Een Oegandese priester tegen het celibaat

Kampala – Anthony Musaala was al een non-conformist binnen de katholieke kerk in Oeganda. Conservatieve collega-priesters bekijken de opgewekte, jeugdig ogende vijftiger met een scheef oog sinds hij in 2005 werd uitgeroepen tot Beste Gospel Artiest. Dat gezwaai met religieuze symbolen in YouTube-video’s, was dat nou nodig?

Anthony Musaala staat nu opnieuw in de schijnwerpers. De priester werd vorige week geschorst door aartsbisschop Cyprian Lwanga van Kampala. Musaala noemde in een open brief het celibaat achterhaald en stelde seksueel misbruik door geestelijken aan de orde; de actie haalde de voorpagina’s in het diep-christelijke Oeganda.

In zijn brief noemt Musaala het celibaat een ‘fabel’, een ‘lege huls’ en ‘geïnstitutionaliseerde hypocrisie’. Zoals in veel Afrikaanse landen is het in Oeganda een publiek geheim dat katholieke geestelijken er regelmatig minnaressen en kinderen op nahouden. Musaala is een van de eerste priesters in Afrika die het ook heeft over misbruik van minderjarigen binnen de kerk. Hij schrijft dat hij zelf slachtoffer werd. Op de middelbare school. ‘Het was algemeen bekend dat verschillende broeders seks hadden met de jongens. Mijn eerste seksuele kennismaking was met een van de broeders die me naar zijn kamer haalde onder het voorwendsel van wat extra scheikundige berekeningen. Ik was zestien.’

De priester zegt dat hij een meldpunt wil openen om getuigenissen van meer slachtoffers te verzamelen waarna hij juridische stappen zal nemen. Dat de kerk zelf actie onderneemt, gelooft hij niet.

Musaala’s teleurstelling in de ‘dubbele moraal’ van zijn kerk heeft ook te maken met de beschuldigingen van homoseksualiteit tegen hem. In 2009 werd hij homoseksueel genoemd op een bijeenkomst in Kampala, mede georganiseerd door Scott Lively, de Amerikaanse evangelist die in zijn boek De roze swastika uit 1995 homo’s ‘de ware uitvinders van het nazisme’ noemt. De verdachtmaking van homoseksuele activiteiten – illegaal in Oeganda – achtervolgt Musaala nog altijd, ook binnen zijn eigen kerk waar men volgens hem jaloers is op zijn populaire, onorthodoxe manier om jongeren voor het katholicisme te winnen. Musaala: ‘Sinds ik beschuldigd werd van homoseksualiteit, word ik tegengewerkt en moet ik me verdedigen. Geestelijken die het celibaat negeren, worden in bescherming genomen. Ik ben een zondebok voor het mislukte celibaat. Dat wil ik ook laten zien.’