Televisie: Guy Weizman

Een grote waterplant

Guy Weizman en echtgenote Roni Haver © Tangerine Tree

Kort voor de première van Before/After, een voorstelling van NITE Groningen, en kort voor het eind van de documentaire die over de totstandkoming daarvan is gemaakt, klinkt opeens de stem van nieuwslezer Annechien Steenhuizen: ‘Alle evenementen met groot publiek worden verboden’ (maart 2020). De wanhoopskreet uit de keel van Guy Weizman, choreograaf en artistiek leider van het gezelschap, zou die van alle scheppend en uitvoerend kunstenaars kunnen zijn, die toen hoorden dat al hun inspanningen, ideeën, talent, verwachtingen, ambities vergeefs waren geweest. En dat betrof dan ‘alleen nog maar’ het creatieve werk dat ze hadden gedaan voor hun komende voorstelling, concert, tentoonstelling et cetera. Dat het merendeel van hen langdurig zonder het werk dat ze als roeping voelden zou komen te zitten, sterker, dat een deel van hen zich zou moeten omscholen, wist nog niemand. Dat hele kunstsectoren in hun voortbestaan bedreigd zouden worden (en zijn) evenmin. De wanhoop was er niet minder om. ‘Ik kan niet niet huilen’, zegt de productieleider als ze in arren moede een dag later de generale repetitie filmen (om toch iets tastbaars over te houden; of om bij verhoopt groen licht als geheugen te dienen, al was het natuurlijk een luxe dat ze dat überhaupt konden doen); ‘ik kan niet wél huilen’, zegt Weizman, wat óók geloofwaardig en even treurig is.

De documentaire is een ‘portret van de kunstenaar’ en beslaat bijna drie maanden. Waarin we Weizman als maker enigszins leren kennen – opvattingen, methoden – en bij flarden een voorstelling zien ontstaan. Ligt aan toneel vaak een kant-en-klare tekst ten grondslag, hier komt tastend een soort totaaltheater tot stand waarin werkelijk alles (idee, vertelling, teksten, choreografie, klank, muziek, decor, licht) gezocht of, meer nog, ontdekt moet. Een kwetsbaar, moeizaam proces dat onderweg naast bevredigende momenten (‘het gaat vliegen’) vooral ook geworstel, getob en zelfs wanhoop oplevert.

Twijfels zijn er vaak en veel, bij Guy en levens- en werkpartner Roni Haver, en onvermijdelijk ook bij acteurs (onder wie de Vlaamse Bien De Moor) en, vermoedelijk, jonge dansers van overal (voertaal Engels), al krijgen die in de film geen stem. Wel zien we ze regelmatig terugkeren in een scène waarin ze als één organisme over de vloer lijken te bewegen, als een grote waterplant in langzame stroming. Een beeld dat in de loop van de film, door maskers, kostuums, licht steeds fascinerender wordt.

Wel een stem krijgt Weizmans verre moeder met wie hij, zorgzaam, regelmatig belt. Over haar welbevinden. Wat inhoudelijk past doordat na Grote Thema’s in eerdere NITE-producties Before/After over gewone mensen en hun herinneringen gaat. ‘Ik vertel het verhaal van een oude vrouw en alle mensen die ze in haar leven heeft ontmoet.’ Regisseur Willem Baptist maakt op zijn beurt een hoogst persoonlijk filmisch document over een niet altijd grijpbaar proces.


Willem Baptist, Guy Weizman – Voorheen/Nadien, NTR Het uur van de wolf, woensdag 31 maart, NPO 2, 22.55 uur. Podium Dans Guy Weizman biedt een interview met illustraties uit eerdere producties. Te vinden onder die titel