Een feministische golf overspoelt Spanje

Madrid – ‘Het was impresionante’, glundert krantenverkoopster Alicia. Een dag eerder trok de grootste vrouwendemonstratie in de geschiedenis van Spanje door de straten van Madrid. Wijzend op de kranten in haar kiosk: ‘Zelfs La Razón heeft het op de voorpagina!’ En dat wil wat zeggen, want La Razón is de conservatiefste krant van Spanje.

Alicia heeft haar kiosk aan de Paseo del Prado, een van de grote verkeersaders van Madrid. Op Internationale Vrouwendag stonden hier alle tien de rijbanen plus de middenberm vol met vrouwen én mannen die om gelijkheid riepen. Ook de Gran Vía werd gevuld met een paarse gloed. Bij elkaar drie kilometer demonstranten.

Wat op Alicia minstens zo veel indruk maakte: bekende tv-presentatoren verschenen die avond zonder make-up in hun shows. De visagisten waren in staking. Ook vrouwelijke televisie- en radiopresentatoren legden het werk neer. Wat in andere sectoren mislukte, slaagde in de media wonderwel: de onmisbaarheid van vrouwen werd zichtbaar gemaakt.

Het Spaanse feminisme is springlevend. In de demonstratie liepen opvallend veel jonge meiden mee. Dit is niet de generatie van de tuinbroeken en de ongeschoren oksels, maar een generatie die paarse jurkjes aantrekt bij het protesteren.

‘Vrouwen tussen de zestien en de dertig hebben de leiding gehad bij dit protest’, zei Justa Montero, een veterane onder de feministen, tegen El País. ‘Dit zijn vrouwen die zijn opgegroeid in een samenleving waarin in theorie gelijkheid bestaat, en die dan plotseling ontdekken dat de praktijk anders is.’

Het nieuwe feminisme is gericht op daadwerkelijke gelijkheid. Geen hoger salaris voor mannen dan voor vrouwen en ook geen glazen plafond. Tegen de mishandeling van vrouwen. Tegen mannen die hun snor drukken in het huishouden en bij de zorg voor de kinderen en zieken.

De gelijkheid die wordt bepleit is radicaal. ‘Als je een van deze dingen doet, moet je je gedrag heroverwegen’, meldde El País bevoogdend. Er volgde een lijst met micromachismos. Zoals: je vraagt alleen mannen mee als er een potje wordt gevoetbald. En je gaat wel met je zoon naar voetbal, maar niet uit winkelen.

Deze vrouwenbeweging is niet per se links of rechts, en dat maakt haar moeilijk te negeren. Aanvankelijk probeerden de rechtsere partijen Ciudadanos en PP wel het protest weg te zetten als ‘antikapitalistisch’ (C’s) en ‘elitair’ (PP), maar ze maakten een draai toen de opkomst overweldigend bleek. Zelfs voor de regerende PP was het feminisme ineens ‘een van de fundamentele waarden in onze democratie’.