Hakim Ziyech, Drontenaar

Een jongen van de club

Dat Hakim Ziyech de beste voetballer van de eredivisie is, daar is iedereen het nu wel zo’n beetje over eens. Maar is hij ook een toonbeeld van geslaagde integratie? Of juist van mislukte?

Hakim Ziyech met een Ajax-supporter tijdens de UEFA Champions League-wedstrijd tegen Valencia. Amsterdam, 10 december 2019 © Soccrates / Getty Images

Een van de aandoenlijkste gesprekken aan tafel bij De wereld draait door het afgelopen jaar (en nu we terug mogen blikken: misschien wel van de afgelopen vijftien jaar) was die op 28 november. De hele tafel zit vol met jongens van een jaar of elf in voetbalkleding die behalve hun Marokkaanse roots nog iets gemeen hebben: ze zijn idolaat van Hakim Ziyech. Wat het zo mooi maakt is dat ze helemaal niet proberen ook maar iets af te zwakken van hun bewondering of het willen verklaren. ‘Hij doet het gewoon goed’ en ‘hij is te goed, ja’. Of ze extra trots zijn omdat de spelmaker van Ajax ook van Marokkaanse afkomst is, wil Matthijs van Nieuwkerk weten van Sami, Ibrahim, Marouane, Safouane. De kleine Aziz zegt: ‘Ja, want hij vertegenwoordigt zijn volk en hij doet het goed in het Marokkaans elftal en in de Champions League met Ajax en hij doet het goed met Promes samen.’

Een dag eerder heeft Ajax in Frankrijk een puike pot gespeeld bij het Franse Lille. Ziyech excelleert (0-2 winst, doelpunt en een assist op Promes) zoals hij al tijden doet in de Champions League, maar het is een andere actie die definitief zijn status van superster bevestigt. Na 72 minuten komt er een jongen van een jaar of twaalf met bril en een grote bos krullen het veld op rennen, richting Ziyech. Geen onbelangrijk detail: het Franse jongetje heeft zijn roots ook in Marokko.

Normaal gesproken is het een moment dat het hele stadion en de miljoenen televisiekijkers hun adem inhouden als een toeschouwer het veld betreedt. Maar in plaats van dat hij wegloopt of schrikt, snapt Ziyech meteen wat er aan de hand is en drukt het kleine ventje tegen de borst en fluistert hem wat in. De beveiligers houdt hij even op afstand. Na de wedstrijd zegt Ziyech: ‘Hij is een kleine jongen die volgens mij zijn idool ziet. Ik voel me vereerd. Dit gebeurt niet zo een, twee, drie.’ Het zijn vormen van adoratie die passen bij Messi of Ronaldo, en blijkbaar ook bij Hakim Ziyech uit Dronten.

Sami zegt een dag later tegen Matthijs dat hij ‘best wel’ jaloers was, want hij zou dat ook graag willen, ‘en al helemaal in een stadion’. Of Ziyech zijn grote idool is? ‘Heel groot.’ Of hij zijn poster boven zijn bed heeft hangen? Hij knikt hevig, jazeker!

Het is misschien wel het beste teken van zijn ontwikkeling, zegt voetbaljournalist Willem Vissers van de Volkskrant. ‘Dat hij aardig was tegen dat jongetje en niet vijandig.’ Ziyech gaf na de wedstrijd zijn shirt aan een man die zich voordeed als de vader. Toen dat helemaal niet zo bleek te zijn, heeft Ziyech die jongen naar Amsterdam laten komen. Daar kreeg hij alsnog een shirt. Vissers: ‘Van de persafdeling van Ajax hoor je ook dat hij heel veel doet voor kinderen en dat vind ik veel belangrijker dan dat hij niet altijd met journalisten wil praten. Hij is getransformeerd van een wat nukkige, achterdochtige man naar iemand die zich open heeft gesteld. Al blijft hij een beetje wantrouwig, eigengereid en trots.’

