Profiel: Justin Trudeau

Een mooiboy met deuken

De Canadese premier Justin Trudeau werd een wereldwijd symbool: progressief, oprecht en inclusief in een boze rechts-nationalistische wereld. Maar dat imago is het afgelopen jaar afgebrokkeld. Toch wint hij volgende week waarschijnlijk de verkiezingen.

Justin Trudeau tijdens een campagne- bijeenkomst in Surrey, British Columbia, 24 september © Ryan Remiorz / AP / HH

Dat de premier van Canada Justin Trudeau zichzelf bewust heeft omgevormd tot een politiek merk, daarover is geen controverse. Een gevoeliger vraag is wanneer Trudeau daarmee begon. Zijn vijanden geven daarvoor een heel precies moment, namelijk 3 oktober 2000, in de Basilique Notre-Dame van Montreal. Drieduizend mensen zaten daar dicht opeen, bij de afsluiting van de vier dagen durende staatsbegrafenis van Trudeaus vader Pierre. Voor bewonderaars van de jonge Trudeau was dit het moment waarop de bijzondere zoon van een bijzondere man voor het eerst in vol aanzien zichtbaar werd voor het Canadese volk.

Pierre Trudeau was premier geweest van 1968 tot 1984 en werd wel Canada’s 20th Century Man genoemd. Drie dagen lag hij opgebaard in Ottawa terwijl een constante stroom van tienduizenden Canadezen, die soms wel zeven uur hadden gewacht, hem de laatste eer bewees. Daarna werd zijn lichaam in een langzaam rijdende trein naar Montreal gebracht en in het gemeentehuis opgebaard. Weer een dag later zat de Notre-Dame vol hoogwaardigheidsbekleders uit de hele wereld; ere-kistdragers waren Jimmy Carter, Fidel Castro, Aga Khan en Leonard Cohen. Maar het hoogtepunt was ongetwijfeld de toespraak van Trudeaus 28-jarige zoon.

‘Vrienden, Romeinen, landgenoten’, opende Justin, een verwijzing naar Shakespeare’s Julius Caesar. Uitgesproken in Frans en Engels, met veel nadruk en intonatie, versnelling en vertraging, herinneringen en wijsheden, en afgesloten met een dramatisch ‘Je t’aime, papa’, was het zo’n onverwacht emotionele toespraak dat de duizenden aanwezigen spontaan in applaus uitbraken toen Justin klaar was. Hij liep langzaam naar de kist, legde er zijn hoofd op en liet zijn tranen de vrije loop. Het was ongemakkelijke televisie om naar te kijken, omdat de elogie mooi was, maar ook zo duidelijk gehouden met het oog op het theatrale effect voor het aanwezige en tv-kijkende publiek. Dat geeft ruimte voor lastige vragen, zoals: welke motieven speelden er mee?

In ieder geval raakte de toespraak veel Canadezen in het hart. De nationale televisie werd overstroomd met verzoeken om herhaling en de toespraak geldt nog altijd als legendarisch nationaal moment. Ook slingerde het Justin Trudeau het oog van de natie in. ‘Terwijl een jonge man zijn vader begroef, werd een ster geboren’, schreef The Globe and Mail, Canada’s grootste krant. Een voormalig leider van een van Canada’s grote partijen noemde het dezelfde dag nog ‘misschien wel de eerste manifestatie van een dynastie’.

Of het allemaal begon in de Notre-Dame van Montreal of niet, de afgelopen jaren is gebleken dat Justin Trudeau een meester is in het creëren van een publiek persona. De ‘eerste premier van het Instagram-tijdperk’ is hij vaak genoemd, op Twitter tot in academische studies, vanwege zijn uitgekiende gebruik van foto’s en video’s. Als politicus lijkt hij op eenzame hoogte te staan in het benutten van de mogelijkheden van sociale media. Trudeau is de meester van de viral-video, de foto waar iedereen over praat, de gif die iedereen in zijn tijdlijn krijgt.

