Art Rotterdam Vooruitblik

Een haakje aan de muur

Na internationale filmstad is Rotterdam met Art Rotterdam in februari de stad van de beeldende kunst. Een klein overzicht van de te verwachten highlights.

Medium 80x60cm 12.03

DE CONSTERNATIE in de Nederlandse kunstwereld is groot. De infrastructuur die vanaf de Tweede Wereldoorlog zorgvuldig is opgebouwd, schudt op haar grondvesten. De structurele bezuinigingen, btw-verhoging, de lange onduidelijkheid over de Geefwet en het geharrewar rond de WWIK (regeling voor aanvullend inkomen kunstenaars) hebben grote onzekerheid veroorzaakt. Verschillende overheden trekken zich tegelijkertijd terug als het gaat om het financieren en ondersteunen van kunstenaars en kunstinstellingen, die zich daardoor nog meer dan voorheen voor de opgave gesteld zien om via sponsoren, verzamelaars, mecenaat en crowdfunding aan gelden te komen.
Alleen al daarom spelen kunstbeurzen een steeds grotere rol voor zowel de promotie als de verkoop van kunst. Voor galeries en kunstenaars geldt in toenemende mate dat kunstbeurzen een van de belangrijkste momenten zijn om zich aan (potentiële) verzamelaars te presenteren. Nederland telt inmiddels een handvol beurzen voor hedendaagse kunst. Art Rotterdam is zo'n beurs die een goede formule heeft gevonden: hoog aangeschreven Nederlandse galeries, enkele veelbelovende buitenlandse galeries en culturele instellingen in de stad worden aan elkaar gekoppeld. Dit jaar wordt de beurs voor de dertiende keer gehouden in de vertrekhal van de Cruise Terminal aan de Maas. Directeur Fons Hof vertelt dat de concurrentie tussen Europese beurzen die ook in februari en maart gehouden worden groot is, maar dat het aantal aanmeldingen van internationale en nationale galeries dit jaar wederom is gestegen. Art Rotterdam is een relatief kleinschalige beurs die zich probeert te onderscheiden door veel aandacht te besteden aan jong talent.
Beurzen moeten het vooral hebben van grote verzamelaars. Niet voor niets wordt aan het vip-programma maar liefst twintig procent van het budget besteed. Op deze manier hoopt Art Rotterdam dat de grote Nederlandse en Belgische verzamelaars een bezoek zullen brengen. Vooral de aanwezigheid van de Belgische groep verzamelaars is essentieel om belangrijke galeries aan de beurs te binden. Vip-gasten kunnen bezoeken brengen aan Atelier Van Lieshout, aan de collecties van verschillende verzamelaars uit de regio en architectenbureau OMA van Rem Koolhaas. Er is een aantal Artists Dinners met bekende kunstenaars, en grote buitenlandse verzamelaars krijgen zelfs hotelovernachtingen aangeboden.
Behalve voor kunst is er veel aandacht voor design op Object Rotterdam aan de overkant van de straat. In Nederland is het verzamelen van design nog niet zo populair, maar de aantrekkingskracht is groot en het is een manier om een breder publiek te trekken. De tegenhanger van Art Rotterdam, of de salon des refusés, is dit jaar de Raw Artfair. Hier staan vijftig galeries en tonen individuele kunstenaars hun werk.
De stad die een week daarvoor nog volledig in het teken staat van het International Film Festival ontpopt zich met Art Rotterdam vanaf begin februari tot beeldende-kunststad. Hier volgen enkele highlights van Art Rotterdam en het randprogramma.