Een highlight maken met beelden van voetballer Hakim Ziyech is niet zo moeilijk. Alles wat hij doet ziet er namelijk mooi uit. Niet alleen de bal over veertig meter die perfect op maat is of een weergaloos doelpunt van buiten het strafschopgebied, dat spreekt voor zich, maar eigenlijk elke aanname, het tikje terug, een sleep en zelfs een ingooi. Dat komt niet alleen door de manier waarop hij de bal toucheert, achteloos en met veel gevoel, het is ook de reële kans op iets geniaals. Als Ziyech de bal krijgt, kan er altijd wat moois gebeuren; hij is bereid risico’s te nemen.

Dus toen Ajax vorige week op de eigen website bevestigde wat al op alle nieuwssites had gestaan, namelijk dat de Amsterdammers overeenstemming hebben bereikt met Chelsea over een transfer van Ziyech voor 40 miljoen euro, werd er niet alleen een filmpje op de website geplaatst van zijn mooiste doelpunten, maar ook een video met gewoon wat hoogtepunten met daarbij de tekst: ‘You have to believe in his magic.’

Nog niet zo lang geleden hadden mensen die het toen al in Ziyech zagen cijfers nodig om anderen te overtuigen. Niet omschakelen en weinig lopen? Tegen AEK Athene in de vorige Champions League poulefase liep Ziyech (11,9 kilometer) na Dušan Tadić (12,8 kilometer) de meeste meters van alle spelers. Een wedstrijd eerder tegen Bayern München stond hij ook in de top vier. Als een columnist in Trouw schrijft: ‘Ziyech is een op zichzelf gerichte, zichzelf overschattende speler’ kun je daar tegenin brengen dat hij sinds 2016 de meeste assists (51) van de eredivisie op zijn naam heeft. Er wordt ook niet meer door oud-trainers van Ajax (oké, eentje: Aad de Mos) gezegd: ‘Met Ziyech word je geen kampioen. Hij kiest zijn wedstrijden uit en heeft een slechte lichaamstaal. Hij zou op de bank moeten zitten.’

Ook door de supporters van Ajax is hij al een tijd geleden in de armen gesloten, nadat ze hem geregeld hadden uitgefloten en hij door een fanatiekeling zelfs stevig werd geduwd na een collectieve wanprestatie. Met de toegenomen waardering lijkt hij zelf ook meer ontspannen en vrolijker. Twee jaar geleden schreef Sam Planting, een journalist die leunt op data, in een voortreffelijk profiel voor Hard gras nog over waarom Ziyech maar niet de populariteitsprijs leek te winnen: ‘De meest waarschijnlijke verklaring heb ik voor het laatst bewaard. Want ik vermoed, helaas, dat de “uitstraling” – een woord dat ik het liefst nooit zonder aanhalingstekens op papier wil zetten – van Ziyech een grote rol speelt bij de manier waarop hij doorgaans wordt beoordeeld. Eerlijk is eerlijk, Ziyech oogt niet als de meest geïnteresseerde voetballer aller tijden. Zijn schouders hangen bijna permanent omlaag. Zijn blik is vaak op de grond gericht. Zijn antwoorden voor de televisiecamera’s vrijwel altijd beknopt en stoïcijns.’ Zoals Ziyech eerst werd gezien als de verpersoonlijking van het net-niet bij Ajax, zo werd hij ook het uithangbord toen de club met frivool en attractief spel Europa ondersteboven speelde.

Het lijkt hem zelfs vergeven dat hij niet voor het Nederlands elftal koos, maar voor dat van Marokko. Want misschien is dat wel de kwestie die het meeste aan zijn imago kleeft, zoals die voor veel spelers met migratieachtergrond bepalend kan zijn voor hun populariteit. Vroeg of laat komen uitzonderlijke sporters met een dubbele nationaliteit in een loyaliteitsconflict: kies je voor het land waar je (vaak) bent geboren en getogen of kom je uit voor het land van je ouders? De juiste keuze bestaat niet. Kies je voor Nederland dan ben je een landverrader en ‘verkaasd’, kies je niet voor Nederland dan ben je ondankbaar – of ‘een domme jongen’, zoals Marco van Basten over Ziyech zei.