Dat zijn geen toevallige beelden. Tijdens de verkiezingsrace van 2015, maar ook tijdens de vier jaar van zijn premierschap, werden Trudeaus sociale-media-accounts strak geregisseerd door een heel team medewerkers. Zij produceerden perfect uitgekiende foto’s en clips, waarop Trudeau altijd lachend te zien was met jongeren, vrouwen, minderheden, enthousiaste aanhangers en Canadese vlaggen. Er gaat al jaren in Canada bijna geen week voorbij waarin Trudeau niet de aandacht trekt met beeldmateriaal dat gemaakt en verspreid is door zijn eigen team, of gemaakt op momenten die zijn uitgedacht om de juiste boodschap over te brengen. Als Trudeau langs afstuderende scholieren in galakleding jogt, als hij spontane high-fives geeft: telkens is een staffotograaf toevallig ter plekke.

Die foto’s en video’s vormen een beeldtaal die vertelt dat Justin Trudeau een nieuw soort leider is die tussen het volk staat, enthousiast en oprecht; die om mensen geeft die door politici van de oude stempel stilletjes of openlijk worden genegeerd: vrouwen, etnische minderheden, oorspronkelijke Canadezen, homoseksuelen en andere seksuele minderheden, jongeren, immigranten; die om zaken geeft die andere politici koud laten, zoals het milieu, sociale rechtvaardigheid, emancipatie. Ze tonen een energie, openheid en compassie die niet alleen Trudeaus goede eigenschappen zijn, maar ook die van Canada als land. Trudeaus representatie van zichzelf raakt aan hoe vele Canadezen hun natie het liefste zien: als een tolerant, sociaal en gematigd land en een kracht voor het goede in de wereld.

Dat Trudeau hiermee niet alleen een nationale maar ook een wereldwijde ster werd, was te danken aan een nog veel massievere kracht in politiek en sociale media dan hijzelf: Donald Trump, het vleesgeworden tegenbeeld. De dagelijks woedende president van de VS en alle andere rechts-populistische alfamannetjes die opeens overal leken op te duiken, tilden Trudeau vanzelf steeds hoger op als verpersoonlijking van hun tegendeel. Waar hij anders op internationale ontmoetingen waarschijnlijk als lichtgewicht mooiboy zou zijn beschouwd, benadrukte Trumps theater Trudeau als integer en redelijk. Trudeau werd de great liberal hope.

En toen ging het allemaal grondig kapot. Alsof al zijn selling points werden nagelopen, haalde een reeks schandalen het afgelopen jaar vrijwel elk onderdeel van zijn publieke imago onderuit, van zijn feminisme en milieu-agenda tot zijn compassie en integriteit. In Nederland drongen sporen van Trudeaus onttakeling pas vorige maand door, toen de foto’s van hem met een blackface opdoken. Maar zijn val zette al een jaar geleden in. ‘Trudeaus ontslag is de enige hoop van zijn partij’, schreef een Canadees opinieblad begin maart: zijn reeks misstappen was pas net begonnen.

‘Ik zal nooit “nooit” zeggen in de politiek, maar ik zie niet hoe Justin Trudeau zijn imago ooit weer kan herstellen zoals het was’, zegt de Canadese communicatiewetenschapper Vincent Raynauld in een telefonisch gesprek. ‘Trudeau en zijn team hebben altijd veel werk gestoken in het versterken van zijn presentatie op specifieke aspecten. Dat kwam neer op een identiteitsgedreven politiek, waarbij Trudeaus persoonlijkheid een toegangspoort vormde tot zijn politiek, in plaats van de politieke thema’s die hij uitdroeg. Hij sprak stemmers aan via zijn persoonlijke karakter en emotionele connectie. Op zich was het te verwachten dat hij mensen teleur zou stellen. Hij maakte een merk dat zó puur en stralend was dat het wel besmet móest raken. Maar de manier waarop maakt dat zijn merk niet op dezelfde manier verder kan. Hij zal het moeten aanpassen.’

