TELEVISIE

EEN AANVAL OP HET CYNISME

TELEVISIE Hoopvol drama

Als de benauwenis in publiek Hilversum ergens goed voor is, dan voor de samenwerking op dramagebied waartoe de bespelers van het voormalige Nederland 3 zich genoodzaakt zagen. nps, Vara en vpro hebben op dat duurste aller terreinen elk hun eigen geschiedenis, expertise en kwaliteiten, maar volledig gescheiden continuering is gezien de kaalslag financieel onverantwoord en artistiek niet wenselijk. Resultaten van die gedeeltelijke doorbraak zijn binnenkort weer te zien. In oktober start de groot opgezette gezamenlijke serie Waltz van regisseur Norbert ter Hall en scenarist Robert Alberdingk Thijm. Epos over een circusfamilie, waarover later meer – behalve dan nu al een ‘warm aanbevolen’. De andere kant van het dramaspectrum is het korte tv-spel. Elk van de drie omroepen gebruikte dat genre vooral om beginners de mogelijkheid te geven zich in de stiel te bekwamen. Ook daarin zijn de krachten gebundeld, zij het dat hier eigen producties van de omroepen onder een gezamenlijke koepel worden aangeboden. Eerste resultaat was in 2004 de reeks One Night Stand die een paar mooie films opleverde. Vanaf deze week vrijdag, rond 23 uur op verdiepend Nederland 2, een nieuwe negendelige reeks onder die noemer. Sowieso aanbevolen voor wie televisie niet alleen als doorgever maar ook als maker van kunst interessant vindt. En voor wie daarbij geïnteresseerd is in wat jonge scenaristen en regisseurs kunnen en te vertellen hebben. Natuurlijk is de kwaliteit wisselend, maar ook minder geslaagde films kunnen interessant zijn. Bovendien dienen ze gemaakt als leerschool; en gezien om meesterwerken te meer op waarde te schatten.

De eerste twee zijn Absolutely Positive van Kate Brown (scenario en regie); en De vogelaar van Ellen Blom (regie) en Sanne Vogel (scenario naar een verhaal van Ellen Blom). De eerste is in alle betekenissen ‘jong’, met scholieren als hoofdpersoon. De nieuwe, interessante jongen op school die duidelijk valt op de leuke meid, maar haar verkrampt benadert. Geen gewone verlegenheid, blijkt later, als zij door het pantser breekt, maar gevolg van een probleem waarmee hij nauwelijks weet om te gaan: hij is hiv-positief en durft dat niet te vertellen. De vogelaar portretteert een man van middelbare leeftijd, ook al met een geheim (want geheimen zijn de motor van drama). Zijn mannengroep, waarin hij leert tegen zichzelf en lotgenoten ‘je mag er zijn’ en ‘ik houd van mezelf’ te zeggen, blijkt niet zomaar een clubje van onzekeren maar van ware specialisten: ‘potloodventers’ die nog niet durven te praktiseren en elkaar aanmoedigen de daad te stellen. Dat de man ook nog eens potloden verkoopt in een prachtige maar verliesgevende winkel voor schildersartikelen is dubbelop en verraadt het genre: de tragikomedie op basis van een absurdistisch gegeven. Dat is glad ijs als je pretentie is iets over menselijk verlangen en tekort voelbaar te maken. Soms lukt dat; soms is de geloofwaardigheid (niet in de zin van sociaal-realisme maar binnen het kader van de film zelf) te klein. Maar sterk acteren van Stefan de Walle en Margo Dames houdt veel overeind. Zoals ook de jonkies Hunter Bussemaker en Lore Dijkman in de kleine tragedie Absolutely Positive de film kunnen dragen. Opvallend trouwens de teneur van beide producties. Niks cynisme, maar geloof, hoop en liefde tegen de verdrukking in. Het zijn andere tijden – en ook dat is niet cynisch bedoeld.

De vogelaar: 13-10; Absolutely Positive: 20-10