Als je de beste bent van de eredivisie en van Marokkaanse komaf, word je ineens van alles waar je niet om hebt gevraagd – en wat iemand als Frenkie de Jong bespaard is gebleven. Boegbeeld en uithangbord, van politici bijvoorbeeld. Van jongens zoals hij, die zich minder gewenst voelen, tot in de voorsteden van Frankrijk aan toe. Uit het stuk van Planting: ‘Misschien, héél misschien, heeft het gebrek aan waardering voor Ziyech te maken met zijn Marokkaanse achtergrond? De inhoud van (…) felle internetreacties op stukjes over Ziyech wijst namelijk opvallend vaak die richting op. Je zou het racistisch kunnen noemen.’

Maar ook dat lijkt omgeslagen. Of, zoals D66-voormannen Rob Jetten en Jan Paternotte in mei in een opiniestuk in de Volkskrant schreven: Ziyech is volgens deze politici het toonbeeld van de geslaagde integratie van Marokkaanse Nederlanders. Toch opvallend, voor een jongen die op school niet presteerde en die uit een gezin komt waar de politie een hotline naartoe had.

Ajax tegen PAOK Saloniki, kwalificatie voor de UEFA Champions League. Amsterdam, 13 augustus 2019 © Dean Mouhtaropoulos / Getty Images
‘Hakims broers konden geweldig voetballen, maar ze konden het koppie er niet bijhouden’

Wie Hakim Ziyech wil doorgronden, kan op een doordeweekse avond naar zijn geboorteplaats Dronten rijden. Als je van tevoren contact zoekt met de plaatselijke voetbalclub ontmoet je Remco Peters op de parkeerplaats en loop je samen naar het hoofdveld. Daar traint om 20.01 uur het eerste elftal en de teammanager wordt met een handbeweging gevraagd te komen en je wordt aan hem voorgesteld met de woorden: ‘Dit is een journalist uit Amsterdam die hier is voor een verhaal over Hakim, dat mag ik gewoon zeggen toch’, en de teammanager blijkt net als iedereen bij ASV Dronten een herinnering aan Hakim te hebben. In dit geval hebben ze zelfs samen gevoetbald, aldus Lloyd Meyboom. Hij wijst een paar jongens uit het eerste aan die toen ook in de E1 zaten, met Peters als trainer. Ingmar Koster, Jodi de Boer, Luke Vermue.

Meyboom heeft thuis nog een elftalfoto, omdat ze dat seizoen kampioen werden van de hoofdklasse. Dat kwam zeker mede door Hakim, ‘die kon natuurlijk wel een balletje trappen en heeft dat seizoen ongelooflijk veel gescoord’. Tja, wat moet hij nog meer over hem vertellen. Bij de club waren ze verbaasd toen Hakim werd afgeschilderd als een lastige en nukkige jongen. Zo kennen ze hem hier helemaal niet. Meyboom: ‘Voor ons is het gewoon Hakim, binnen de club is het gewoon Hakim. Het blijft een jongen van de club, een Drontenaar.’

Dat hij een van de weinige spelers van Marokkaanse komaf was, speelde volgens zijn oud-trainer en voormalig ploeggenoten geen rol in het plaatsje waar de drie grootste partijen in de gemeenteraad de vvd, het cda en Leefbaar Dronten zijn en de drie kleinste GroenLinks, de SP en de pvda.

