Een godswonder

Het katholieke godsbeeld is eigenlijk een godswonder. Zeker voor kinderen, want daar is het uiteindelijk voor bedoeld. Ik herinner mij van mijn vroegste tijd dat de priester de hostie ophief met de woorden ‘Hic est enim corpus meum’, de crux van de Latijnse liturgie, waarin de ‘transsubstantiatie’ plaats vindt - het werkelijk worden van brood in het lichaam van Christus. Zoiets gaat je niet in je kouwe kleren ziten en op het moment dat ik het zag gebeuren - drie jaar oud was ik, mijn neus kwam net boven de knielbank uit - riep ik mijn moeder toe dat ik zag dat de hostie een babytje was geworden. Mijn moeder ontkende dat, fluisterend, in alle toonaarden.

Waarom is het katholieke godsbeeld een wonder voor kinderen? Omdat het de verbeelding aanspreekt. Omdat in dat beeld God de vader is die alles niet zo nauw neemt, die eerder van aardig toneel houdt dan van een strenge moraal, die je eerder je zonden zal vergeven dan je naar de hel sturen. Daarom ook waren er altijd kleuren en geuren aanwezig in de liturgische diensten uit mijn jeugdjaren: wierook en kazuivels; misdienaars in rood-witte kledij; dikke paters in bruine habijt die vanaf de kansel brullende toespraken hielden.
Wat een pracht, wat een macht.
Ik herinner me een zeer dikke pater Beekman die vanaf de preekstoel een verhaal hield over een schipbreuk en een vlot met reddelingen op zee. Ik geloofde alle verschrikkingen die hij vertelde, maar vroeg me toch steeds af hoe zo'n vlot zo'n dikke pater kon herbergen. Gefluisterd overleg met mijn broertje leverde van zijn kant dezelfde verbazing op.
Kortom, het katholieke geloof is een bron van vreugde in de kindertijd.
Iets anders is het wanneer men eenmaal gaat nadenken. Dan leert het gezond verstand dat de paters en de zusters er het meest wel bij varen als ze kinderen hun oor kunnen omdraaien, vervolgens bij de ouders van die kinderen de jeneverfles kunnen leegmaken - om ten slotte te vragen: ‘Wat bezielt je toch lief kind?’
Ach, dit zijn verhalen uit de kindertijd. Belangrijker is dat er een instantie bestaat - de katholieke instantie - die het keer op keer presteert de wereld te verzieken. Door een bevolkingspolitiek die van zijn verstand niet afweet, door een zichzelf helpende moraal die al vanaf het begin van de christelijke jaartelling kruistochten en oorlog heeft gevoerd, die in de jaren dertig een duivelspact met Hitler heeft gesloten, die de enige waardevolle politicus die het bedrijf ooit heeft gehad, de Rotterdamse bisschop Bar, buiten spel heeft gezet. Dat is een consequente gedragsvoering van de kerk van Rome - en ieder die daar bij wil horen zal aan die consequenties moeten geloven - anders wordt het niks met de bedrijfsvoering.
Dat heeft allemaal niets te maken met het geloof in God, die buiten deze zaken gehouden dient te worden, als men enig benul van het menselijk streven heeft. Die God heeft zijn tekst neergeschreven in de bijbel, een onweerstaanbaar boek. Waarvan het tweede deel nog via de Dode Zee-rollen de 'clou’ moet leveren. Tot die tijd staat het iedereen vrij te gaan en te staan waar hij of zij wil - en een katholiek gdosbeeld bestaat alleen in de teksten en schilderijen die de christelijke beschaving (wat heet!) sinds tweeduizend jaar heeft opgeleverd.