Een enkeltje Den Haag

Abidjan – Iedere werkdag staan groepjes mensen voor de kiosken in de Ivoriaanse metropool Abidjan. Ze bekijken de voorpagina’s van de dagbladen die met punaises op houten borden zijn vastgemaakt. Als ze uitgekeken zijn, lopen ze door. De voorpagina zegt alles, met enorme koppen en sensatiefoto’s.

Begin maart hingen de borden vol met foto’s van een bijna naakte man die er niet best aan toe was. ‘Mishandeld door het regime’, brulden een paar kranten en de voorbijgangers moesten geloven dat de regering van president Alassane Ouattara bezig was iemand dood te martelen. De volgende dag hingen de borden weer vol met foto’s, ditmaal van een goed geklede en weldoorvoede man die glimlachend in de camera keek. Nu moest iedereen geloven dat dezelfde persoon het uitstekend maakte. Het was niet na te gaan of de foto’s echt waren, wie ze had gemaakt, waar en wanneer.

Bijna alle kranten in Ivoorkust zijn politieke publicaties, met twee hoofdkampen: dat van ex-president Laurent Gbagbo en dat van het huidige staatshoofd. Het eerste wil de wereld laten zien hoe slecht en verdorven de zittende regering is, bijvoorbeeld met foto’s van een uitgemergelde man. De Ouattara-pers doet de klachten af als gejank van slechte verliezers. De twee vochten eind 2010 een bittere verkiezingsstrijd uit, die in april 2011 met echte wapens werd beslecht. Het conflict kostte drieduizend levens en terwijl het land zich probeert te herstellen, houdt het politieke geloei aan. Met als uitlaatklep die houten borden, iedere ochtend weer.

Maar wie was nou die man op de foto’s? Het ging om Charles Blé Goudé, bijgenaamd ‘Generaal van de Straat’. Hij leidde een jeugdmilitie die samenwerkte met de regering-Gbagbo. Het Internationale Strafhof in Den Haag verdenkt beide mannen van misdaden tegen de menselijkheid; Gbagbo zit sinds 30 november 2011 in Den Haag en de fotopolemiek lijkt de regering-Ouattara het laatste duwtje te hebben gegeven om tot uitlevering van de straatgeneraal over te gaan.

‘Blé Goudé verstoort het sociale klimaat’, sprak een regeringswoordvoerster. Ze vergat erbij te vertellen dat haar kamp net zo hard meedoet. ‘Enkeltje Den Haag’, sneerde de regeringsgetrouwe pers toen de uitlevering op 20 maart bekend werd gemaakt. Maar er liggen meer enkeltjes te wachten: ook de milities gelieerd aan Ouattara zijn onderwerp van internationaal strafrechtelijk onderzoek. Ondertussen lezen Ivorianen de voorpagina’s op het bord en houden ze hun zuurverdiende geld op zak. Vanaf 1 april kosten kranten 45 cent; veel te veel geld voor nul nieuws.