Een moskee voor Erdogan

Istanbul – De bejaarde man met nog maar drie voortanden zegt dat hij niet tegen de bouw van een nieuwe moskee is. Hij veegt het zweet van zijn voorhoofd, rust op zijn stok en zegt: ‘Ik ben niet tegen een nieuwe moskee, maar wel tegen het beklimmen van de berg om bij die moskee te komen.’ De man woont aan de voet van de berg Camlica. En die moskee op de grootste heuvel van Istanbul komt er. Want de moskee van premier Tayyip Erdogan moet vanuit elk punt van de stad te zien zijn.

Bomen, veel groen, een theetuin en enorme zendmasten kenmerken de top van de berg Camlica. De stedelingen die de berg beklimmen worden beloond met frisse lucht en een prachtig uitzicht over de stad. Nu moeten de zendmasten en de bomen wijken voor een gigantische moskee die symbool gaat staan voor de regeerperiode van Erdogan en die de Turkse leider een plek gaat geven op de lijst van de onsterfelijken.

Voor de Ottomaanse sultans waren er twee manieren om geschiedenis te maken: oorlogen winnen of de mooiste en grootste moskee laten bouwen. Erdogan, die de laatste jaren steeds meer de kritiek krijgt op een Ottomaanse sultan te lijken, treedt nu volledig in de voet­sporen van de leiders van lang geleden. De premier heeft niet alleen het idee voor de allergrootste moskee bedacht, hij heeft ook hoogstpersoonlijk bepaald welk ingezonden ontwerp op de berg neergezet gaat worden.

De oude man zegt zo nu en dan naar de moskee te gaan. Aan de voet van de berg Camlica wonen ook Turken die nooit een moskee bezoeken. Een van hen is Nazmi Genc, een 26-jarige verzekeringsagent. Genc houdt zijn hand voor zijn ogen om die tegen de felle zon te beschermen, kijkt naar boven, bestudeert kort de top van de berg en vertelt: ‘In deze stad schijnen drieduizend moskeeën te staan. En allemaal zijn het slechte kopieën van de moskeeën die in de zestiende eeuw werden gebouwd. Ook de moskee van Erdogan zal een kopie zijn van de oude moskeeën. Wat een zonde van al dat geld.’

Op de berg zelf is het iets koeler dan beneden. Het uitzicht op de Bosporus is adembenemend. De oude picknickplek van de sultans wordt nu bevolkt door mensen met rondrennende kinderen. De berg wacht op de hijskranen, de bouwmachines, de imams en de gelovigen die willen klimmen voor een gebedje.