Een kleine coup in Birma

Ragoon – Op donderdagmorgen stromen de berichten binnen: het hoofdkantoor van de regeringspartij is omsingeld en de voorzitter, Shwe Mann, is afgezet. Een coup, denken de Birmezen in eerste instantie.

De verwijdering van Shwe Mann als hoofd van de partij doet sterk denken aan precedenten tijdens de dictatuur in Myanmar, zoals Birma ook wordt genoemd. ‘Ze kunnen hun oude gewoonten niet afschudden’, zegt een man in een theehuis hoofdschuddend. De generaals mogen dan in 2010 hun uniformen verwisseld hebben voor de traditionele longyi of sarong, maar in de ‘gedisciplineerde democratie’ houden ze de touwtjes strak in handen.

De president, die nauwe relaties heeft met voormalig dictator generaal Than Shwe, zette de afzetting in werking slechts drie maanden voor de verkiezingen van 8 november. ‘Er wordt gezegd dat de godfather er zelf bij was in het hoofdkantoor van de partij’, fluistert een journalist en politiek analist die sinds donderdag toch liever weer anoniem geciteerd wordt. ‘President Thein Sein zou dit nooit alleen durven doen, hij heeft zeker de toestemming van Than Shwe en de legeraanvoerder gekregen.’

President Thein Sein heeft het leiderschap van de partij op zich genomen en ook bondgenoten van Shwe Mann werden vervangen. Het leger wil zo zijn macht over de partij consolideren, waarvan Shwe Mann een tegenstander was. Eerder dit jaar steunde hij een motie om de macht van het leger in het parlement te verminderen – volgens de grondwet gaat 25 procent van de zetels naar de krijgsmacht. Shwe Mann had enige dagen voor de machtsgreep slechts 59 van de 149 voorgestelde voormalige legerofficieren toegelaten tot de partij. Ook was hij gaan samenwerken met Aung San Suu Kyi, de oppositieleidster en was hij open over zijn ambities voor het presidentschap.

Een verklaring van de partij poogt wat in Birmese media omschreven wordt als ‘een kleine coup’ teniet te doen: ‘Shwe Mann is ontdaan van zijn verplichtingen als partijvoorzitter zodat hij zich kan richten op zijn functie als voorzitter van het parlement.’ Op Facebook plaatste Shwe Mann vrijdag een foto van zichzelf aan het werk in het parlement. Speculatie over wat er gebeurd is en wat er nog gaat komen, gaat echter onverminderd door: ‘Shwe Manns tijd lijkt voorbij, maar toch zou het ook allemaal politiek spel kunnen zijn’, peinst de journalist.