Voor hij geboren werd, was Justin Trudeau al een sensatie of een schandaal, afhankelijk van welke Canadees je het vroeg. Toen zijn vader Pierre zich in 1968 in de leiderschapsrace had gegooid van de Liberal Party of Canada (lpc) was er een ware Trudeaumania ontstaan. De 48-jarige universitair docent rechten was zoveel jonger, progressiever, charmanter en onconventioneler dan zijn rivalen dat hij werd overladen met media-aandacht en al snel bij publieke optredens werd opgewacht door scharen fans en gillende meisjes. Het hielp daarbij dat hij vrijgezel was, veel uitging en altijd met interessante jonge vrouwen werd gesignaleerd. Hij ging daarmee door toen hij eerst verkozen was tot leider van de lpc en een paar maanden later tot premier van Canada. Dat vergrootte zijn datingstatus aanzienlijk: terwijl hij premier was, had hij onder meer Barbra Streisand en de actrices Margot Kidder en Kim Cattrall als vriendinnen.

Pierre Trudeau had zijn toekomstige vrouw toen al leren kennen. Dat was in 1967, toen hij op Tahiti was om filosofie te lezen en zijn toekomst te overdenken. Hij was destijds minister van Justitie; Margot Sinclair, een zelfverklaard flower child van achttien jaar jong, was met haar ouders op vakantie bij Club Med. Vier jaar later huwde hij haar in het geheim en liet zich de volgende dag fotograferen tijdens zijn huwelijksreis – met opnieuw een enorm effect in de Canadese media. Negen maanden later, op Eerste Kerstdag 1971, schonk Sinclair het leven aan Justin Trudeau.

Trudeau had geen enkele relevante ervaring toen hij zich in 2007 verkiesbaar stelde voor de Liberal Party

Ook de tweede zoon van de Trudeaus, Alexandre, werd geboren op Eerste Kerstdag, in 1973. Weer twee jaar later kwam er een derde, Michel. Het huwelijk was echter minder gelukkig dan productief. Ondanks zijn flair en flashy imago was Pierre Trudeau volgens zijn biograaf een serieuze intellectueel die een rigide werkdiscipline aanhield en maar weinig tijd vrij maakte voor zijn gezin of voor plezier. Sinclair begon zich los te maken uit het huwelijk door te feesten in de legendarische club Studio 54, in de entourage van de Rolling Stones, en door een affaire met Ted Kennedy. In 1977 ging het echtpaar uit elkaar en Pierre verkreeg voogdijschap over de kinderen. Sinclair verhuisde naar een huis vlakbij, werd een bekende jetsetter en speelde in twee films.

Justin Trudeau groeide aldus op in de officiële residentie met spannende gasten als Lady Diana over de vloer en verre reizen. Maar ook met kindermeisjes, en een vader die meestal weg was of aan het werk, maar die wel allerlei strenge regels oplegde, zoals op welke etages zijn zoons Frans en op welke zij Engels met hem moesten spreken. En met een moeder die af en toe ophef veroorzaakte en soms ‘vreemd’ of afhankelijk deed. Later maakte ze bekend dat dit alles werd beïnvloed door een bipolaire stoornis. De ouders bleven elkaar wel zien en Sinclair overtuigde Justins vader ervan dat hun zoon naar een openbare basisschool moest gaan. En niet met privéchauffeur, maar met de schoolbus (met politie-escorte erachter). Zijn vader ging naar zijn werk in een sportwagen.

