Een dijkdoorbraak van designbaby’s

Berlijn - Deze keer geen geroep vanuit de zaal, geroffel op de tafels of hoongelach voor tegenstanders. De parlementariërs spraken met ernstige gezichten, soms sloegen hun stemmen over of werden door tranen verstikt. De Duitse Bondsdag besliste vorige week eindelijk, na jarenlang heen en weer debatteren, over het genetisch testen van kunstmatig bevruchte eicellen. De kwestie lag zodanig gevoelig dat de fracties hun stemdiscipline uitdrukkelijk hadden opgeheven.

In alle partijen waren voor- en tegenstanders te vinden. Katja Göring-Eckardt van de Groenen was voor een strikt verbod, de christen-democraat Ursula van der Leyen bepleitte een beperkte toelating. Alleen bij de goddeloze partij Die Linke waren allen voor liberalisering.

Bijna alle sprekers in het drie uur durende debat vermeldden of ze kinderen hadden, of die kinderen gezond waren en of ze met gehandicapten van doen hadden. SPD'er Andrea Nahles, die zojuist vlak voor het aflopen van haar biologische klok een baby had gekregen, was strikt tegen. ‘Ik wil niet dat vrouwen gevraagd wordt: waarom heb je het embryo niet laten testen?’ Het meest gehoorde woord in het debat was ‘Dammbruch’. De redenering: als we dit toestaan is het hek van de dam, dan willen mensen embryo’s laten testen op blauwe ogen of atletisch vermogen, dan dreigt de designerbaby. Voor doemscenaristen speelde het geen rol dat dit volgens genetici technisch is uitgesloten en dat dit niet gebeurt in buurlanden waar het testen wel is toegestaan.

Het absurde aan het debat - en de voorstanders van testen lieten niet na daar steeds weer op te wijzen - is dat het testen van embryo’s in de baarmoeder wel is toegestaan. Dat gebeurt ook regelmatig en leidt niet zelden tot een late abortus. Wij willen ouders met erfelijke ziekten dat leed besparen, voerden de pleitbezorgers van het vooraf testen in het petrischaaltje aan. Surrealistisch was ook de strijd over de vraag wanneer het leven nu precies begint. Geldt het eerste artikel van de grondwet - de waarde van de mens is onaantastbaar - al voor de eicel, of pas voor de bevruchte eicel, of pas voor de bevruchte eicel in de baarmoeder? Uitkomst: hoe religieuzer de parlementariër, hoe vroeger het leven begint, hoe seculierder, hoe later.

En telkens weer werd ‘Duitslands historische last’ aangeroepen. Juist in een land waar onder Hitler medici experimenteerden met selectie op rassenkenmerken mogen we dit niet toestaan, argumenteerden de tegenstanders. Maar de Hitler-knuppel kwam niet aan. Het voorstel om het testen van embryo’s onder strikte voorwaarden toe te staan, haalde een ruime meerderheid.