Een labour-man naar thatchers hart

Dit weekeinde publiceerde The Sun (commercieel-rechts) een peiling onder haar miljoenen lezers: 52 procent bleek voornemens op de Labour Party te stemmen. De Daily Mirror (hevig anticonservatief) peilde ook en kwam uit op 72 procent. Aangezien The Sun vlak voor de vorige verkiezingen haar lezers de aanbeveling gaf niet op Neil Kinnock (Labour) te stemmen, ging de krant er na de overwinning van de conservatieven en John Major prat op de verkiezingen te hebben ‘gewonnen’. Tegenwoordig is The Sun commercieel-rose!

De reactie op de twee peilingen was opmerkelijk. Ze bevestigden, oordeelden de commentatoren, het einde van het conservatieve tijdperk. In de normale peilingen heeft Labour een recordvoorsprong van veertig procent. Dank zij de malaise bij de conservatieven en dank zij Tony Blair, de briljante advocaat die sinds de dood van John Smith leider is van Labour. Een overbeschaafde populist, die qua afkomst en opleiding een uitstekende leider zou kunnen zijn van… de Conservatieve Partij!
Blair heeft alles in zich waarvan blauw Engeland droomt. Zoon van een koopman, Schot met een puur Brits society-accent, leerling van elitescholen, afgestudeerd in Oxford, begenadigd redenaar. Hij zuigt tienduizenden conservatieve kiezers naar zich toe, hij is mr. Charming, John Major verschrompelt in zijn schaduw tot een smalle streep. En deze man, die alles al mee heeft, is ook nog bezig van de Labour Party een moderne centrum-linkse partij te maken.
Zijn laatste bravourestuk: de grondwet van de Labour Party op zijn kop zetten door een eind te maken aan ‘clause four’. Paragraaf vier van de Labour-constitutie, daterend uit 1918, hield in dat de partij moet streven 'naar het bezit van alle produktiemiddelen en naar de best bereikbare controle door het volk van het staatsapparaat en de industrie’. Dogma’s uit de oertijd van het socialisme en het marxisme. Nog maar kort geleden stemde een congres van Labour met een kleine meerderheid voor handhaving van paragraaf vier. Maar vorige week ging het hoofdbestuur van de partij met overgrote meerderheid akkoord met een nieuwe clause four. Het is zeker dat een speciaal congres van Labour, te houden in april, deze wijziging zal goedkeuren.
De nieuwe paragraaf is een lange, wollige tekst. Een clause four die alle Britten mooi weer en welvaart belooft. Voorbeeld: 'De Labour Party gelooft dat gezamenlijk wij als volk meer kunnen bereiken dan als individuen. Macht, welvaart en kansen moeten velen ten goede komen en niet weinigen. We werken naar een dynamische economie, waarin de macht van de markt en de kracht van concurrentie zullen samenwerken ten einde de mogelijkheden te scheppen die zullen leiden tot nationale rijkdom. De Labour Party streeft ernaar de veiligheid van het Britse volk te garanderen.’ En zo maar door. Bijna vierhonderd warrige woorden.
Labour streeft naar nobele zaken, waar geen zinnige conservatief tegen kan zijn, evenmin als het Labourcongres. Dat zal ter wille van het veroveren van de macht de clause four-nieuwe-stijl slikken, ook al zal niet alles worden begrepen van Tony’s juridische wirwar.