Peters herinnert zich opvallend veel van dat seizoen, een jaar of zestien geleden. Met scouts die voor Hakim langs de lijn stonden van Ajax, Vitesse en Heerenveen. Maar hij wil eerst iets anders laten zien. ‘Loop maar mee’, zegt Peters, een veertiger met het uiterlijk van een vriendelijke oud-militair. Ondertussen gaat hij al handen schuddend en mensen omhelzend vanaf het hoofdveld van ASV Dronten naar de andere kant van het complex; hier kent iedereen elkaar. ‘Dat allerlaatste veldje’, zegt hij wijzend, ‘dat is veld 6 en daar scoorde Hakim zijn eerste goal voor ons. Dat vergeet ik nooit meer. Tegen Wijhe E1.’ Hakim werd die wedstrijd gewisseld. Hij had al drie keer gescoord toen hij zes man passeerde en zijn vierde maakte. De nieuweling werd naar de kant gehaald met de woorden: ‘Het is een teamsport.’

Het was in de periode dat Hakims vader overleed aan de gevolgen van een spierziekte. ‘Ik herinner me zelfs nog het bed in de woonkamer waarin zijn vader tijdens zijn ziekte sliep. Zijn dood heeft enorme indruk op Hakim gemaakt. Hij komt uit een grote familie, waar de sturing ineens wegviel. Hij gebruikte in die tijd voetbal als uitlaatklep, dat was heel prettig voor hem.’ Vooral broer Faouzi was elke week langs het veld te vinden. Reed Hakim overal naartoe. In de Volkskrant zei Ziyech over zijn broer: ‘Die heeft de vaderrol op zich genomen en mij wakker geschud tijdens een gesprek bij ons thuis van een paar uur. Ik ben hem daar nog steeds enorm dankbaar voor. Wat hij zei? ‘Luister, vriend, wij werken hier nu al acht jaar aan, jij gaat niet stoppen.’ Inmiddels zijn de broers gebrouilleerd.

De hele familie Ziyech is bekend in de Flevolandse plaats met veertigduizend inwoners. Peters wijst naar een van de weinige voetballers met een migratieachtergrond, die elders op het complex loopt. Het is Oualid Ziyech, een zoon van Hakims broer Faouzi en een talent uit het hoogste jeugdteam.

‘Zijn broers Hicham en Essam waren technisch beter dan Hakim.’ Aldus Haci Akca, die een jeugdteam traint. Hij is al sinds de kindertijd bevriend met de broers van de Ajacied. Die hebben het profvoetbal ondanks hun talent niet gered, ‘want wij hielden ook van uitgaan, chillen, drinken. Die levensstijl ging niet samen met voetbal.’

Het gezin Ziyech bestaat uit vijf broers en vier zussen. Hakim is de jongste, een nakomertje. Akca: ‘Dat was ook zijn geluk: hij mocht niet de fouten maken die zijn broers hebben gemaakt.’ Peters moet lachen en zegt dat die betrokkenheid een reden heeft. Hij heeft jaren bij de politie gewerkt. ‘Ook in die hoedanigheid ben ik bij de familie Ziyech aan de deur geweest, zal ik maar zeggen. Zijn broers waren geen lieverdjes. Ze konden allemaal geweldig voetballen, maar het lukte niet om het koppie erbij te houden. Vooral Essam, man, wat een geweldige voetballer was dat.’

In de Volkskrant zei Ziyech een paar jaar geleden over zijn opvoeding: ‘Ik ben het lievelingetje. Bepaal thuis wat er gegeten wordt, bijvoorbeeld. Of dat de beste opvoeding is? Misschien niet. Ik heb het wel als heel liefdevol ervaren.’ Over zijn broers en het gemis van hun vader: ‘De sturende hand, die ook hard kon zijn, ontbrak. Twee broers zijn op het verkeerde pad beland. Soms kwam ik beneden en dan miste ik er een. Was-ie op pad, zullen we maar zeggen. Of zat in de gevangenis. Ik keek er niet eens meer van op.’

Teuny van der Stoel, die even bij een training van haar zoon staat te kijken, wil ook wel wat kwijt over Hakim. ‘Hij komt uit een mooie familie. Zijn moeder ook, die vrouw laat zich niet gek maken. Hakim wilde een huis voor haar laten bouwen, maar ze heeft gezegd: niks daarvan. Ik blijf lekker in oud-Dronten.’

