Rappers tegen elkaar

Een beetje krabben

Het is een echte «beef». Rapper Extince daagde op zijn nieuwe album ‹Tweede jeugd› rapper Brainpower uit, die op zijn beurt terstond de studio indook om Extince verbaal van repliek te dienen.

Topvermaak voor de liefhebbers, voor de ongeïnteresseerden een wedstrijdje wie het verst kan plassen. De Nederlandstalige hiphop staat in ieder geval weer volop in de schijnwerpers. Niet alleen door de twee kijvende rappers Extince en Brainpower, maar ook door een grote aanwas van jong talent.

«Mijn succes is bij jou naar je hoofd gestegen man/ je bent hartstikke cool/ dat komt omdat je in mijn schaduw staat/ dus hou die bril maar op/ dan zie je de nee-nee sticker/ www.werkeloos.nl/ nu ben je een WW- Wigger».

Aan het woord Extince, oftewel Peter Kops. Op het nummer Doorgaan van zijn nieuwste album Tweede jeugd veegt hij de vloer aan met rapper Brainpower:

«Jij behaalde maar ik betaalde/ de Grote Prijs van Nederland snap je/ met hits in het Nederlands en hits in het Engels/ en daarom ben ik tweetalig/ jij bent eenmalig».

Brainpower heeft het kunnen zien aankomen. Hij werd door de media binnengehaald als de grootste Nederlandstalige MC, hij stond op alle grote festivals en kreeg een eigen programma op MTV. Zijn hoofd steekt zo ver boven het maaiveld uit dat het er haast om vraagt afgehakt te worden. Vooral zijn programma op MTV zette kwaad bloed; Brainpower (Gert-Jan Mulder) bedient zich van de hiphoptaal met veel Amerikaanse uitdrukkingen. Tegenstanders vinden dat niet passen bij een kleine jongen met een bril. Ze dopen hem de Guus Meeuwis van de Nederlandse hiphop. Brainpower is echter niet de minste en laat zich niet zomaar in de hoek zetten. Meteen na het verschijnen van het album Tweede jeugd duikt Mulder de studio in en reageert fel op de dis van Extince met het acht minuten durende nummer Ghostbusters dat hij meteen op zijn eigen site zet. Volgens velen overtreft Brainpower zichzelf met de Eminem-achtige uitval richting zijn collega: «Je derde was Tweede jeugd/ je vierde wordt derde keus/ …/ inderdaad Wackstince/ je bent hiphopgeschiedenis/ omdat je toekomst geniepig/ lyrically niet te genieten is».

De algemene teneur is dat Extince beter flowt dan Brainpower, de oorzaak ligt volgens velen in zijn zangerige Brabantse accent. Maar Brainpower ligt beter in de markt en waar de taalvondsten van Extince soms hilarisch zijn — «Je loopt te ijsberen/ met de man van het moment in je maag/ en zie hoe ik die Nederhop laat groeien/ je wou dat jij dat ook kon/ probeer ’t anders met een potje Pokon» (Kaal of kammen) — kan «Braintje» er ook wat van: «Ik blijf langer hangen dan de wallen van Wim Kok» (Dansplaat). Of op Ghostbusters: «Ex, je naam is een toepasselijk ding /net mijn vorige vriendin, een vals liegende skin/ je loopt niet meer voor/ je flowt achter/ baks/ je ziet spoken/ bel de Ghostbusters».

Rappers onbescheiden? Welnee, het borstkloppen van de hiphoppers hoort net zo bij de muziekstijl als lange haren, borsthaar en hoog krijsende mannen bij metal. In de vaderlandse hiphopscene gebeurt echter meer dan pochende rappers die elkaar op de kast proberen te jagen. Via de pestende Extince in het nummer Intro komen we meer te weten: «M’n relatie met die andere bekoeld?/ Die dichter met die bril, geen flauw idee wie je bedoelt/ Maar dit nieuwe album is een juweel zoals u wilt/ bel Kees de Koning».

«Met Kees» — De Koning, aan de andere kant van de lijn, is één van de grote spelers van de Nederlandse hiphop. Als journalist was hij in de jaren negentig de grote hiphoppionier bij Oor en de VPRO-radio. Op het moment werkt De Koning bij Virgin, het platenlabel van Extince. «Je moet mij eigenlijk niks vragen over het nieuwe album van Extince, ik ben bevooroordeeld. Iedere plaat van Extince heeft een eigen karakter, hij rapt over wat hem op dat moment bezighoudt en denkt niet over wat het beste in de markt ligt.»

Op het nieuwste album Tweede jeugd is het een gezellig samenzijn. Extince nodigde enkele jonge rappers, waaronder die van de groep Opgezwolle, uit om mee te doen met het nummer Zure overval, net zoals Brainpower ooit meedeed met Extince’ nummer Zoete inval. Opgezwolle hoort samen met VSOP, Raymtzer (van de hit Kutmarokkanen), Ali B en de Moordgasten tot een nieuwe groep jonge hiphoppers die in de belangstelling staan. Critici zijn vol lof over het niveau van deze nieuwe lichting. Ook Kees de Koning knijpt zich in zijn handjes: «We staan aan de vooravond van een nieuwe ontwikkeling. Hiphop gaat in Nederland nog veel groter worden. Het blijft groeien, het blijft zich ontwikkelen, maar we zijn er nog lang niet. Het aantal bekende rappers is in Nederland nog op één hand te tellen. De MC van de Franse band IAM krijgt daar gewoon het equivalent van de Nederlandse P.C. Hooftprijs. Hier worden hiphoppers beschouwd als hangjongeren, daar zijn ze een welkome toevoeging aan taal en cultuur.»

Acceptatieprobleempje dus, maar als rappers hier te populair worden, keren de collega’s zich weer tegen hen. Kees de Koning: «De media hebben Brainpower gekroond tot de koning van de vaderlandse hiphop. Ze zeggen dat hij met Dansplaat de eerste nummer-1-hit scoorde van de Nederlandstalige hiphop, maar Def Rhymz was hem voor. En ze zeggen ook dat hij de best verkopende hiphopartiest in Nederland is, maar dat zijn de Postmen. Nu kan Brainpower daar ook niks aan doen, maar dit zet wel kwaad bloed in de scene. En op het moment vinden mensen dat Brainpower zichzelf te serieus neemt en begint te geloven wat de media over hem roepen. Het is gewoon een beetje provoceren van Extince, Brainpower moet zich maar niet te veel aangevallen voelen.»

In het boek Van Brooklyn naar Breukelen: Twintig jaar hiphop in Nederland vertelt Extince hoe hij tegen deze woordenwisselingen aankijkt: «Het is goed om elkaar een beetje te krabben, dat is hiphop.»

Verklarende woordenlijst van gebruikte hiphoptermen

Beef: vete, woordenstrijd tussen twee rappers.

Wigger: white nigger, blanke die graag op een zwarte wil lijken; grootste belediging die een blanke rapper naar zijn hoofd kan krijgen.

MC: Master of Ceremonies, andere benaming voor rapper.

Dis: belediging (komt van disrespect); «dissen» in werkwoordsvorm.

Wack: slecht.

Flow: metrum waarin rappers onophoudelijk hun teksten declameren.

Nederhop: Nederlandstalige hiphop.