De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Een Iraanse deal, geen vriendschap

Teheran – Iraniërs gingen afgelopen week massaal de straat op om de historische atoomdeal tussen Iran en de zes wereldmachten te vieren. Het akkoord werd in de Iraanse media als een ware overwinning voor Iran gepresenteerd, waarbij de gedane concessies vakkundig werden weggemoffeld.

De meeste burgers zijn vooral blij dat de internationale sancties tegen Iran zullen worden opgeheven. Die waren immers verwoestend voor de economie. Velen verwachten nu dat de deal niet alleen zal leiden tot een enorme economische opleving in het land, maar ook tot een positiever imago in de wereld en uiteindelijk tot meer sociale vrijheden en een verbetering op het gebied van mensenrechten.

Waarschijnlijk zal er van een liberaler klimaat echter geen sprake zijn. Integendeel. De conservatieven, die niet blij zijn met de gematigde president Hassan Rohani en zijn toenadering tot het Westen, zullen immers moeten bewijzen dat Iran niet is gezwicht voor Amerika en ook helemaal geen vrienden wil worden met de ‘Grote Satan’. De haat tegen de Verenigde Staten vormt namelijk een belangrijke pijler van de revolutionaire staatsideologie, waaraan de islamitische republiek veel bestaansrecht ontleent. Na ruim 36 jaar ‘Dood aan Amerika’ te hebben gescandeerd, zou het voor de conservatieve machthebbers een enorm gezichtsverlies betekenen om van de ene op de andere dag alle vijandelijkheden van tafel te vegen.

De rechterlijke macht, een ultraconservatief bolwerk dat onafhankelijk opereert, zal nu nog extra willen bewijzen dat het een flinke vinger in de Iraanse politieke pap heeft en Rohani geen nieuwe successen gunnen. In dat verband is het veelzeggend dat sinds Rohani’s aantreden de oppositieleiders nog steeds vastzitten, het aantal executies alleen maar is toegenomen en dat op de dag van het atoomakkoord de derde rechtszitting plaatsvond tegen de Iraans-Amerikaanse _Washington Post-_journalist Jason Rezaian.

Dat het atoomakkoord beslist geen vriendschapsverklaring aan het adres van Amerika is, bleek afgelopen zaterdag al toen geestelijk leider ayatollah Ali Khamenei – de persoon die het laatste woord heeft in Iran – een toespraak hield bij de viering van het Suikerfeest. Hij noemde Amerika zeer onbetrouwbaar. Het land zou er altijd alleen maar op uit zijn geweest om Iran te domineren. Opvallend vaak gebruikte hij de frase ‘of het akkoord nou wordt goedgekeurd of niet’, benadrukkend dat het akkoord in Iran zelf nog goedgekeurd moet worden door de nationale veiligheidsraad en het parlement.

Het publiek begon instemmend te schreeuwen toen de geestelijk leider zei dat de slogans ‘Dood aan Amerika’ en ‘Dood aan Israël’ ook in de toekomst nog voortdurend zullen worden gehoord in de straten van Teheran.