Peters zegt dat het geen toeval is dat Ziyech vanaf ASV Dronten naar Heerenveen ging, de club waar hij debuteerde om vervolgens via FC Twente bij Ajax te belanden. Dat heeft hij hem ook geadviseerd. Weg uit Dronten en van de slechte paden die zijn broers hadden geëffend, niet naar de Randstad met alle verleidingen, maar in een gastgezin in het nuchtere Friesland.

Ajax tegen PAOK Saloniki, kwalificatie voor de UEFA Champions League. Amsterdam, 13 augustus 2019 © Erwin Spek / Soccrates / Getty Images

‘Het is geen dorp, maar echt spannend is het er nou ook weer niet.’ Dat zegt Hans de Jong die Ziyech drie jaar heeft getraind bij Heerenveen. ‘Hij was in het begin redelijk timide, maar op het veld behoorlijk bepalend. Hij was zo goed dat hij dacht dat alles om hem draaide. Toen hebben we hem vervroegd doorgeschoven naar de B1.’

‘Ziyechs keuze voor het Marokkaanse elftal is geen keuze voor Marokko, maar een tegen Nederland’

Ziyech had toen al wat hij nu nog heeft: hij ziet openingen die anderen niet zien én heeft de gave om de bal daar ook te krijgen. De Jong: ‘Het was geen makkelijke jongen. Hij kon opstandig en dwars zijn. Ik heb hem een seizoen tegen zijn zin als verdedigende middenvelder laten spelen. Dat kon hij ook geweldig, maar meer nog was het om hem te laten zien hoe het is om het werk van anderen op te knappen.’ Maar waar zijn oude trainer vooral bewondering voor heeft, is de veerkracht van Ziyech. ‘Hij is ondanks alle kritiek altijd zijn eigen weg gegaan. Hij kon naar Feyenoord, maar koos voor FC Twente. Hij kon naar mooie clubs in Europa, maar bleef tot ieders verbazing langer bij Ajax. Die eigenzinnigheid is knap in de voetballerij. Hij heeft mentale hardheid. Dat is deels erfelijk, maar dat komt natuurlijk ook door het milieu waar hij uit komt. Hij heeft redelijk veel tegenslag gehad, meer dan gemiddeld. De een zwelgt daarin, een andere recht zijn rug. Hakim hoort duidelijk bij de tweede groep.’

Het is ook een verklaring voor zijn populariteit bij de Marokkaanse diaspora. Hij is een jongen uit de dezelfde sociale klasse, die uitstraalt dat hij doet waar hij zin in heeft. Iemand die zich uit die kringen heeft weten te voetballen en dat graag laat zien. De jongens die hem adoreren willen ook een Lamborghini, Rolex, Audemars Piguet en welke andere merken er verder voorbijkomen op de sociale mediakanalen van Ziyech.

‘Hij is ongekend populair omdat hij succes vertegenwoordigt, maar je moet wel kijken bij wie hij populair is’, zegt publiciste Laila Ezzeroili. ‘Net als bij iemand als Badr Hari zijn het mensen die uit dezelfde klasse komen en die dezelfde statussymbolen nastreven en die een gebrek aan zelfbeheersing interpreteren als assertiviteit en dominantie. Maar ook bij mensen die het in principe hartstikke goed hebben en inmiddels tot de middenklasse behoren, die antipathie tegen Nederland en het Westen koesteren en daar niet eerlijk over durven zijn. Zij voelen niets minder dan triomf bij zo’n keuze van Ziyech voor Marokko.’

