Echo van een Engels seks­schandaal

Londen‘Sexual intercourse began’, zo begint Philip Larkins gedicht Annus Mirabilis, ‘in nineteen sixty-three (which was rather late for me)/ Between the end of the “Chatterley” ban/ And the Beatles’ first LP’. De misantropische dichter doelde natuurlijk op de Profumo-affaire, het eerste seksschandaal in de Britse politiek dat breed werd uitgemeten in de pers.

Een halve eeuw later praten de Britten nog steeds na over deze soap die alles in zich had: seks, spionage, Conservatieve politici, verleidelijke nachtclubdanseressen, gewelddadige gangsters en, als spin in het web, een osteopaat wiens clientèle bestond uit belangrijke figuren binnen het Britse establishment, tot en met Churchill.

De plot. De knappe jongedame Christine Keeler had haar ellendige jeugd verruild voor een avontuurlijk bestaan in Londen, waar de swinging sixties net waren begonnen. Ze raakte in contact met osteopaat en spion Stephen Ward. Hij nam haar op een avond mee naar het landgoed Cliveden van de Astor-­familie en introduceerde haar bij John Profumo, de minister van Defensie die getrouwd was met de glamoureuze actrice Valerie Hobson. De twee kregen een affaire. Ze deelde ook het bed met Jevgeni Ivanov, de militair attaché van de Russische ambassade. Hij hoopte Profumo in een chantabele positie te kunnen brengen. Vele jaren later zou Keeler in haar memoires beweren dat ze in Wards opdracht spionageactiviteiten verrichtte.

De affaire kwam pas enkele jaren later aan het licht nadat Keeler was beschoten door een stalker, de Jamaicaanse crimineel Johnny Edgecombe. Na wat speurwerk ontdekten journalisten dat achter deze simpele schietpartij een smeuïg schandaal verborgen zat. Ward werd vervolgd en pleegde op de laatste procesdag zelfmoord. Profumo moest aftreden nadat hij het parlement had voorgelogen. Keeler werd wereldberoemd, vooral door de foto waarop ze, naakt, achterstevoren op een stoel zit. De bekende rechter Tom Denning schreef een onderzoeksrapport dat bekend zou komen te staan als de beste doofpot uit de Britse geschiedenis.

Het schandaal bleef tot de verbeelding spreken. Dusty Springfield bestormde zelfs de hitparade met Nothing Has Been Proved. Dit jaar wordt het ‘schandaal van de eeuw’ ruim herdacht. Andrew Lloyd Webber komt met een musical, de National Portrait Gallery stelde foto’s van Keeler tentoon en Richard Davenport-Hines heeft in het boek An English Affair: Sex, Class and Power in the Age of Profumo de puzzel geprobeerd te voltooien. Was Ward een zondebok? Heeft Keeler werkelijk het bed gedeeld met Ivanov? Om meer duidelijkheid te krijgen is Lord Lexden, de historicus van de Conservatieve Partij, van plan een Kamervraag te stellen. ‘De waarheid van deze sordid affair moet eindelijk boven water komen’, zegt His Lordship.