Commentaar: Foster Parents

Een kinderhand is half gevuld

En weer ligt Foster Parents Plan (FPP) flink onder vuur. Ditmaal als gevolg van een rapport over vermeend wanbeheer in een Haïtiaanse sloppenwijk, afgeleverd door een commissie onder leiding van PvdA-kamerlid Margreeth de Boer. Omdat de organisatie De Boer voor haar onderzoek betaalde en zij bovendien partijgenoot is van minister Herfkens — die FPP zoals nu wederom blijkt op foutieve gronden tot medefinancieringsorganisatie promoveerde — werd van tevoren het onderzoek nauwelijks serieus genomen. CDA-kamerlid Agnes van Ardenne sprak indertijd van een «belachelijke situatie», ook omdat De Boer tevens voorzitter was van de kamercommissie voor Buitenlandse Zaken. De conclusies van de commissie-De Boer zijn niettemin verbijsterend.

Zo blijkt van elke gedoneerde gulden slechts vijftig cent daadwerkelijk ten goede te komen aan het kind. De andere helft van de gulden gaat op aan onduidelijke administratieve kosten. «Ten goede» wil overigens niet zeggen dat het geld het kinderknuistje werkelijk bereikt. Het wordt, aldus de FPP-website, besteed «aan projecten in de directe omgeving van de kinderen». De goedgelovende donoren die hun hopelijk ietwat welvarender adoptiekindje eens van nabij wilden bekijken, kwamen dan ook bedrogen uit. Niet zelden bleek de pupil, indien deze al traceerbaar was, immer in lompen gehuld te gaan en van zijn blanke weldoeners nog nooit gehoord te hebben. Boze donoren richtten de Vereniging van Verontruste Foster Parents op en veroorzaakten een ongekende uitstroom van leden.

Begin 2000 besloot minister Herfkens FPP tot het voornoemde medefinancieringsprogramma toe te laten. Tot dan toe was alleen de organisaties Novib, Icco, Cordaid en Hivos dat voorrecht vergund; gevieren verdeelden zij ruim zevenhonderd miljoen gulden aan subsidie. Herfkens’ besluit was omstreden: FPP had wellicht een brave charitatieve inborst, aan de strenge voorwaarde van «structurele armoedebestrijding» voldeed de organisatie bij lange na niet, luidde alom de waarschuwing. Op dat moment waren tevens volop feiten bekend over ontactische ontwikkelingsoperaties in derdewereldlanden. Ambassades in den vreemde maakten melding van het door FPP in de wielen rijden van projecten van andere organisaties. Toch zette Herfkens haar besluit door en ontving FPP jaarlijks een slordige 85 miljoen aan overheidssteun.

Met de afgelopen week bekend geworden feiten, en tevens het deze woensdag namens Colombiaanse krottenwijkkinderen tegen FPP aangespannen civiel geding in overweging nemende, is andermaal de tijd rijp om voorzetting van de medefinanciering-status te heroverwegen. Omdat zij anders haar geblunder erkent, is het vrijwel zeker dat Herfkens hiertoe niet zal overgaan. Toch zal de minister moeilijk een bevredigend antwoord kunnen formuleren op de deze week door onder anderen partijgenoot Sharon Dijksma gestelde vragen om opheldering.