Een muur om Tunesië houdt geen vijanden tegen

Tunis – ‘De muur is het beste dat de overheid in lange tijd gedaan heeft’, zegt de 25-jarige Maroin Ammar. Zijn familie heeft twee souvenirwinkels in Sousse, waar sinds de aanslag vorige maand bijna niets verkocht is. ‘Ons land zal er veiliger van worden.’

Veel Tunesiërs denken echter anders over de bouwplannen die behoren tot een pakket veiligheidsmaatregelen die het land heeft genomen na de aanslag in de badplaats Sousse. De dader schoot 38 toeristen dood na getraind te zijn in een aan Islamitische Staat gelieerd kamp in Libië. Ook de schutters van de aanslag op het Bardomuseum in Tunis eerder dit jaar kregen daar les. En dus wordt er een versperring gebouwd langs de vijfhonderd kilometer lange Libisch-Tunesische grens. Frankrijk en de Verenigde Staten leveren een elektronisch surveillancesysteem en onbemande drones.

Velen in Tunesië vragen zich af wat het nut is van die muur (die in werkelijkheid bestaat uit een barrière van zandheuvels met greppels totdat er geld is voor een elektrisch hek) als er in Tunesië zelf al zoveel mensen zijn die sympathiseren met Islamitische Staat. Tunesië levert wereldwijd de grootste hoeveelheid jihadstrijders ten opzichte van de bevolking – ruim vijfduidend Tunesiërs vechten in Syrië en Libië. ‘Toen China de Chinese Muur bouwde, dachten ze dat niemand eroverheen zou kunnen komen’, zo schrijft komiek Tounsi Rkik op Facebook. ‘Maar het enige wat de vijand hoefde te doen, was een grenswachter omkopen. Hetzelfde geldt voor Tunesië. Het heeft geen zin om een muur te bouwen als we van binnenuit verraden worden.’

De Tunesische overheid heeft weinig geleerd na de aanslagen, vindt ook communicatiespecialist en blogger Karim Benabdallah (38). ‘De vijand is aanwezig in ons eigen land’, zegt hij. ‘En de Tunesische overheid had beter eerst even kunnen overleggen met de Libiërs. Want we moeten een conflict met onze buren zien te voorkomen.’ Hij staat daarin niet alleen. Libya Dawn, de niet-erkende regering in Tripoli, noemde de muur ‘een agressie tegen de soevereiniteit van Libië’.

Ook Lina Ben Mhenni (32), activist en docent aan de Universiteit van Tunis, denkt niet dat de muur de oplossing is voor het probleem. ‘We kunnen beter kijken naar de oorzaken van het terrorisme’, vindt zij. ‘Daarom moet het onderwijssysteem hervormd worden, kinderen moeten leren zelf na te denken en kritiek uit te oefenen.’ Ze wijst op een detail dat het nut van de ‘muur’ nog verder ondergraaft: het bouwwerk zal minder dan de helft van de Tunesisch-Libische grens beslaan.