Terwijl Justin opgroeide, groeide zijn vader uit tot een politicus van een statuur die Canada nog niet eerder had gekend. Zijn campagnemotto was ‘The Just Society’ geweest: een begrip dat Canada neerzette als een land dat de rechten van zijn burgers beschermt, eerlijke kansen geeft aan iedereen en Frans en Engels gelijkstelt. Dat weerspiegelde misschien niet de realiteit, maar gaf wel een aansprekende visie. En dat was voor een van Trudeaus adviseurs ook het voornaamste doel. Filosoof en ‘mediagoeroe’ Marshall McLuhan, een vriend van Pierre Trudeau, geloofde dat Canada geen vaststaande identiteit had. Dat gaf Trudeau de kans om op te treden als ‘samenbindende boodschap’ voor zijn land. De identiteit van Canada zou dan, volgens McLuhan, worden wat Trudeau belichaamde: een progressief, tolerant, open land.

Volgens politicologen werden beide mannen ook beïnvloed door de ideeën van Guy Debord over de functie van ‘spektakel’, een begrip waar bijvoorbeeld Pierre Trudeaus pirouette achter de rug van de Britse koningin Elizabeth zeker onder zou vallen. Justin Trudeau groeide zo op als kind van een man die zijn land probeerde te maken naar zijn evenbeeld.

Pierre Trudeau draagt zijn zoon Justin naar parlementsgebouw Rideau Hall in Ottowa, 1973 © Canadian Press / HH

Wat de buitenwereld er uiteindelijk van overtuigde dat Justin Trudeau meer was dan een lichtgewicht met een mooi gezicht en een mooie naam, was Justins eigen spektakel: een bokswedstrijd. Canadese politiek is doorgaans oerdegelijk en oersaai, en dat twee parlementsleden met elkaar in de ring stappen om te matten was behoorlijk interessant. Door het hele land zapten sportbars in april 2012 van hockey naar Ottawa voor een live-uitzending van Justin Trudeau in Liberaal rood tegen de in Conservatief blauw gestoken Patrick Brazeau, een ruige, uit de Algonquin-stam afkomstige ex-marinier. De wedkantoren schatten Trudeaus kansen niet hoger in dan drie tegen één.

In de decennia daarvoor had Trudeau niets gedaan wat suggereerde dat hij een goede politicus zou zijn. Toen zijn vader afscheid nam van de politiek, in 1984, verhuisde hij met zijn zoons naar Montreal. Justin ging naar een jezuïetenschool en verdween langzaam uit het oog van het publiek. Na zijn middelbare school studeerde hij literatuur en onderwijskunde in Montreal en Vancouver. Vervolgens begon hij aan een lange reeks baantjes waar zijn critici later eindeloos plezier om zouden hebben: uitsmijter van een nachtclub, jeugdkampbegeleider, bungeejumpassistent, wildwaterraftgids en snowboardinstructeur. Zelf wees hij liever op zijn baan als leraar op een dure privéschool in Vancouver. En op zijn bestuursfunctie bij de nationale vereniging voor lawineveiligheid, die hij had aangenomen nadat zijn broer Michel in 1998 door een lawine in een meer was geveegd, en nooit meer werd gevonden.

Trudeau had simpelweg geen enkele relevante ervaring toen hij zich in 2007 verkiesbaar stelde voor de Liberal Party. Het partijbestuur wees hem aan als kandidaat in Papineau, een wijk in Montreal en een van de armste en etnisch meest gemengde districten van het hele land. Direct toonde Trudeau dat hij begreep dat politiek een investering is. Een jaar lang schudde hij regelmatig handjes en belde aan bij deuren. In 2008 werd hij beloond met de districtszetel. Maar als parlementslid deed Trudeau in de jaren daarna niets wat de aandacht trok, behalve zijn haar lang laten. Het leverde hem de bijnaam shiny pony op.

En toen was daar de bokswedstrijd. ‘Het was geen toeval’, zei Trudeau met een ondeugende glimlach toen maandblad Rolling Stone hem vroeg of de match was uitgedacht op media-effect. ‘Ik wilde iemand die een goede tegenhanger zou zijn, en we stuitten op de sjofele, ruige senator uit een inheemse gemeenschap. Hij paste in het plaatje en was een mooi contrastpunt. Ik zag het als het juiste soort narratief, het juiste verhaal om te vertellen.’

