Een gekwelde Japanse prinses

Tokio – Vanuit Japan reizen verschillende cameraploegen en een schare journalisten af om de troonswisseling in Nederland vast te leggen. Het Japanse volk wil het optreden van prinses Masako op de voet volgen. Wekenlang is er gespeculeerd over het al dan niet afreizen van de kroonprinses.

De 49-jarige Masako lijdt aan wat officieel een stressgerelateerde ziekte wordt genoemd. Maar haar man, kroonprins Naruhito, heeft er in het verleden met voor keizerlijke begrippen weinig subtiele bewoordingen op gewezen dat de machtige hofhouding zijn echtgenote in een verlammend keurslijf drukt. Prinses Masako, een aan Harvard en Oxford opgeleide diplomaat, zou geen enkele kans krijgen om het keizerlijk huis, inclusief haar eigen rol daarin, enigszins te moderniseren.

Net als de kroonprinses is ook de huidige keizerin Michiko afkomstig uit een burgerfamilie. Het huwelijk tussen haar en de huidige keizer Akihito zorgde indertijd voor veel consternatie. Maar de keizerin heeft het publiek voor zich weten te winnen door haar toewijding en werklust. Het geslaagde voorbeeld van zo’n schoonmoeder maakt het voor de huidige kroonprinses eerder lastiger dan makkelijker. Het kroonprinselijk paar laveert al tijden tussen het vragen voor begrip en het aanbieden van verontschuldigingen voor de toestand van de kroonprinses.

Eerder kwam het paar onder vuur te liggen omdat het na de geboorte van één dochter en een aantal miskramen niet voor een troon­opvolger had gezorgd. In Japan moet dat een man zijn. Plannen om de wet op de troonsopvolging te wijzigen gingen in 2006 de ijskast in omdat de broer van de kroonprins een zoon kreeg en zo opvolging voorlopig weer veiligstelde.

In datzelfde jaar ging de kroonprinses op privé-reis naar Nederland om te herstellen van haar ziekte. Verontwaardiging was haar deel. Sinds 2001 had de kroonprinses geen officiële buitenlandse reis gemaakt, zo klonk de kritiek, maar ze is wel fit genoeg om haar vader (werkzaam bij het Internationaal Strafhof in Den Haag) te bezoeken. Ook nu klinkt dat geluid. Haar eerste officiële bezoek in elf jaar zou een feestje zijn, geen werk. Voor een getalenteerde vrouw die zich moet schikken naar de mores van het keizerlijk huis moet dit soort commentaar pijnlijk zijn.