New Art Selection
Art Rotterdam

De New Art Selection is een nieuwe ruimte op Art Rotterdam die speciaal is opgezet voor jonge galeries. Om in aanmerking te komen voor een van de vijftien plekken schreven de deelnemende galeries een uitgebreid presentatievoorstel. Curator Zoe Gray (Witte de With) maakte dit jaar de selectie uit de zeventig aanmeldingen. De New Art Selection bevindt zich direct voorbij de entree, nog voor de roltrap naar de ‘grote’ beurs, waardoor een plek dubbel aantrekkelijk is. Buiten de flinke korting voor een stand garandeert deze locatie dat de galerie door iedere beursbezoeker wordt aangedaan.
Maria Zahle maakt een stand voor Arcade uit Londen. Zij borduurt voort op haar e

Medium 2.inshadow2011

erdere Stripes-series waarin zij primaire kleuren gebruikt voor strepen die over de gehele lengte van de muren lopen en op wapperende vlaggen lijken. Op de vloer staan sculpturen die de vorm aannemen van een winkeldisplay. Jeanine Hofland Contemporary Art is geselecteerd met kunstenaar Rumiko Hagiwara die tijdens de beurs ook een solo-expositie in haar galerie in Amsterdam heeft. Hagiwara speelt in haar werk met de effecten van licht en schaduw.
Een kunstenaar die genomineerd is voor de Illy-prijs en tevens een solostand heeft is Zachary Formwalt van D+T Project Brussel. Hij heeft een fascinatie voor de geldmarkt en de geldstromen die daarin omgaan. Op Art Rotterdam wordt van hem the Economic History at the Antiquariat getoond, een prachtige serie foto’s van boekenruggen van antiquarische (economie)boeken die op kleine schappen staan gerangschikt. Het levert een prachtig beeld op van oude boeken die in een nieuwe context een nieuwe betekenis krijgen.

C.o.C.A. presenteert
Katarina Zdjelar
TENT Rotterdam

Medium 02 zdjelar coca

Twee jaar geleden begon een collectief van vijf verzamelaars met de stichting C.o.C.A., wat staat voor Collectors of Contemporary Art. Dit initiatief is interessant omdat verzamelaars op deze manier in het gat springen dat door de bezuinigingen ontstaat. Ieder jaar stelt C.o.C.A. een werkbeurs beschikbaar aan een kunstenaar die door een wisselende curator wordt voorgedragen. Op deze manier wordt er jaarlijks een nieuw werk in deze stichting opgenomen. Dit jaar is de uit Belgrado afkomstige, in Rotterdam wonende Katarina Zdjelar gekozen om een werk te maken. Zij studeerde de afgelopen twee jaar aan de Rijksakademie en haar video’s waren eerder te zien in TENT en op de tentoonstelling van de Prix de Rome, waarvoor ze in 2011 was genomineerd. Zdjelars werk heeft een documentair karakter en draait hoofdzakelijk om individu en autoriteit en de miscommunicatie die zich daartussen kan afspelen. Aan de première op 10 februari gaat een gesprek vooraf over haar werk, Stichting C.o.C.A. en het kunstklimaat.

Medium ab596 2

Angela Bulloch**
Witte de With
(21 januari – 8 april)

De licht- en geluidskunst van de Canadese Angela Bulloch wordt gekenmerkt door een grote levendigheid. Als bezoeker bevind je je in één keer midden in een pixellandschap van blokjes dat doet denken aan een discovloer met een jaren-tachtigmotief. Voor kleurenschema en geluid maakt ze gebruik van bestaande films, kunstwerken en muziek. In Witte de With is bijvoorbeeld de pixelbox Fundamental Discord: 16 te zien die refereert aan de epische Japanse vechtfilm Ran (1985) van Akira Kurosawa, bekend om zijn complexe kleurgebruik. Naast bestaand werk zijn er ook nieuwe muurschilderingen en installaties van tekenmachines te zien.
De interactieve tekenmachines worden aangevoerd door een motortje en werken met een sensor die op geluid reageert. Spannend is de tekenmachine die pas gaat tekenen wanneer de toeschouwer op een bank plaatsneemt om naar zijn ‘eigen’ resultaat te kijken.

