Televisie

EEN BUITENLANDER IN HUIS

TELEVISIE Welkom in Nederland / Satellite Queens

Voorzitter Jan Staallekker van fanfare Klein maar Dapper, Haagse Schilderswijk, is al derde generatie Staallekker in het bestuur en beseft dat overleven alleen mogelijk is met allochtone aanwas. Daarom ‘profileert hij zijn fanfare naar andere culturen’ en houdt rekening met onhebbelijkheden: Antillianen komen te laat, dus die bestel je om half negen als het om negen uur begint. Waarop hij prompt getrouwd blijkt met een Antilliaanse, die zegt zelf niet aan dat cultureel signalement te voldoen. Ook zien we Komian Atenou uit Angola trompetles krijgen, waarbij de oefenstof Berend Botje behelst, omdat de hartelijke Haagse leraar nu eenmaal geen Angolese liedjes kent. Blijkt verdomd lastig, trompet: beminnelijke Komian wordt er verlegen van. De fanfare zal optreden bij het breken van de vasten in een centrum voor moslimmannen, maar bestuurslid en triangelspeelster Monalies Pot eet met een vriendin vast vooruit: ze doen dat vaak, koken volgens Sonja Bakker, maar dan wel vier porties voor twee personen.

Is deze beschrijving ironisch bedoeld? Net zo zeer en net zo min als Michiel van Erp ironisch is in zijn Verzameld Werk en zijn recente reeks Welkom in Holland (over autochtonen die zich over nieuwkomers ontfermen) waarin onder meer de fanfare voorbij komt_._ Als hij lacht om zijn personages, dan in de geest van Wie lacht niet die de mens beziet? En die mens is dus niet alleen de ander. Klein maar dapper is een prachtig item, vol ‘gewone mensen’ die het goede beogen waarin eigenbelang en dat van anderen verweven zijn. En die daarin verdomd ver komen – zoniet op muzikaal niveau, dan wel op dat van zingeving, goede bedoelingen, bereidheid er samen wat van te maken. Daarbij komen uiteraard ongerijmdheden op het pad van filmer en personages, zodat er vaak wat te lachen valt. En soms lijken personen in Welkom, vooral de Barmhartige Samaritanen, karikaturen van zichzelf, ja. Net zoals er vaak ontroerende momenten zijn – niet bereikt met pistool op de borst zoals in de woekerende emo-tv waarin de publieken de commercie inmiddels verslaan, maar voortkomend uit wat respectvol gefilmde mensen doen, laten, beweren.

Onvergetelijk uit een andere aflevering ook dierenarts Peter Bijker uit Pingjum, liefhebber van de accordeon. Hij hoorde die op straat in Harlingen subliem bespelen, het begin van een vriendschap met Radisa Todorovic, die, bij Bijker uitgenodigd, meteen zijn ganse Roma-familie meenam. Gelukzalig spelen Peter en Radisa een duet. Peters leven is verrijkt, hij is daarover lyrisch en raadt ons zo dringend aan ook een buitenlander in huis te halen dat het, alweer, zowel op de lachspieren werkt als ontroert. Lang niet alles is trouwens halleluja in Welkom in Nederland en lang niet alles zo mooi en beklijvend. Maar te weinig bekeken en daarom van harte aanbevolen via www.uitzendinggemist.nl.

Evenzeer aanbevolen: Satellite Queens van Bregtje van der Haak. Mooie Tegenlicht-_documentaire over talkshow _Vrouwenpraat van satellietzender mbc, populair in de Arabische wereld. Doordat de vier gastvrouwen uit verschillende landen, sociale groepen en subculturen komen, en doordat ze thema’s behandelen die op de diverse staatszenders ondenkbaar zijn. Met gesprekken over de positie van vrouwen, echtscheiding, maagdelijkheid, zelfbevrediging, homoseksualiteit in een cultuur waarin dat alles taboe is, trekken ze vaak 200.000 kijkers. Daar is lef voor nodig (gezien de hate-mail die ze krijgen) – en dat hebben ze. Kijk vooral zelf. Het mag gaan over De Ander, mij doet het ook terugdenken aan grote cultuurveranderingen hier dankzij programma’s van Koos Postema (Een groot uur U) en Henk Mochel (De milde dood). Televisie als zuurstof bij verstikking.

Satellite Queens_. Maandag 21 januari, Nederland 2, 21.00 uur_