Toen Hakim Ziyech maar niet werd geselecteerd voor het Nederlands elftal, op één keer na onder Guus Hiddink toen hij met een blessure moest afhaken en voor Marokko koos, snapte schrijver en journalist Thomas Rijsman daar helemaal niks van. Ziyech liet toch wekelijks zien dat hij een van de beste spelers was van de Nederlandse velden? Het was toch niet moeilijk om te zien dat de toenmalige speler van FC Twente een uitzonderlijk talent was? Waarom werd hij niet opgeroepen?

Rijsman zocht contact met zijn Tilburgse jeugdvriend Nordin Ghouddani, nu sportjournalist, om van hem te horen wat hier aan de hand was. Ghouddani sprong juist een gat in de lucht toen Ziyech voor de Atlasleeuwen koos. Hij was blij met de ‘afwijzing’ van Nederland. ‘Ja, natuurlijk. Ik ben een Marokkaan en een groot fan van de nationale ploeg. Dat is toch ook niet zo gek? Vraag voor de grap op straat wat mensen zien als ze naar mij kijken. De meerderheid zal zeggen: een Marokkaan.’

Bijna vijf jaar later is er het boek Marokkaanse trots, dat begin april uitkomt. Rijsman en Ghouddani hebben met zo’n dertig Marokkaanse Nederlanders gepraat uit de voetbalwereld. Krijgen ze wel de aandacht en erkenning die ze verdienen? Hebben ze te maken met achterstelling door hun afkomst? En hoe komt het dat zo’n tien procent van de voetballers in de eredivisie een Marokkaanse achtergrond heeft en geen enkele hoofdtrainer en maar één bestuurder?

Om terug te komen op Rijsmans vraag, hoe het in godsnaam komt dat Ziyech maar geen uitnodiging kreeg van Oranje, zegt Ghouddani: ‘Het eerlijke antwoord en zonder eromheen te draaien: discriminatie. Wat kan het anders zijn?’ Rijsman sputtert nog wat tegen, zegt dat je dat moeilijk kan bewijzen. ‘Maar na alle gesprekken voor ons boek ben ik wel anders naar dit onderwerp gaan kijken. Ik heb zelf de Belgische nationaliteit, maar ben wel in Nederland geboren en getogen. Denk je dat ik daar ooit gezeik over krijg? Dat mensen gaan twijfelen aan mijn loyaliteit? Natuurlijk niet.’ Inmiddels kan Rijsman zich enorm opwinden als iemand roept dat Marokkaanse Nederlanders niet voor Marokko mogen kiezen. ‘Wat een onzin.’

‘Ziyech een voorbeeld van geslaagde integratie?’ Laila Ezzeroili herhaalt de vraag. Eerder het tegenovergestelde, meent ze. Ziyechs keuze voor Marokko is niet een keuze voor Marokko, maar een keuze tegen Nederland. ‘Lees de interviews met onder anderen zijn broer in de NRC er maar op na. De knvb zou niet genoeg interesse en waardering hebben getoond en is daarvoor gestraft met een keuze voor Marokko. Hij voelt zich niet geaccepteerd hier in Nederland. De Marokkaanse voetbalbond heeft sluw ingespeeld op deze kwetsbaarheid van Ziyech. Bij psv’er Mohamed Ihattaren liepen ze stuk op de weerbaarheid van de voetballer en zijn familie.’

Wat je van Ziyech en Ihattaren moet weten, zegt Ezzeroili, is dat ze weinig overeenkomsten hebben anders dan dat ze beiden hier zijn geboren en op een moment in hun carrière moesten kiezen tussen Marokko en Nederland. ‘Marokkaanse Nederlanders worden altijd, onterecht, als een homogene groep gezien, maar ook Marokkaanse Nederlanders zijn individuen met verschillende deelidentiteiten, waaronder de sociale klasse waartoe ze behoren. Ziyech is grotendeels zonder vader opgegroeid en komt uit een onderklasse-gezin waarbij de broers het verkeerde pad op gingen. Ihattaren komt uit een sociaal-economisch sterk nest, in elk geval een van de broers van Ihattaren heeft gestudeerd. Dat doet er veel meer toe dan dat iemands ouders in Marokko zijn geboren.’