Daarbij paste dat de bokswedstrijd werd georganiseerd als inzamelingsactie voor kankeronderzoek, een mooi motief voor alle aandacht die Trudeau voor zichzelf genereerde. Direct nadat de bel ging leek het echter of hij het zou bezuren. Brazeau was veel sterker en hij ramde Trudeau door de ring. Maar na een minuut begon Brazeau al te hijgen en aan het einde van de ronde was het Trudeau die uitdeelde. In de ronden daarna ging de fittere Trudeau op jacht, en in de derde ronde stopte de scheidsrechter het gevecht. De commentatoren hadden de metaforen voor het oprapen: ‘De pony is een hengst geworden.’

Dat was ook de teneur van de media-aandacht voor Trudeau in de jaren erna. De wedstrijd symboliseerde zowel dat hij een man was die zijn woorden met daden ondersteunde, als dat de traditioneel elitaire Liberal Party kon knokken als het moest. En Trudeau had dat aangevoeld. ‘Onderschat nooit de kracht van symbolen in de wereld van vandaag’, zei hij voorafgaand aan de wedstrijd. Een wetenschappelijk onderzoek van honderden nieuwsartikelen toonde later aan dat het mediabeeld van Trudeau door de bokswedstrijd verschoof, van een ‘flinterdun kroonprinsje’ naar iemand die ‘kracht, eer en moed’ belichaamde.

Dit speelde een cruciale rol toen de Liberal Party in 2013 een nieuwe leider moest kiezen. De lpc is de traditionele machtspartij van het land, die in de twintigste eeuw zeventig van de honderd jaar aan de macht was. Maar daarna ging het mis. Sinds 2000 verloren de Liberalen bij elke verkiezing tientallen parlementsleden. Dat bracht vanaf 2006 de strenge Conservatief Stephen Harper aan de macht, en de Liberal Party aan de rand van de afgrond. Bij de verkiezingen van 2011 werd de lpc geleid door de briljante historicus Michael Ignatieff, die een extreem onvermogen aan de dag legde om contact te maken met gewone Canadezen. Hij verloor zelfs zijn eigen kiesdistrict en de lpc werd gedecimeerd tot 34 zetels (elf procent) en derde partij van het land.

Vorig jaar bij het staatsbezoek in India huppelde hij vooral overal rond in Indiase kledij, van fel paars tot geel tot rood, met hoedjes en punt­schoentjes

En toen was daar Justin Trudeau. Voor het partijleiderschap versloeg hij een waaier van gekwalificeerde rivalen, onder wie een juriste bij wie zijn vader een kind had verwekt. De Conservatieven konden hun geluk niet op. In de aanloop naar de verkiezingen van 2015 vertoonden ze talloze gênante foto’s en clips, waaronder een van Trudeau tijdens een liefdadigheidsstriptease. ‘Als hij het podium opkomt met zijn broek aan, overtreft hij waarschijnlijk alle verwachtingen’, zei een Conservatieve woordvoerder voor het eerste lijsttrekkersdebat. Een beruchte advertentie zette Trudeau weg als ‘Just not ready’. En daarna: ‘Nice hair, though’.

Het zou behoorlijk anders uitpakken . ‘Toen Trudeau de leiding nam, stond de lpc nog net niet op het punt van uitsterven, maar verkeerde wel in een heel slechte staat’, zegt politicoloog Tamara Small in een telefonisch gesprek. ‘Toen de leden hem als leider verkozen, verwachtte niemand echt veel van hem. Als hij in de verkiezingen van 2015, zeg, 65 zetels had gehaald, dan was de lpc opnieuw derde geweest en zou dat alsnog als een overwinning zijn gezien.’