Collecting Warhols World
Kunsthal (4 februari – 1 april)

Medium 02 foto david mccabe  andy warhol  chevy sign  collectie hugo and carla brown

Carla en Hugo Brown hebben de afgelopen jaren een zeer gevarieerde collectie opgebouwd. Daarvan is nu een aantal topwerken te zien in de Kunsthal. De focus ligt op foto’s van Andy Warhol en fotografen die dicht bij hem stonden zoals Robert Mapplethorpe, Billy Name en Thomas Hoepker. De foto’s geven een mooi beeld van The Factory en de New Yorkse undergroundscene in de jaren zestig.
De complete kunstcollectie met de naam From Cobra to Contemporary bevat ruim duizend werken, van kunstenaars als Karel Appel en Andy Warhol tot hedendaagse grootheden als Joep van Lieshout, Marc Bijl en Grayson Perry. Het echtpaar Brown reist de hele wereld rond voor tentoonstellingen, kunstbeurzen en galeries. Vrijwel ieder jaar organiseren zij een tentoonstelling van een selectie werken uit hun verzameling. Wat de collectie van Hugo en Carla Brown onder meer interessant maakt is dat zij ook kopen van heel jonge startende kunstenaars die nog op de academies zitten of er net af zijn. De foto’s in de Kunsthal laten zien hoe de Browns focussen op een bepaald onderwerp en daar delen van hun collectie omheen opbouwen.

Illy Kunstprijs
Art Rotterdam

Medium gds 15 9 koks 9797 zonder

Op een kunstbeurs mogen ‘prijzen’ niet ontbreken. In Rotterdam wordt jaarlijks de Illy Kunstprijs uitgereikt voor de meest vernieuwende kunstenaar. Deze wint tienduizend euro en mag een voorstel doen voor een design voor een koffiekopje van het merk Illy. De genomineerden krijgen een aparte stand waar van ieder ten minste één werk te zien is. De genomineerden dit jaar zijn: Laure Prouvost (MOT International), Zachary Formwalt (DT Projects), Dina Danish (Barbara Seiler), Oscar Murillo (Carlos/Ishikawa), Pauline Boudry/Renate Lorenz (Ellen de Bruijne Projects) en Aukje Koks (Galerie Diana Stigter).
Een overwegend internationaal gezelschap van wie de meesten al veel tentoonstellingen op hun naam hebben staan. Zo waren Pauline Boudry/Renate Lorenz deze zomer te zien in het Zwitserse paviljoen Teatro Fundamenta Nuove op de Biënnale van Venetië en op de Statements tijdens de laatste kunstbeurs in Basel.
De jongste genomineerde is de in Londen wonende Oscar Murillo (1986). Zijn werk typeert zich door een variatie van (hergebruikte) materialen die hij in zijn studio rangschikt tot een georganiseerde chaos. De meest ingetogen kunstenaar is Aukje Koks. Kenmerkend zijn haar kleine schilderijen van details van alledaagse voorwerpen – een haakje aan de muur of een wijzer van een klok. In haar meest recente solo-expositie liet ze behalve haar schilderijen ook een aantal objecten zien die zij in haar werken verbeeldt, zoals een bosje asperges. De waarneming van de beschouwer wordt bij het zien van haar werk continu op de proef gesteld. Koks zou een mooie maar voor Art Rotterdam, dat zijn jonge en experimentele karakter graag hoog wil houden, misschien te brave winnaar zijn.


Art Rotterdam, van 9 tot 12 februari, Cruise Terminal, www.artrotterdam.com

Beeld:

Courtesy Gerhard Hofland
Jens Wolf, 12.03, 2012. Acryl op hout, 80 x 60 cm. Art Rotterdam, galerie Gerhard Hofland

In shadow 2010
Courtesy Jeanine Hofland Contemporary Art
Rumiko Hagiwara, In Shadow, 2010. Grafiet, lamp, hoek, variabele schaduw. Art Rotterdam, galerie Jeanine Hofland

Aukje Koks, Undertones, 2011. Olie op canvas, 60 x 45 cm / luxaflex 70 x 60 cm
Collectie Aegon Nederland / Courtesy Galerie Diana Stigter

Steve Schapiro, Andy Warhol en Edie Sedgwick met hun entourage, New York, 1965. Kunsthal, Collecting Warhols World, 4 februari t/m 1 april