger. Hij noemde, tot ontsteltenis van Moes, recht voor de raap drie ranzige voorbeelden van irrelevante en insinuerende informatie die voor de meeste kijkers nieuw waren. Dan kun je daarna wel stoer aan Moes vragen 'Wat moet een burger met dit soort gelul?’ maar die kon zich alleen maar afvragen wat hij aanmoest met dit soort journalistieke steun die elke verdachtmaking waar hij tegen vecht luid en duidelijk uittoetert. Het is een toenemend journalistiek verschijnsel: 'kwaliteitsmedia’ ventileren bagger uit 'wankwaliteitsmedia’ - om zich te verheffen en tegelijk een graantje mee te pikken. Basta.

Van ethiek naar recht. Aanbevolen een documentaire van Pieter Fleury, Het oordeel, portret van de raio-opleiding tot rechter of officier van justitie. Middels het volgen van juriste Ouafae Bahi tijdens het eerste half jaar van die (zesjarige) opleiding. Het gesloten bolwerk van de rechterlijke macht opent zich steeds vaker voor de kijker, uit behoefte en noodzaak. Hier wordt zelfs 'het geheim van de raadkamer’ ontsluierd - naar procedure (het jongste lid doet als eerste een vonnisvoorstel, waarna oude rotten commentariëren tot een unaniem besluit valt) en naar inhoud. Dat wikken en wegen geeft inderdaad niet het gevoel dat deze docenten en cursisten iets te verbergen hebben. Of het zou moeten zijn dat een opleider de pupillen maant te beseffen dat hun uitspraken moeten passen binnen een eeuwenlang gegroeide cultuur en dat ze zich dus niet gek moeten laten maken door de waan van de dag (lees: het type journalistiek waar Moes zich tegen verweert en gorillageroffel op het Binnenhof). Wijze maar steeds meer omstreden woorden. Opvallend wel de keus voor de hoofdpersoon. Door haar naam altijd gedoemd de vraag gesteld te krijgen: waar kom je vandaan? Geboren in Leiden. Ja, maar waar kom je vandaan? We zien Ouafae in wat niet langer mannenbolwerk is maar wel een volledig autochtoon middle-class gezelschap. Dat maakt de vraag of ze het redt nog spannender.

Pieter Fleury, Het oordeel. VPRO. Holland Doc. Donderdag 14 april, 22.50 uur, Nederland 2