Een echt Afrikaans uitje

Kampala - Albert Tumwine (44) leegt zijn tot de rand gevulde boodschappenmand op de loopband bij de kassa. A-merken, daar houdt Tumwine van. Whisky van Johnnie Walker, ijs van Nestlé, shampoo van Head & Shoulders, en snel nog een reep KitKat-chocola voordat hij afrekent. Tumwine legt 130.000 shilling (42 euro) neer en wandelt met zijn inkopen naar zijn auto.
Afrika ontdekt de supermarkt. In veel hoofdsteden opent bijna dagelijks wel een nieuwe zaak. De supermarkten bedienen de miljoenen Afrikanen die dankzij de jarenlange economische groei doorstoten tot de consumentenklasse. De groep armen blijft door de razendsnelle bevolkingstoename misschien groter, maar feit is dat een serieuze stedelijke middenklasse in Afrika tien tot vijftien jaar geleden nauwelijks bestond.
Tumwine is manager bij een telecombedrijf in Kampala, de hoofdstad van Oeganda. Telefonie, per definitie mobiel, maakt ook een enorme opmars door. Tumwine verdient vier miljoen shilling (1280 euro) per maand. Zijn vrouw Margareth verdient als secretaresse een half miljoen shilling. Samen hebben ze drie kinderen. ‘Ik ga graag shoppen op zondag’, zegt Tumwine, 'met het hele gezin, na de kerkdienst en het familiebezoek.’
Hij doet zijn boodschappen bij Shoprite, een Zuid-Afrikaanse keten die het continent verovert. Andere supermarkten komen vooral uit Kenia, de economische motor van Oost-Afrika. Shoprite heeft vestigingen in zestien landen. Kampala telt drie Shoprites waarvan de jongste in Naalya, de wijk van Tumwine. Naalya is zeker niet de duurste buurt van Kampala. Wel een goede. De Shoprite hier ligt naast de al even nieuwe ringweg, een van de weinige wegen in Kampala zonder gaten. Buurtbewoners stuiven na werktijd met hun dikke wagens naar de shopping mall waar Shoprite zit. Hun lichaamsomvang bewijst vaak dat ze tot de nieuwe rijken behoren. Winkels hier hebben namen als Gadget Gallery, Wine Garage en Monaco Cosmetics. Je waant je eerder in Amerika dan in Afrika.
Klanten van Shoprite kunnen tegen relatief lage prijzen producten kopen zoals suiker, rijst en water. Wat aantikt zijn de geïmporteerde producten. Honderd gram roquefort: 6,70 euro. Een liter olijfolie van Luglio uit Italië: 8,90 euro. Een bakje aardbeien uit Nederland: 10,20 euro. Maar het verkoopt. Het enige wat niet verkoopt zijn de beugels Grolsch van 2,50 euro per stuk - Oeganda heeft uitstekend, betaalbaar lokaal bier - en tijdschriften van 7,60 euro zoals Complete Golfer. Afrikanen zijn geen enthousiaste lezers.
Ook Albert Tumwine zal de tijdschriften niet missen. Voor het overige kan hij Shoprite niet meer wegdenken uit zijn leven. 'Heerlijk’, zegt hij voordat hij in zijn Mitsubishi Pajero-terreinwagen stapt, 'echt een Afrikaans uitje.’