Trudeaus campagne beloofde een ‘ander soort politiek’ en een terugkeer naar sunny ways – een Canadese term voor positieve en verzoenende politiek. Zijn politiek was in de meeste opzichten behoorlijk middle of the road, met als thema tolerantie en sociale rechtvaardigheid, en als speerpunt de persoon van Justin Trudeau. Alles bij elkaar – de beschikbare technologie, het politieke moment, de boodschap van verandering en hoop en Trudeaus persoonlijke aantrekkingskracht – creëerde het een perfecte storm. De Liberal Party vaagde de concurrentie weg en haalde een meerderheid in het parlement.

‘Wat Trudeau heeft gedaan is echt opmerkelijk’, zegt Tamara Small. ‘Het zijn niet alleen stemmen die hij heeft getrokken of de boodschap van de partij die hij weer glans gaf. Maar het betreft ook dat deel van de politiek dat het publiek niet ziet. Justin Trudeau is erg goed in het ophalen van sponsorgeld en het overhalen van goede kandidaten om zich in het hele land voor de lpc verkiesbaar te stellen. Als je voorbij het merk en de partijpolitiek kijkt, is Trudeau simpelweg een heel sterke politicus. De lpc is terug in het midden van de maatschappij.’

En in het midden van de politiek. Hoewel Trudeau het imago van vernieuwer succesvol had gebruikt, bleek zijn beleid (net als dat van Obama) gematigd en op zijn hoogst centrum-links. Hij voerde wat nieuwe sociale wetgeving in, wat nieuwe belastingregels, maar deed niets radicaals. Hij omarmde voor de camera’s Syrische vluchtelingen op het vliegveld, maar verruimde de immigratieregels niet. Hij nam selfies met klimaatstakers, maar verscherpte geen milieuregels voor vervuilende bedrijven.

Zijn premierschap maakte ook dat Trudeau zijn karakter niet permanent achter een Facebook-account kon blijven verbergen. Mensen die hem kennen onderschrijven dat Trudeau de charme, het optimisme en de openheid die hij uitdraagt ook werkelijk heeft, maar dat hij ook de verwende, egocentrische snoever kan zijn die zijn vijanden in hem zien. ‘Hij gaat schreeuwen als hij zijn zin niet krijgt en glimt als hij die wel krijgt’, zei een kennis van hem tegen The Atlantic. Op de parlementsvloer schold hij een collega eens uit voor ‘stuk stront’ en elleboogde hij, toen hij een partijlid probeerde weg te trekken, een lid van de oppositie hard tegen een van haar borsten. Rolling Stone beschreef het begin van zijn premierschap als ‘kijken naar een kleuter die voor het eerst fietst: zoveel belofte, zoveel valpartijen’.

Justin Trudeau met zijn zoons Hadrien (rechts) en Xavier in oktober, Frank Conservation Area in Plainfield, Ontario © Frank Gunn / AP / HH

Voorbij Canada’s grenzen trokken die valpartijen niet zoveel aandacht. Trudeaus Instagram-masker hield in de wijdere wereld nog stand, waardoor zijn imago binnen Canada en daarbuiten verschillend was. Maar sinds vorig jaar veranderde er iets wezenlijks: de kleine valpartijen en schrammen maakten plaats voor diepere beschadigingen. Het begon met een reis naar India die volgens zijn eigen adviseur uitpakte als ‘het schadelijkste staatsbezoek van een Canadese premier ooit’. In acht dagen India ontmoette Trudeau weliswaar de Indiase premier en deed hij een paar officiële dingen, maar hij huppelde vooral overal rond in een onwaarschijnlijke collectie Indiase kledij, van fel paars tot geel tot rood, met hoedjes, puntschoentjes, de handen gevouwen voor de namasté-groet. De foto’s schreeuwden dat Trudeau tóch de lichtgewicht was die gewoon niet klaar was voor het echte werk.

