Ecuador, de natuur en 846 miljoen vaten olie

Quito - Ecuador heeft iets moois bedacht en wil dit jaar weten of de rest van de wereld er klaar voor is: het Zuid-Amerikaanse land zal twintig procent van zijn oliereserves onder de grond laten in ruil voor een dikke 2,5 miljard euro van de internationale gemeenschap. Ecuador heeft zelfs al een keurig lijstje gemaakt van hoeveel elk land moet bijdragen, op basis van het bruto nationaal product. Van Nederland wordt een kleine honderd miljoen euro verwacht. Wat ‘we’ daarvoor terugkrijgen? Heel simpel: behoud van de natuur.
De oliereserves waar het om gaat, liggen onder het nationale park Yasuni. Vanwege de enorme biodiversiteit staat dat sinds 1989 op de Unesco-lijst voor werelderfgoed. Onderzoekers vonden er in één hectare meer boomsoorten dan in de Verenigde Staten en Canada bij elkaar. Ook leven in Yasuni de inheemse volken Tagaeri en Taromenane, totaal geïsoleerd van de rest van de wereld. Om dat allemaal te behouden, is Ecuador bereid 846 miljoen vaten olie in de grond te laten zitten.
Dat mag gerust een revolutionair idee genoemd worden, helemaal voor een onderontwikkeld land dat het oliegeld goed kan gebruiken. Volgens de meest voorzichtige schatting zou Ecuador zo'n vier miljard euro mislopen door het Yasuni-veld níet te exploiteren. Het land vraagt nu 'slechts’ iets meer dan de helft van dat bedrag. Daartoe heeft Ecuador het Yasuni-ITT-fonds opgericht waar de buitenlandse bijdragen in moeten worden gestort en - onder controle van de Verenigde Naties - worden uitgegeven aan duurzame energie en behoud van bos of herbebossing. De VN noemen het project 'uniek’ en 'historisch’. Alleen wil het met het geld nog niet vlotten: Spanje maakte één miljoen over, Chili tachtigduizend euro en de Waalse regering drie ton.
Het lijkt erop dat Yasuni-ITT té revolutionair is. Zo past het in geen enkel al bestaand initiatief. Waar de Noorse regering een miljard (!) dollar overmaakte aan Indonesië in ruil voor een tweejarig moratorium op ontbossingsvergunningen zijn de Noren nog niet enthousiast over het Ecuadoriaanse initiatief. De donatie aan Indonesië viel in het VN-programma voor emissiereducties. Daar zit Yasuni-ITT niet in en dus heeft Noorwegen zich daar nog niet aan verbonden, aldus een woordvoerder.
Ecuador wil echter niet eeuwig op de internationale gemeenschap wachten. In 2007 presenteerde het land het Yasuni-project al, pas vorig jaar tekenden de VN een officieel akkoord voor beheer van het fonds. Nu willen de Zuid-Amerikanen doorpakken. Voor het einde van 2011 moet er 75 miljoen euro binnen zijn, zo heeft president Rafael Correa gedreigd, anders zal ook Yasuni eraan moeten geloven.