De beste kunst voor thuisblijvers #14

Een huiskamergesprek met Tracey Emin en meer kunsttips voor thuis

De komende twee weken moet de cultuurliefhebber het doen met wat er online wordt aangeboden en dus verzamelt De Groene weer de beste tips voor de thuisblijver, van gestreamd theater tot virtuele musea en online filmtheaters. Vandaag: kunsttips van Joke de Wolf.

Museumbezoek: Virtueel langs de brandblusser

Heeft een museumbezoeker ooit de behoefte gehad de maten van een museumzaal te weten? Softwareontwikkelaars in opdracht van musea denken van wel. Bij het BOZAR en in de National Gallery of Australia gebruiken ze software die de bezoeker naast een vergrootglas ook een liniaal meegeeft. Het maakt de ervaring niet prettiger. Klunzig dwaalt de bezoeker door het virtuele museumgebouw, langs de kunstwerken, brandblussers en bordjes die manen tot afstand houden. Met een beetje muis- en mikkunst lukt het de teksten op de muur te lezen, de letters van de bijschriften bij de losse kunstwerken zijn te klein. Bij de Beethoven-tentoonstelling in Brussel is muziek te luisteren, maar het is onmogelijk om daarbij tegelijk de dodenmaskers en partituren te bekijken. Een video over een Fidelio-uitvoering waarbij echte Amerikaanse gevangeniskoren een bijdrage leverden, brengt opeens wat leven in het onderwerp.

Tentoonstelling: Know my name

Wat musea en galeries na meer dan een halfjaar hele en halve lockdowns wél ontwikkeld hebben, zijn de op afstand toegankelijke lezingen, happenings en interviews rond een nieuwe tentoonstelling. Afstand maakt hierdoor ineens niets meer uit. Zo toont hetzelfde Australische museum de komende maanden de tentoonstelling Know My Name, met en over vrouwelijke kunstenaars. Bij de conferentie komen onder anderen kunstenaar Nan Goldin, kunstcriticus Jennifer Higgie en hoogleraar Griselda Pollock aan het woord, hopelijk komt de opname ook online staan. (vanaf 14 november)

Zoomgesprek: Tracey Emin met Artnet-criticus Kenny Schachter

Zo keek ik op mijn gemak het Zoomgesprek terug dat Tracey Emin voerde met Artnet-criticus Kenny Schachter. Het was georganiseerd in het kader van de opening van haar tentoonstelling in Brussel bij galerie Xavier Hufkens, zelf kan ze er niet bij zijn. Ik vond het interview via Schachters Instagram, en dat was gezien het gesprek niet zo vreemd. De vragen gaan over de vriendschap tussen Schachter en Emin, over de lockdownperiode en over haar dagelijkse routines. Zoom leidt blijkbaar tot huiskamergesprekken. Daarnaast vertelt Emin over het kunstcentrum dat ze in haar geboorteplaats Margate aan het opzetten is. Wie Schachters stijl bevalt, kan hem veel vaker horen in gesprek met kunstenaars in zijn podcast TalkArt.

Hoorcolleges: Onderweg met kunstenaars

In de Duits- en Franssprekende museumlanden is het intussen relatief stil. Het Centre Pompidou presenteert een mooie verzameling podcasts, met bijvoorbeeld de serie ‘Art et Therapie’, met uitzendingen over Joseph Beuys en Antoine Pevsner, of de serie ‘Sur la route avec’, waarin conservatoren vertellen over de reizen die kunstenaars maakten die uitmondden in kunstwerken. Bij het Louvre is het aanbod degelijk (en al iets ouder), maar niet minder relevant. Zo staat er een keurige collegeserie online over de geschiedenis van de ruïne in de kunst. Prettig te volgen, een ouderwets hoorcollege met powerpoint. Ik hoorde een interessant verhaal over de ruïnes van Constable (wiens tentoonstelling in Haarlem nu niet te zien is), Turner en Friedrich (tentoonstelling in Düsseldorf, ook niet te zien).

Tijdreizen: Raak bij het Getty

De meest aangename digitale kunstervaring komt uit de regio waar ze het geld en de kennis bij de hand hebben, bij het Getty Institute in Los Angeles.

Zoals bij de (podcast)serie Art and Ideas, waarbij soms een korte overpeinzing over een kunstwerk uit de collectie te horen is, een kunstwerk uit de collectie waar de medewerkers van het Getty aan moeten denken tijdens het thuiszitten. Zoals de conservator fotografie, die een overeenkomst ziet tussen een zelfportret in de tuin, gemaakt door fotopionier Hyppolyte Bayard rond 1840, en de groentetuin die zij met haar echtgenoot begon tijdens de lockdown. Voor mensen met weinig luistergeduld is de tekst ook uitgeschreven.

De meeste indruk maken de presentaties waarbij de conservatoren, en kunsthistorici hebben samengewerkt met de programmeurs. Zoals bij de (re-)constructie van de miljoen foto’s die Ed Ruscha (1937) tussen 1965 en 2010 maakte van de straten van Los Angeles. In 1966 publiceerde hij hier een eerste boek van, Every Building on the Sunset Strip, en in de loop der tijd bleef hij het project uitbreiden en herhalen. Met pijltjestoetsen kan de bezoeker heel eenvoudig een tijdsreis maken.

Online presentatie: Een Palmyra-ervaring

Een ander hoogtepunt is de online presentatie over Palmyra uit 2017. Met een ingenieus gebruik van tekst, kaarten, prenten en negentiende-eeuwse foto’s kan de websitebezoeker in eigen tempo een eigen beeld vormen van de oorspronkelijke gebouwen en de kunstwerken die op basis daarvan ontstonden. En van de ruïnes die daar na 2016 nog van resten. Een presentatie die kritiek kreeg omdat er een wel erg westers perspectief wordt getoond. Terechte kritiek, én een teken dat een dergelijke presentatie als zelfstandige tentoonstelling serieus genomen wordt. Het is te hopen dat meer musea het voorbeeld kunnen volgen in het serieus nemen van de online bezoekers, in plaats van ze af te wimpelen met een digitale liniaal.