Later in het jaar kwam aan het licht dat Trudeau in 2000 was beschuldigd van het betasten van een journaliste. Zij had dat destijds al gemeld en hij had zowel excuses gemaakt als ontkend dat hij iets ongepasts had gedaan. Toen de beschuldiging in 2018 opnieuw opdook, hield zij er echter aan vast. En dat was nogal pijnlijk voor een man die zo te koop liep met zijn feminisme.

In hetzelfde jaar gaf hij groen licht voor twee oliepijpleidingen die zowel door natuur- als door tribale gebieden liepen. Dat zette een schijnwerper op de nogal lege prestatielijst van Trudeau op het gebied van milieu, klimaat en natuurbescherming. En op de beloften die hij had gedaan aan inheemse Canadezen, wier levensstandaard en fysieke veiligheid vaak veel geringer zijn dan die van de bevolking in de steden van het zuidoosten en -westen. Onder Trudeau veranderde dat alles nauwelijks.

Nog veel dieper in zijn imago beet een schandaal dat zich begin dit jaar ontvouwde. Na een opmerkelijke demotie van Trudeaus sterminister van Justitie Jody Wilson-Raybould openbaarde The Globe and Mail dat Trudeau haar probeerde te dwingen een onderzoek stop te zetten naar corruptie van de bouwgigant SNC-Lavalin. Die had tussen 2001 en 2011 tientallen miljoenen dollars smeergeld betaald aan leden van het Kadhafi-regime in Libië, en nog veel meer witgewassen. Volgens Trudeau zou een rechtszaak SNC-Lavalin uit Canada wegjagen, wat duizenden banen zou kosten in politiek cruciale districten in Quebec. Een ethiekwaakhond oordeelde na onderzoek dat Trudeau de ethiek van zijn ambt had geschonden.

Hiermee wapperde het ‘integere’ masker van Trudeau het raam uit, net als het ‘sympathieke’ masker. Ook bleek zijn ‘ander soort politiek’ heel sterk te lijken op het geld- en machtsspel van de oude politiek. En ten slotte trok de SNC-Lavalin-affaire ook het kleed onder zijn inclusiviteitsclaims weg. Trudeau was aangetreden met een kabinet dat voor meer dan de helft uit vrouwen en etnische minderheden bestond. ‘Omdat het 2015 is’, had hij met pathos verklaard. Wilson-Raybould was een stralende ster: vrouw én lid van de Kwakwaka’wakw-stam. Maar kennelijk ook iemand die de grote jongens niet in de weg moest lopen. Trudeau en zijn team hadden haar met ‘onmiskenbare elementen van misogynie’ onder druk gezet, verklaarde ze.

Dus toen vorige maand foto’s opdoken van hem op twee feestjes met een blackface, was Canada minder verrast dan de rest van de wereld. Zoals dat gaat met iemand die veel schandalen veroorzaakt: het effect wordt steeds minder groot. ‘Blackface? Niemand heeft het er meer over. SNC-Lavalin? Niet de focus van de verkiezingen’, zegt politicoloog Tamara Small. ‘Op een ander moment, op een andere plek, zou dit er meer toe doen, maar ik denk dat veel stemmers in het midden en op links hun neus zullen dichthouden en weer op Trudeau stemmen. Er zijn geen logische alternatieven.’

Het alternatief op links is de ndp, een partij die moeite heeft zich helder van Trudeau te onderscheiden en die met de tulband dragende sikh Jagmeet Singh een vernieuwende kandidaat heeft, maar ook een waarvan iedereen stilletjes weet dat die ook in Canada onverkiesbaar is. En rechts staat de onbekende Conservatief Andrew Scheer, wiens Breitbart-achtige campagne maar niet aanslaat, en die een Amerikaans paspoort bleek te hebben – geen pre. ‘Trudeau is beschadigd’, zegt Tamara Small. ‘Hij was superglanzend in 2015 en nu is hij gedeukt. Maar hij is niet kapot. Het merk Justin Trudeau verkoopt nog altijd.’