Die afkomst is Ziyech aan te zien, meent Ezzeroili. Machismo, de nadruk op status, geld en auto’s en dat etaleren, snel gekrenkt en in zijn trots geraakt. ‘Dat is misschien deels karakter, maar ook zeker onderklasse-cultuur.’

Dat Ihattaren koos voor Oranje zag Ezzeroili, die in september een van de opstellers was van het manifest van Marokkaanse Nederlanders waarin zij de Nederlandse overheid om steun vroegen in hun strijd tegen de verplichte Marokkaanse nationaliteit, als kantelmoment. ‘Iemand zei dat heel mooi: “Ik wil af van de dubbele nationaliteit want ik wil me eindelijk wortelen. Ik wil die onrust die ik mijn hele leven heb gevoeld, dat anders-zijn, zoeken naar een identiteit en een nationaliteit, die condition migrante, voorgoed achter me laten. Ik wil dat niet doorgeven aan mijn kinderen.” Dat Ihattaren dat heeft gedaan, zonder reserves, voluit voor Nederland en de Nederlander in hem kiezen en dat zijn moeder daar tranen in haar ogen van kreeg, zegt veel over die familie en het is bovendien inspirerend. Voor mijn generatie, maar vooral voor de generatie van mijn kinderen.’

Dat er sprake zou zijn van discriminatie en dat Ziyech daarom niet eerder is geselecteerd voor het Nederlands elftal? Ezzeroili: ‘Zegt wie? De onderbuik? De onderbuik van Wilders en Baudet zegt ook heel veel, moeten we daar ook naar luisteren? Kom met bewijs of een steekhoudende analyse, maar niet met gevoelens van miskenning. Moeten Nederlandse spelers zonder dubbele nationaliteit niet ook gewoon afwachten of ze geselecteerd worden? Was hij wel al voor Marokko geselecteerd? Nee? Is dat dan ook discriminatie?’

De mensen die zo blij zijn met Nederlandse Marokkanen die voor Marokko kiezen, moeten bij zichzelf te rade gaan en zich afvragen waarom zijzelf dan niet voor Marokko kiezen, aldus Ezzeroili. Het is wat haar betreft de omgekeerde wereld dat zij zich moet verdedigen als ze ervoor pleit om helemaal voor Nederland te kiezen. ‘Marokko is een land waar onderdrukking is, genderongelijkheid, racisme, corruptie, martelingen. Leg mij dan uit waarom iemand die in Dronten is geboren en getogen voor Marokko kiest.’

In Dronten blijft Ziyech een held. Ze lopen dan wel niet massaal in een shirt van het Marokkaanse elftal, zegt zijn oude trainer Remco Peters. ‘Maar het Ajax-shirt met rugnummer 22 heeft bijna ieder jeugdlid, zelfs als ze niet voor Ajax zijn.’ En zijn populariteit komt niet doordat de club waarschijnlijk ook weer geld overhoudt aan de transfer naar Chelsea, maar gewoon ‘omdat Hakim Hakim is gebleven’.

Er is zelfs een reële kans dat de voetballer een standbeeld krijgt op zijn geboortegrond. Het in 1982 gebouwde gemeentehuis krijgt voor 25 miljoen euro een make-over en de bewoners mogen meedenken over hoe die worden besteed. Online konden ze Drontense symbolen inbrengen en daar vervolgens over stemmen. Volgens de Drontenaren zijn de belangrijkste iconen Meerpaaldagen, Ketelhaven, Walibi, Defqon, Lowlands en dus Hakim Ziyech. Binnenkort wordt bekend of zijn beeltenis er inderdaad komt.

Het laat zich raden wat de voorkeur is van de leden van ASV Dronten. ‘Prachtig toch’, zegt zijn oude trainer Peters. ‘Dat er in een door boeren opgebouwd dorp een standbeeld van een Marokkaan wordt neergezet.’